Có tên gọi chính thức là Bibendum, Michelin Man đã trở thành linh vật của nhà sản xuất lốp xe Pháp từ năm 1898.
Câu chuyện về nhân vật này gắn liền với một ý tưởng tình cờ, khẩu hiệu bằng tiếng Latin, những thay đổi lớn về thiết kế và mối liên hệ với một trong những cẩm nang nhà hàng nổi tiếng nhất thế giới.
Khởi đầu từ một chồng lốp xe
Nguồn gốc của Michelin Man bắt đầu từ năm 1894, khi hai anh em André và Édouard Michelin tình cờ nhìn thấy một chồng lốp xe tại gian hàng của hãng trong một triển lãm ở Lyon (Pháp).
Chồng lốp gợi cho họ liên tưởng đến hình dáng con người. Édouard được cho là đã nhận xét rằng nếu có thêm đôi tay, chồng lốp sẽ trông giống một người thực thụ.
Hình ảnh ban đầu khá đáng sợ của Michelin Man (Ảnh: Michelin).
Bốn năm sau, ý tưởng đó đã trở thành hiện thực nhờ sự góp sức của họa sĩ minh họa người Pháp Marius Rossillon, người được biết đến nhiều hơn với nghệ danh O'Galop.
Nhân vật này lần đầu xuất hiện trước công chúng vào năm 1898. Hình tượng Bibendum ban đầu được tạo thành từ những chiếc lốp xe xếp chồng lên nhau, khiến cơ thể trông như được chia thành nhiều khúc.
Thiết kế này bắt nguồn từ hình ảnh chồng lốp mà hai anh em Michelin từng nhìn thấy, đồng thời phản ánh đặc điểm của lốp xe thời bấy giờ, vốn có màu sáng tự nhiên thay vì màu đen quen thuộc như ngày nay.
Ý tưởng này tuy đơn giản nhưng lại vô cùng hiệu quả: biến một sản phẩm công nghiệp thông thường thành một nhân vật đáng nhớ. Thay vì chỉ dựa vào các thông số kỹ thuật để bán lốp xe, Michelin đã tạo ra một nhân vật có cá tính riêng, một hình ảnh mà mọi người có thể dễ dàng nhận ra trên các quảng cáo, tại các triển lãm, và cuối cùng là trên khắp các cung đường trên toàn thế giới.
Quảng cáo kỳ lạ
Michelin Man phiên bản gốc hoàn toàn không giống với hình ảnh linh vật thân thiện mà chúng ta biết ngày nay. Trong các quảng cáo thời kỳ đầu, nhân vật này đeo kính, đôi khi còn ngậm xì gà và nâng cao một chiếc cốc chứa đầy đinh cùng những mảnh thủy tinh vỡ.
Hình ảnh khá đáng sợ này được thiết kế để truyền tải một thông điệp cụ thể: lốp xe Michelin có khả năng vượt qua mọi hiểm nguy và chướng ngại vật trên những cung đường gồ ghề.
Tấm áp phích có dòng chữ Latin “Nunc est bibendum”, tạm dịch: “Đã đến lúc nâng ly”, đi kèm khẩu hiệu mô tả lốp xe Michelin như một thứ có thể “uống cạn” các chướng ngại vật trên đường, biến một hành trình đầy rủi ro thành một chuyến đi êm ái hơn.
Hình tượng Bibendum được phát triển từ ý tưởng trong một bản phác thảo quảng cáo bia của họa sĩ O'Galop (Ảnh: Michelin).
Đây là một cách quảng cáo khác thường nhưng có tính biểu tượng cao. Michelin Man không chỉ cầm một chiếc cốc chứa đầy đinh và mảnh thủy tinh; nhân vật còn thể hiện thông điệp rằng lốp Michelin có thể vượt qua những chướng ngại vật trên đường. Câu khẩu hiệu này cũng góp phần tạo nên tên gọi chính thức của linh vật: Bibendum, thường được gọi tắt là Bib.
Những thay đổi lớn
Qua nhiều thập kỷ, Bibendum đã có những thay đổi diện mạo đáng kể. Ngoại hình ban đầu trông khá lập dị, với điếu xì gà, cặp kính và cơ thể được tạo thành từ nhiều vòng lốp xe hẹp xếp chồng lên nhau. Hình ảnh đó phù hợp với một thời kỳ mà việc sở hữu ô tô vẫn còn là một thú vui xa xỉ, và các quảng cáo ô tô thường nhắm đến đối tượng khách hàng giàu có.
Khi ô tô phổ biến hơn, linh vật này dần trở nên thân thiện và dễ gần hơn. Cơ thể linh vật trở nên mượt mà, ít phân đoạn hơn, trong khi biểu cảm và tư thế cũng trở nên thân thiện, gần gũi hơn. Điếu xì gà cùng những chi tiết gắn liền với hình ảnh thuở sơ khai dần biến mất, khi Michelin điều chỉnh hình ảnh thương hiệu để tiếp cận đông đảo khách hàng hơn.
Ban đầu, nhân vật Michelin Man thường xuất hiện với điếu xì gà trên miệng (Ảnh: Michelin).
Sự thay đổi này không chỉ dừng lại ở vẻ bề ngoài. Bibendum cần đại diện cho một công ty lốp xe hiện đại, chứ không phải là một nhân vật kỳ quặc bước ra từ tấm áp phích cách đây cả thế kỷ.
Dù vậy, dáng người màu trắng đặc trưng, được tạo thành từ những vòng lốp xếp chồng, vẫn được giữ lại để duy trì mối liên hệ với sản phẩm. Diện mạo mềm mại hơn cũng giúp Bibendum trở thành một đại sứ thương hiệu gần gũi với công chúng.
Biểu tượng vượt ra ngoài ngành lốp xe
Bibendum không chỉ xuất hiện trong các hoạt động quảng bá lốp xe mà còn gắn với nhiều lĩnh vực khác trong hệ sinh thái thương hiệu Michelin.
Trong thể thao tốc độ, linh vật góp phần quảng bá sự hiện diện của Michelin tại các cuộc thi và giải đua, nơi độ bền và hiệu suất của lốp được thử thách trong điều kiện vận hành khắc nghiệt.
Với du lịch đường bộ, Bibendum trở thành hình ảnh quen thuộc đối với người lái xe, gắn thương hiệu với những chuyến đi và vấn đề an toàn giao thông.
Ở lĩnh vực ẩm thực, Các ấn phẩm cẩm nang nổi tiếng của Michelin đã mở rộng phạm vi thương hiệu ra ngoài lĩnh vực lốp xe; trong đó, danh hiệu Bib Gourmand với tên gọi bắt nguồn từ chính Bibendum, được dùng để vinh danh những nhà hàng phục vụ món ăn ngon với mức giá phải chăng.
Michelin Man ngày nay có hình dáng tròn trịa, thân thiện (Ảnh: AFP).
Ngoài ra, hình ảnh Bibendum còn xuất hiện trên áp phích cổ, mô hình, biển hiệu và nhiều vật phẩm sưu tầm. Những sản phẩm này góp phần duy trì sức nhận diện của linh vật qua nhiều thế hệ.
Từ một hình tượng quảng cáo lốp xe, Bibendum đã trở thành biểu tượng gắn liền với thương hiệu Michelin trong cả lĩnh vực ô tô lẫn văn hóa ẩm thực. Sự phát triển của nhân vật cũng phản ánh quá trình thương hiệu mở rộng từ sản phẩm lốp xe sang các dịch vụ liên quan đến du lịch và trải nghiệm của người dùng.