Những ngày gần đây, mạng xã hội xôn xao về một hội nhóm công khai có tên “con ghét bố mẹ” trên Facebook. Ban đầu, chỉ có khoảng vài chục tài khoản tham gia. Tuy nhiên, sau khi được cộng đồng mạng chia sẻ, số lượng thành viên đã tăng lên hơn 100.000 vào ngày 29/9.
Theo tìm hiểu, đa phần thành viên trong nhóm thường sử dụng chế độ ẩn danh khi đăng bài, qua đó giấu danh tính.
Các nội dung được đăng tải trong nhóm xoay quanh nhiều vấn đề trong cuộc sống gia đình, không chỉ giới hạn ở nội dung thể hiện qua tên gọi “con ghét bố mẹ”.
Một số thành viên chia sẻ về những xích mích trong gia đình, những lần bị bố mẹ la mắng, thậm chí đánh đập. Có người kể lại câu chuyện của bản thân với mong muốn được người lớn thấu hiểu hơn nhưng không thể trực tiếp nói ra.
Sau khi các câu chuyện được đăng tải, nhiều thành viên vào bình luận, chia sẻ những trải nghiệm tương tự, an ủi hoặc trò chuyện với người đăng bài.
Tuy nhiên, một số người đặt nghi vấn về mục đích lập nhóm với tên gọi “con ghét bố mẹ”, cho rằng tên nhóm có thể nhằm tạo tranh cãi, thu hút người tham gia. Đồng thời, cũng có ý kiến cho rằng việc các tài khoản sử dụng chế độ ẩn danh có thể dẫn đến tình trạng đăng tải những câu chuyện không có thật nhằm tăng tương tác.
Không thể chỉ dựa vào tên nhóm để xác định vi phạm
Trao đổi với phóng viên, luật sư Nguyễn Thanh Tùng – Công ty Luật ICC Việt Nam cho biết, theo quy định, nhóm cộng đồng (group) là tập hợp nhiều tài khoản mạng xã hội được thiết lập trên cùng một mạng xã hội, do một hoặc nhiều tài khoản mạng xã hội là chủ thể tạo ra và quản trị theo phạm vi, mục đích hoạt động được xác định cụ thể nhằm cung cấp, truyền đưa, thu thập, trao đổi, chia sẻ thông tin trong nhóm.
Căn cứ vào định nghĩa này, nhóm có tên “con ghét bố mẹ” trên Facebook được xác định là một nhóm cộng đồng.
Theo luật sư Tùng, nếu chỉ căn cứ vào tên gọi “con ghét bố mẹ” thì chưa thể khẳng định nhóm có vi phạm pháp luật hay không. Việc xác định có vi phạm pháp luật phải căn cứ vào nội dung được đăng tải, chia sẻ, trao đổi trong nhóm.
Về quyền tự do bày tỏ quan điểm, chia sẻ trải nghiệm cá nhân trên mạng xã hội, luật sư Tùng cho rằng tự do ngôn luận là quyền hiến định của công dân, được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau, trong đó có môi trường mạng.
Tuy nhiên, quyền này phải được thực hiện đúng quy định của pháp luật, cụ thể hiện nay là Luật An ninh mạng.
Luật sư Nguyễn Thanh Tùng cho biết, trong trường hợp các thành viên đăng tải thông tin cá nhân của người khác khi chưa được sự đồng ý, cần xem xét trách nhiệm trước hết của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, chủ trang cộng đồng, người quản trị nhóm cộng đồng rồi mới đến thành viên.
Theo đó, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội có trách nhiệm thực hiện việc khóa tạm thời các tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng, kênh nội dung thường xuyên đăng tải nội dung vi phạm pháp luật khi có yêu cầu của cơ quan quản lý Nhà nước.
Ai chịu trách nhiệm về thông tin trong hội nhóm?
Vẫn theo luật sư Tùng, chủ tài khoản, chủ kênh nội dung, chủ trang cộng đồng, người quản trị nhóm cộng đồng trên mạng xã hội phải chịu trách nhiệm quản lý nội dung đăng tải trên tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung của mình.
Chủ tài khoản có trách nhiệm ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin vi phạm pháp luật, thông tin ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác, thông tin ảnh hưởng đến trẻ em được đăng tải trên tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung của mình, bao gồm cả nội dung bình luận của người sử dụng dịch vụ.
Việc gỡ bỏ phải được thực hiện chậm nhất là 24 giờ kể từ khi có yêu cầu của cơ quan quản lý Nhà nước hoặc chậm nhất 48 giờ đối với khiếu nại có căn cứ từ người sử dụng dịch vụ.
Đối với thành viên, nếu đăng tải nội dung vi phạm Luật An ninh mạng thì có thể bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 5-10 triệu đồng về hành vi “Cung cấp, chia sẻ thông tin có nội dung không phù hợp với thuần phong, mỹ tục, đạo đức xã hội hoặc có khả năng gây ảnh hưởng không tích cực đến cộng đồng”.
Về việc các tài khoản chia sẻ bài viết về bạo lực gia đình, và việc bị bố mẹ đánh... luật sư Tùng cho biết, pháp luật đã quy định nhiều kênh để thực hiện việc tố giác hành vi vi phạm pháp luật như nộp đơn tố giác đến cơ quan Công an, gọi điện thoại đến Tổng đài điện thoại Quốc gia Bảo vệ Trẻ em... Do đó, luật sư khuyến cáo người dân nên sử dụng các kênh chính thống này.
“Nếu sử dụng mạng xã hội để tố giác trong một số trường hợp, đây cũng là một nguồn tin để cơ quan chức năng sử dụng nhưng tuyệt đối tránh các hành vi vi phạm trên môi trường mạng đã nêu như làm lộ dữ liệu cá nhân, quy kết không có căn cứ, suy diễn, dùng lời lẽ kích động, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác…”, luật sư Tùng lưu ý.
Vẫn theo luật sư Tùng, nếu để thành viên đăng tải nội dung xúc phạm, bôi nhọ, phát tán thông tin sai sự thật hoặc xâm phạm đời tư người khác, chủ kênh nội dung, chủ trang cộng đồng, người quản trị nhóm cộng đồng trên mạng xã hội có thể bị phạt tiền từ 20-30 triệu đồng.