Một phút leo cầu thang không thay thế thuốc điều trị, chế độ ăn cân bằng hay kế hoạch kiểm soát đường huyết dành cho người mắc bệnh nhưng có thể tạo ra hiệu quả tức thời - Ảnh: masteringdiabetes
Không nhất thiết phải tập luyện kéo dài mới tạo ra thay đổi về đường huyết. Một thử nghiệm tại Đại học Bang San Diego (Mỹ) đã khảo sát liệu chỉ một phút vận động nhẹ có thể làm giảm mức tăng đường huyết sau khi uống nước đường vào buổi tối hay không.
Đây là thời điểm đáng chú ý vì phản ứng đường huyết của cơ thể thường cao hơn vào buổi tối so với buổi sáng.
Nghiên cứu có sự tham gia của 30 người trưởng thành khỏe mạnh. Thử nghiệm được thiết kế theo phương pháp chéo, nghĩa là mỗi người đều trải qua cả hai điều kiện để các nhà nghiên cứu so sánh phản ứng của cùng một người trong những buổi tối khác nhau.
Ở lần thử nghiệm thứ nhất, người tham gia nhịn ăn 5 giờ, uống đồ uống chứa 75g dextrose, một dạng glucose, rồi ngồi yên. Ở lần thứ hai, họ cũng nhịn ăn và uống lượng glucose tương tự, nhưng thực hiện bài vận động leo lên xuống cầu thang 32 bậc trong một phút, với tốc độ thoải mái.
Bài tập được thực hiện 57 phút sau khi uống, gần thời điểm các nhà nghiên cứu dự đoán đường huyết tăng mạnh.
Kết quả cho thấy trong điều kiện có vận động, mức tăng đường huyết thấp hơn khoảng 40% so với khi ngồi yên. Hiệu quả không kéo dài lâu, nhưng tổng mức tiếp xúc với glucose trong thời gian theo dõi cũng thấp hơn đôi chút.
Đáng chú ý, người tham gia đánh giá bài tập chỉ ở mức gắng sức nhẹ, khoảng 2/10; nhịp tim đạt trung bình 61% nhịp tim tối đa. Điều này cho thấy hoạt động không đòi hỏi cường độ cao vẫn có thể tạo ra thay đổi ngắn hạn về phản ứng đường huyết trong điều kiện thử nghiệm.
Nghiên cứu sử dụng đồ uống chứa glucose nguyên chất, không phải một bữa ăn thông thường, và chỉ khảo sát 30 người khỏe mạnh. Vì vậy, chưa thể khẳng định leo cầu thang một phút sau mọi bữa ăn sẽ làm giảm đường huyết với mức tương tự, đặc biệt ở người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường.
Nhưng dù vậy, nghiên cứu cũng bổ sung bằng chứng cho thấy một loại vận động rất ngắn cũng có thể tạo ra hiệu quả trong một tình huống cụ thể.
Sau khi ăn, lượng glucose trong máu tăng lên khi cơ thể tiêu hóa và hấp thu carbohydrate. Vận động khiến cơ bắp sử dụng glucose làm năng lượng, nhờ đó có thể góp phần hạn chế mức tăng đường huyết sau ăn.
Việc hạn chế những đợt tăng đường huyết quá cao có ý nghĩa đối với sức khỏe chuyển hóa. Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận đường huyết sau ăn cao hơn có liên quan đến nguy cơ tim mạch, nhưng mối liên quan này không chứng minh rằng các đợt tăng đường huyết ngắn trực tiếp gây ra bệnh tim mạch.
Ở người khỏe mạnh, những thay đổi sinh lý sau ăn thường có tính tạm thời; tác động lâu dài của các dao động lặp đi lặp lại vẫn cần được nghiên cứu thêm.
Trong sinh hoạt hằng ngày, bạn có thể cân nhắc đi bộ nhẹ hoặc vận động vừa sức sau bữa ăn thay vì ngồi liên tục.
Nếu chọn leo cầu thang, hãy thực hiện với tốc độ thoải mái, sử dụng tay vịn khi cần và tránh cố gắng quá sức. Người bị chóng mặt, có vấn đề về thăng bằng hoặc gặp khó khăn khi leo cầu thang nên chọn hình thức vận động phù hợp hơn.
Lầm tưởng nguy hiểm về các thực phẩm 'không đường', dùng bao nhiêu cũng đượcNước ngọt không đường, bánh kẹo ăn kiêng hay các gói đường bắp, cỏ ngọt được nhiều người lựa chọn, nhất là người đái tháo đường hay béo phì, dư cân. Chúng được xem là giải pháp thay thế đường, giúp thỏa mãn vị ngọt mà không quá lo ngại về đường huyết hay cân nặng.