Ông Trump (phải) tiếp ông Tập tại phòng Bầu dục ở Nhà Trắng hôm 24.9
ẢNH: AP
Tìm cách để Mỹ - Trung hòa hợp
Theo Tân Hoa xã, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình hôm 24.9 kêu gọi chuyển tầm nhìn mới về mối quan hệ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược giữa Trung Quốc và Mỹ thành hành động, đồng thời tìm ra cách thức phù hợp để hai nước có thể hòa hợp.
Ông Tập đưa ra phát biểu khi gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng. Ông Tập chỉ ra rằng việc lãnh đạo hai nước gặp lại nhau trong vòng chưa đầy nửa năm là chưa từng có trong lịch sử quan hệ song phương.
Nhắc lại việc ông và Tổng thống Trump đã nhất trí vào tháng 5 năm nay về việc xây dựng mối quan hệ Trung - Mỹ mang tính xây dựng và có sự ổn định chiến lược, Chủ tịch Tập cho biết tầm nhìn mới này phản ánh thực tế quan hệ song phương, thể hiện những kỳ vọng về tương lai, đồng thời là bước đi quan trọng nhằm tìm ra phương thức phù hợp để hai nước cùng tồn tại một cách hòa hợp.
Tiếp Chủ tịch Tập tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump ca ngợi mối quan hệ với nhà lãnh đạo Trung Quốc. "Tôi và Chủ tịch Tập đã xây dựng một tình bạn, thực sự là một tình bạn tuyệt vời, dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau và lợi ích thiết yếu của người dân hai nước", ông Trump phát biểu.
Tuy nhiên, theo Reuters, cuộc gặp không có dấu hiệu đột phá nào về các vấn đề gai góc như trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại, Đài Loan và cuộc chiến với Iran.
Hôm 23.9, hai bên đã nhất trí gia hạn thêm hai tháng thỏa thuận đình chiến thương mại có thời hạn một năm, vốn dự kiến sẽ hết hạn vào ngày 10.11, trong khi nỗ lực đạt được một thỏa thuận bền vững hơn.
Tại cuộc gặp, ông Tập nhấn mạnh rằng các nhóm công tác về kinh tế và thương mại của hai nước đã tiến hành một vòng tham vấn mới và đạt được một thỏa thuận chung mới. Theo ông, đây là tin vui đối với các ngành công nghiệp và người dân của cả hai nước, cũng như đối với nền kinh tế toàn cầu.
Trí tuệ nhân tạo
Trong một bài đăng trên mạng xã hội trước đó, ông Trump cho biết AI, hay "siêu trí tuệ" theo cách gọi mới mà ông muốn áp dụng, là một vấn đề trọng tâm trong chương trình nghị sự.
Tổng thống Trump cho biết ông muốn giữ nguyên hiện trạng và dựa vào Bộ Tư pháp Mỹ để xử lý các vấn đề liên quan, thay vì áp đặt bất kỳ quy định kiểm soát mới nào. Ông khẳng định Trung Quốc cũng có cùng quan điểm này.
Tổng thống Mỹ tỏ ra không coi trọng các lời kêu gọi tăng cường quản lý, bất chấp những lo ngại ngày càng lớn trên toàn cầu rằng công nghệ này sẽ triệt tiêu việc làm hoặc thậm chí có nguy cơ xóa sổ nhân loại.
Trong khi đó, ông Tập cho rằng hai bên cần duy trì sự kiểm soát của con người đối với các công nghệ AI, đề cao cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm cùng nguyên tắc sử dụng AI vì mục đích tốt đẹp, đồng thời đảm bảo AI phục vụ sự tiến bộ của nhân loại.
Theo ông Tập, mặc dù Trung Quốc và Mỹ, hai cường quốc về AI, có sự cạnh tranh trong lĩnh vực này, nhưng lại càng có nhiều lý do hơn để hợp tác.
Nhà lãnh đạo nhấn mạnh hai bên cần phát huy thế mạnh riêng của mình trong lĩnh vực AI thay vì đề phòng lẫn nhau, đồng thời cho biết hai bên có thể tiếp tục đối thoại về AI, trao đổi quan điểm về những rủi ro và lợi ích của công nghệ này, cũng như cùng hợp tác để ngăn chặn việc sử dụng sai mục đích và lạm dụng AI.
Về phần mình, ông Trump cho rằng Mỹ và Trung Quốc nên duy trì đối thoại và tăng cường hợp tác về AI.
Vấn đề Đài Loan
Theo Tân Hoa xã, ông Tập đã bày tỏ hy vọng Mỹ sẽ "xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng". Theo đó, ông Tập mong muốn Mỹ duy trì cam kết phản đối nền độc lập của Đài Loan. Nhà Trắng chưa đưa ra thông báo ngay lập tức về cuộc trao đổi này, nhưng các quan chức Mỹ từ lâu đã tránh tuyên bố rõ ràng việc phản đối nền độc lập của Đài Loan.
Cũng trong cuộc gặp, ông Tập nhắc đến "bẫy Thucydides" khi gặp ông Trump - một khái niệm cho rằng sự cạnh tranh giữa một cường quốc đang lên và một cường quốc đã xác lập vị thế thường dẫn đến chiến tranh.
Ông Tập lập luận rằng cả hai quốc gia đều sẽ hưởng lợi từ hợp tác và chịu thiệt hại từ đối đầu, ông cũng kêu gọi duy trì đối thoại quân sự thường xuyên và tăng cường các cơ chế ngăn ngừa khủng hoảng, theo Reuters.
Về phần mình, ông Trump đã viện dẫn lịch sử chung giữa hai nước để nhấn mạnh tiềm năng hợp tác. Ông cho rằng hai bên có thể đạt được nhiều thành tựu nếu theo đuổi các lợi ích chung.
Xung đột Iran
Theo Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), hai bên đã thảo luận về cuộc xung đột đang diễn ra tại Iran.
Ông Trump đã lập luận rằng Trung Quốc, vốn phụ thuộc vào dầu mỏ vùng Vịnh nhiều hơn hẳn so với Mỹ, có đầy đủ động lực để tận dụng tầm ảnh hưởng của mình đối với Tehran nhằm góp phần chấm dứt cuộc xung đột.
Theo AP, xung đột tại Iran đã khiến Trung Quốc lo ngại, trong khi chính quyền Mỹ đã cảnh báo Trung Quốc không được hỗ trợ các nỗ lực quân sự của Iran.
Trong cuộc hội đàm trên, ông Tập cho biết Trung Quốc ủng hộ việc Mỹ và Iran quay lại thỏa thuận tạm thời nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Thỏa thuận này đã đổ vỡ ngay sau khi được ký kết vào tháng 6, khi hai bên tái diễn các hành động quân sự nhắm vào nhau để tranh giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy huyết mạch đối với hoạt động vận chuyển năng lượng.