Sáng 14.10, tại công viên Lê Thị Riêng (phường Hòa Hưng, TP.HCM), Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu 7; Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập tại khu vực này.
Thủ tướng Lê Minh Hưng và nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết di quan hài cốt liệt sĩ
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Những người anh hùng mãi mãi tuổi 20
Trong lời điếu, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM bày tỏ lòng thành kính, tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.
"Hôm nay, tại không gian linh thiêng, với lòng thành kính và niềm tiếc thương vô hạn, chúng tôi có mặt tại đây, kính cẩn nghiêng mình dâng lên các anh hùng liệt sĩ vòng hoa tươi thắm, thắp nén hương thơm bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các anh, các chị - những người anh hùng mãi mãi tuổi 20, đem máu xương của mình đổi lấy thanh xuân cho đất nước", ông Cường xúc động bày tỏ.
Nhắc lại những đoàn quân tiến vào Sài Gòn trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, ông cho biết họ đến từ nhiều miền quê, với những hoàn cảnh, nghề nghiệp khác nhau. Nhưng ở tuổi đôi mươi, tất cả đều chung khát vọng độc lập dân tộc, non sông thống nhất, đất nước hòa bình, tự do và hạnh phúc.
Anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thường trực Trung ương Đoàn; thiếu tướng Vũ Văn Điền, Tư lệnh Bộ Tư lệnh TP.HCM và trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an TP.HCM di quan hài cốt liệt sĩ
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Trong lời điếu, ông Nguyễn Mạnh Cường dẫn lại những câu thơ khắc trên văn bia Đền Bến Dược (Củ Chi):
"Tiếng Bác Hồ - 'Dù đốt cháy dãy Trường Sơn…'
Muôn triệu trái tim sôi sục căm hờn
Đôi tay yếu, mẹ đẩy lùi máy chém
Tấm thân gầy, mẹ cản xích xe tăng
Nước mắt chảy vào tim, mẹ tiễn con ra trận.
'Không có gì quý hơn độc lập, tự do', lớp lớp lên đàng.
Tuổi trẻ! Tuổi anh hùng như đại bàng vỗ cánh
'Đâu có giặc là ta cứ đi!'
Thành phố Sài Gòn, vì sao lấp lánh.
Thề chết đứng, chẳng sống quỳ!
Những đoàn quân đẹp tựa thiên thần.
Đạp đỉnh Trường Sơn, vượt sông Cửu Long tiến về thành phố".
Theo ông Cường, những người lính năm ấy đã dấn thân vào nơi lửa đạn, quyết tử cho Tổ quốc, góp phần làm nên thắng lợi cuối cùng.
"Sự hy sinh của các anh chị là vô giá, công lao của các anh chị là to lớn. Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn! Tổ quốc ghi công, đồng bào, đồng chí ghi nhớ!", ông nhấn mạnh.
Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh và nguyên Phó chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh di quan hài cốt liệt sĩ
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Gần 60 năm cho một cuộc trở về
Nhắc đến hành trình tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, ông Nguyễn Mạnh Cường cho biết, từ ngày 23.6 đến 5.10.2026, Đội K74 cùng các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 731 hài cốt liệt sĩ.
"Gần 60 năm cho một cuộc trở về!", ông xúc động nói về những chiến sĩ Giải phóng quân, Biệt động thành và những người hoạt động cách mạng kiên trung đã không kịp nhìn thấy ngày đất nước thống nhất.
Tại khu vực nghĩa trang Đô Thành năm xưa, các lực lượng đã tỉ mẩn gạt từng lớp đất, tìm kiếm, phục dựng hài cốt đồng đội. Những di vật còn lại như bức ảnh phai màu, lọ dầu gió, chiếc lược, sợi dây chuyền, chiếc nhẫn, bình tông, đôi dép cao su... khiến những người chứng kiến không khỏi nghẹn lòng.
Do chiến tranh ác liệt và thời gian kéo dài, phần lớn hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính, quê quán. "Song dù quê quán ở đâu, kính xin hương hồn các liệt sĩ hãy xem quê hương thành phố Hồ Chí Minh là nơi đất lành để các anh, các chị yên nghỉ", ông Nguyễn Mạnh Cường bày tỏ.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM khẳng định thành phố sẽ tiếp tục tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ, kết hợp phân tích ADN với thu thập thông tin thân nhân, nhân chứng.
"Mặc dù có rất nhiều khó khăn phía trước, nhưng chúng ta sẽ không bỏ qua bất kỳ cơ hội hay phương pháp nào để tiếp tục hành trình tìm kiếm đồng đội đã hy sinh", ông nhấn mạnh.
Đoàn xe đưa hài cốt liệt sĩ về an táng ở Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Những người gần 60 năm mong tìm lại đồng đội, người thân
Chứng kiến lễ truy điệu, ông Phan Văn Mưa, nhân chứng đồng hành cùng công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại công viên Lê Thị Riêng, không giấu được xúc động.
Ông kể, ký ức về những ngôi mộ tập thể của các chiến sĩ hy sinh trong Xuân Mậu Thân 1968 chưa bao giờ phai nhạt. Năm 1988, ông từng trực tiếp gom nhặt những phần xương cốt được phát hiện để gửi vào chùa.
Suốt 34 năm, mỗi dịp lễ, tết, nghĩ đến những người lính còn nằm sâu dưới lòng đất, ông luôn canh cánh một nỗi niềm. Có lúc ông tưởng rằng sẽ không còn cơ hội tìm lại các anh, các chị.
Đến khi được mời hỗ trợ xác định vị trí tìm kiếm, ông tiếp tục đồng hành cùng các lực lượng. Ngày 23.6, khi những hài cốt đầu tiên được phát hiện, ông cảm thấy nhẹ nhõm.
Trong dòng người tiễn đưa còn có bà Trần Thị Lệ Thu, con gái Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Kiểu (bí danh Chín K), người hy sinh vào mùng 2 Tết Mậu Thân 1968.
Các anh trở về trong vòng tay nhân dân
ẢNH: THÚY LIỄU
Gần 60 năm qua, gia đình bà vẫn chưa tìm được hài cốt của cha. Mỗi dịp lễ, tết, ngày giỗ, bà lại đến khu vực nghĩa trang Đô Thành trước đây thắp hương, mời cha về sum họp cùng gia đình.
Khi biết thông tin triển khai chiến dịch tìm kiếm, gia đình bà vui mừng, tiếp tục cung cấp thông tin, mẫu sinh phẩm với hy vọng xác định được danh tính người cha qua giám định ADN.
"Di nguyện cuối cùng của mẹ trước khi lìa đời là được chôn chung với ba. Nhưng vì chưa tìm được ba nên không thể thực hiện được. Đó là điều canh cánh trong lòng hai anh em chúng tôi", bà Thu nghẹn ngào.
Sau lễ truy điệu, đoàn xe đưa hài cốt liệt sĩ về Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM thực hiện nghi thức an táng.
Hạ huyệt hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ TP.HCM
ẢNH: NGUYỄN ANH
Ngày trở về trong vòng tay nhân dân của 731 liệt sĩ Tết Mậu Thân 1968
Trong lời tiễn biệt, ông Nguyễn Mạnh Cường xúc động bày tỏ: "Từ nay các anh, các chị sẽ được yên nghỉ bên cạnh đồng chí, đồng đội và trong tình thương yêu vô hạn của những người đang sống".