Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội cho biết, thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về việc thí điểm Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công và các văn bản chỉ đạo của thành phố, thời gian gần đây, Bảo hiểm xã hội TP Hà Nội và Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội đã phối hợp, chỉ đạo bảo hiểm xã hội các cơ sở, Viện kiểm sát nhân dân các khu vực ký quy chế phối hợp triển khai.
Quy chế phối hợp được xây dựng theo hướng rà soát, phân loại doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp kéo dài từ 3 tháng trở lên, xác minh nguyên nhân và tổ chức đối thoại trước tố tụng.
Một trong những kết quả nổi bật sau 3 tháng phối hợp là công tác đôn đốc, thu hồi tiền chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp tại các đơn vị sử dụng lao động.
Theo số liệu tính đến hết tháng 8, Viện kiểm sát nhân dân TP Hà Nội và Viện kiểm sát nhân dân các khu vực thuộc thành phố đã thực hiện đôn đốc đối với 2.166 đơn vị, qua đó thu hồi 126,7 tỷ đồng trên tổng số 239,1 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, đạt tỷ lệ 46,39%.
Quang cảnh phiên tòa (Ảnh: BHXH TP Hà Nội).
Thông qua việc triển khai hiệu quả Quy chế phối hợp của cơ quan Bảo hiểm xã hội và Viện kiểm sát nhân dân, thể hiện rõ vai trò của cơ quan Bảo hiểm xã hội trong chủ động rà soát, cung cấp thông tin, xác định các trường hợp đơn vị, doanh nghiệp chậm đóng, vi phạm nghĩa vụ; Viện kiểm sát nhân dân thực hiện chức năng kiểm sát, đôn đốc và nghiên cứu xử lý theo quy định pháp luật.
Đơn cử mới nhất về việc khởi kiện vụ án dân sự công ích, theo đề nghị của Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 - Hà Nội với vai trò nguyên đơn đã thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích theo Nghị quyết 205/2025/QH15, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội thụ lý, đưa vụ án dân sự ra xét xử sơ thẩm, bị đơn là Công ty MD, về thực hiện nghĩa vụ nộp tiền bảo hiểm xã hội. Người có quyền, nghĩa vụ liên quan là Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa, Công đoàn xã Vân Đình, thành phố Hà Nội.
Kết quả vào ngày 7/9, Tòa án nhân dân khu vực 12 - Hà Nội đã đưa ra xét xử vụ án dân sự công ích về việc "Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ nộp tiền bảo hiểm", bị đơn là Công ty MD. Đây là lần đầu tiên tại Hà Nội, TAND thụ lý và đưa ra xét xử vụ án dân sự là doanh nghiệp chậm (trốn) đóng bảo hiểm xã hội, với nguyên đơn là Viện kiểm sát nhân dân khởi kiện.
Công ty MD có trụ sở tại thôn Lương Đình, xã Ứng Thiên, Hà Nội. Công ty này hiện kê khai đóng bảo hiểm xã hội cho 5 lao động nhưng đã vi phạm nghĩa vụ nợ, chậm (trốn) đóng kéo dài, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quỹ bảo hiểm và quyền lợi người lao động.
Sau khi Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa chuyển danh sách vi phạm và Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 tham gia làm việc, Công ty MD đã nộp khắc phục một phần nợ trong tháng 5 và tháng 6. Tính đến tháng 8, số tiền công ty còn nợ được xác nhận là 158 triệu đồng.
Căn cứ Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, Bảo hiểm xã hội cơ sở không có thẩm quyền khởi kiện. Do đó, Bảo hiểm xã hội cơ sở Ứng Hòa (với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan) đã đề nghị Viện kiểm sát nhân dân khu vực 12 thực hiện quyền khởi kiện dân sự công ích theo Nghị quyết 205/2025/QH15, đề nghị Tòa án buộc Công ty MD phải thanh toán ngay toàn bộ số tiền nợ và lãi là 158 triệu đồng để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương.