Giữa một vùng đất cách Việt Nam hàng nghìn km, giai điệu quen thuộc ấy khiến Chu Mỹ Duyên - nghệ sĩ opera trẻ của Việt Nam - không giấu được sự xúc động.
“Khoảnh khắc ấy khiến tôi nhận ra âm nhạc thực sự không có biên giới. Một bài hát Việt Nam đã trở thành lời chào gửi tới những người bạn đến từ khắp nơi trên thế giới”, Mỹ Duyên nhớ lại.
Đó cũng là dấu ấn mở đầu cho 3 ngày trải nghiệm tại Cộng hòa Chuvash - nơi nữ nghệ sĩ là đại biểu duy nhất của Việt Nam được lựa chọn tham gia sau khi kết thúc các hoạt động chính của Liên hoan Thanh niên quốc tế 2026, diễn ra tại Ekaterinburg, Liên bang Nga, vào tháng 9 vừa qua.
Hành trình bắt đầu từ tình yêu với âm nhạc Nga
Chu Mỹ Duyên đến với Liên hoan Thanh niên quốc tế không phải bằng một kế hoạch được chuẩn bị từ nhiều năm trước. Sau khi tốt nghiệp cử nhân âm nhạc tại New Zealand, trở về Việt Nam giảng dạy, cô bắt đầu tìm kiếm các cơ hội học tập ở nước ngoài để tiếp tục theo đuổi con đường nghệ thuật. Trong quá trình đó, cô biết đến Liên hoan Thanh niên quốc tế 2026 và quyết định đăng ký tham dự.
“Lúc đó tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng đây sẽ là cơ hội để trực tiếp tìm hiểu về đất nước có nền âm nhạc cổ điển ảnh hưởng rất lớn đến quá trình học tập của mình”, Mỹ Duyên chia sẻ.
Trong hồ sơ gửi Ban tổ chức, cô giới thiệu quá trình học tập, hoạt động nghệ thuật và mong muốn tìm hiểu cách nước Nga gìn giữ, truyền dạy và phát huy các giá trị văn hóa trong đời sống hiện đại.
Điều bất ngờ là sau khi được lựa chọn tham dự Liên hoan, cô tiếp tục được mời tham gia Chương trình Giao lưu địa phương tại Cộng hòa Chuvash - một trong những chương trình chỉ dành cho số lượng nhỏ đại biểu được lựa chọn từ hơn 100 nghìn hồ sơ đăng ký trên toàn thế giới.
Khi văn hóa không nằm trong bảo tàng
Nếu Ekaterinburg mang đến không khí sôi động của một diễn đàn thanh niên quốc tế quy tụ khoảng 10 nghìn đại biểu đến từ 191 quốc gia và vùng lãnh thổ, thì Chuvash lại đem đến một lát cắt khác của nước Nga.
Ba ngày ở thủ phủ Cheboksary của Cộng hòa Chuvash, tại quần thể dân tộc học Chuvash Kerem hay trong lễ hội truyền thống Akatuy, giúp nữ nghệ sĩ có cơ hội quan sát đời sống văn hóa của một cộng đồng vẫn gìn giữ được bản sắc riêng giữa nhịp sống hiện đại.
Là người hoạt động trong lĩnh vực biểu diễn, Mỹ Duyên dành nhiều thời gian tìm hiểu âm nhạc dân gian, nghệ thuật trình diễn và cách địa phương truyền lại các giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ.
“Tôi nhận ra di sản ở đây không chỉ được lưu giữ trong bảo tàng hay trên sân khấu. Người trẻ vẫn hát, vẫn múa, vẫn tham gia lễ hội và coi đó là một phần của cuộc sống hằng ngày. Đó mới là sức sống thật sự của văn hóa”, cô nói.
Tại cuộc gặp với Người đứng đầu Cộng hòa Chuvash Oleg Nikolaev, Mỹ Duyên đã trao đổi về khả năng mở rộng các chương trình dành cho nghệ sĩ trẻ quốc tế và cơ hội hợp tác trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.
Qua cuộc gặp, cô được giới thiệu về Nhà hát Opera Chuvash cùng các chương trình đào tạo dành cho nghệ sĩ nước ngoài. Sau chuyến đi, những kết nối đầu tiên với các giảng viên và nghệ sĩ địa phương đã được thiết lập.
“Tôi hy vọng trong tương lai sẽ có cơ hội quay trở lại, không chỉ để học hỏi mà còn để triển khai các hoạt động trao đổi về thanh nhạc giữa nghệ sĩ hai nước”, Mỹ Duyên xúc động chia sẻ.
Những điều không có trong lịch trình
Đối với Mỹ Duyên, những điều đáng nhớ nhất của chuyến đi không nằm trong chương trình làm việc. Đó là người lái taxi chủ động trả lại tiền thừa khi biết cô là người Việt Nam; là những người lớn tuổi sẵn sàng dừng lại chỉ đường dù không nói được tiếng Anh; là các tình nguyện viên luôn tìm mọi cách để hỗ trợ các đại biểu quốc tế.
“Có những lúc chúng tôi không thể giao tiếp bằng ngôn ngữ, nhưng vẫn hiểu được nhau bằng sự chân thành”, cô kể.
Những trải nghiệm ấy khiến cô thay đổi cách nhìn về nước Nga. “Nếu chỉ đọc thông tin hay xem hình ảnh, có lẽ tôi sẽ không bao giờ hiểu được đất nước này. Chỉ khi trực tiếp gặp gỡ con người, mình mới cảm nhận được sự cởi mở và lòng hiếu khách của họ”, Mỹ Duyên tâm sự.
Mang những kết nối trở về
Trở lại Việt Nam, Chu Mỹ Duyên tiếp tục công việc biểu diễn và giảng dạy âm nhạc. Điều cô mang theo sau chuyến đi không chỉ là những kỷ niệm hay các mối quan hệ mới, mà còn là những ý tưởng cho công việc của mình.
Theo cô, nghệ thuật chỉ thực sự có sức sống khi được đặt trong đời sống cộng đồng và trở thành cầu nối giữa con người với con người. Đó cũng là điều cô mong muốn tiếp tục theo đuổi trong hoạt động biểu diễn, giảng dạy cũng như trong các dự án hợp tác quốc tế thời gian tới.
Mỹ Duyên cho biết, cô đến Nga vì âm nhạc và trở về với thật nhiều điều ý nghĩa. Cô mang theo những người bạn mới, những kết nối mới và một niềm tin rằng giao lưu văn hóa luôn bắt đầu từ những cuộc gặp gỡ rất giản dị.
Trong bối cảnh hợp tác Việt Nam-Liên bang Nga tiếp tục được mở rộng trên nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, khoa học đến văn hóa và giao lưu nhân dân, những hành trình như của Chu Mỹ Duyên cho thấy giá trị lâu dài của các diễn đàn thanh niên quốc tế không chỉ nằm ở những ngày diễn ra sự kiện. Điều quan trọng hơn là những kết nối được hình thành sau đó, để từ mỗi người trẻ, những nhịp cầu hợp tác mới tiếp tục được vun đắp bằng tri thức, văn hóa và sự thấu hiểu lẫn nhau.
XUÂN HƯNG