Giải thưởng "Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng 2026" được triển khai từ giữa năm với 10 lĩnh vực xét chọn. Hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến trong tháng 8. Ngày 28/9 vừa qua, Ban Thư ký đã tổ chức họp để chuẩn bị cho giai đoạn xét chọn, đánh giá các hồ sơ ứng viên. Theo kế hoạch, sau các vòng xét chọn và hoàn thiện hồ sơ, lễ trao dự kiến diễn ra trong tháng 11 tại Hà Nội.
Năm 2026 đánh dấu một bước điều chỉnh đáng chú ý khi Ban bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh ban hành quy chế mới, gắn giải thưởng với định hướng phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo Nghị quyết 57, đồng thời bám sát Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia.
Ban thư ký họp cho giai đoạn xét chọn, đánh giá các hồ sơ ứng viên. Ảnh: CYTAST
Các lĩnh vực xét giải được cơ cấu thành 10 nhóm gồm: công nghệ số; mạng di động thế hệ sau, an ninh mạng và lượng tử; robot và tự động hóa; y sinh, dược và sinh học ứng dụng; năng lượng và vật liệu tiên tiến; chip bán dẫn; môi trường và phát triển bền vững; biển, đại dương và lòng đất; hàng không và vũ trụ; đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Điểm mới không chỉ nằm ở việc xác định các lĩnh vực ưu tiên. Quy chế năm nay chú trọng hơn tới khả năng làm chủ công nghệ, giá trị ứng dụng, thương mại hóa, tác động kinh tế - xã hội, liêm chính khoa học, đạo đức nghiên cứu và trách nhiệm xã hội của ứng viên.
Theo quy chế năm nay, các cá nhân đạt giải được ghi danh trong Hệ thống Cơ sở dữ liệu Tài năng trẻ quốc gia, được xem xét, giới thiệu tham gia các diễn đàn, chương trình giao lưu, hợp tác trong nước và quốc tế. Đồng thời, họ có thể được hỗ trợ trong học tập, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, chuyển giao công nghệ và phát triển nghề nghiệp.
Những tài năng trẻ nhận giải thưởng "Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng" năm 2025. Ảnh: CYTAST
Tân Hiệp Phát và nhãn hàng Trà Thanh nhiệt Dr Thanh bắt đầu đồng hành giải thưởng "Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng 2026" từ năm 2011. Năm 2026, doanh nghiệp tiếp tục tài trợ cho giải thưởng này và giải "Nữ sinh khoa học công nghệ Việt Nam" giai đoạn 2026 - 2030.
Theo doanh nghiệp, việc gắn bó với các giải thưởng xuất phát từ sự tương đồng trong định hướng phát triển con người và khoa học công nghệ. Trong lĩnh vực đồ uống, Tân Hiệp Phát cũng đầu tư và ứng dụng công nghệ vào sản xuất, qua đó coi tri thức và năng lực công nghệ là những yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển sản phẩm.
Trong hơn một thập kỷ đồng hành, doanh nghiệp từng tạo điều kiện để các tài năng trẻ đạt Quả Cầu Vàng tham quan hệ thống công nghệ sản xuất tại nhà máy, qua đó có thêm cơ hội kết nối giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn doanh nghiệp.
Tân Hiệp Phát tổ chức nhiều chương trình thăm quan hệ thống công nghệ sản xuất tại nhà máy, kết nối nghiên cứu khoa học và thực tiễn doanh nghiệp. Ảnh: L.Khoa
Giải thưởng "Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng" được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức từ năm 2003. Giải thưởng nhằm phát hiện, tôn vinh những tài năng trẻ có thành tích nổi bật trong khoa học, công nghệ; qua đó thúc đẩy phong trào nghiên cứu, sáng tạo và ứng dụng vào thực tiễn.
Từ giải thưởng ban đầu tập trung vào công nghệ thông tin, Quả Cầu Vàng từng bước mở rộng sang nhiều lĩnh vực khoa học, công nghệ mới. Đến năm 2025, 224 cá nhân xuất sắc trong và ngoài nước được trao giải. Nhiều người sau khi được vinh danh tiếp tục phát triển sự nghiệp tại các cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp khoa học công nghệ.
Qua các thế hệ, giải thưởng không chỉ ghi nhận thành tích nghiên cứu mà còn góp phần khơi dậy tinh thần sáng tạo, kết nối các nhà khoa học trẻ trong và ngoài nước, tạo môi trường chia sẻ tri thức và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.
Tại tọa đàm kỷ niệm 20 năm Quả Cầu Vàng (năm 2023), Trung ương Đoàn đặt mục tiêu hình thành và phát triển mạng lưới tài năng trẻ trên toàn cầu, tăng cường kết nối nguồn lực trí thức Việt Nam. Trong hành trình này, Trung ương Đoàn giữ vai trò chủ trì, định hướng và tổ chức giải thưởng, đồng thời kết nối các bộ, ngành, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức xã hội cùng tham gia phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ.
(Nguồn: Tập đoàn Tân Hiệp Phát)