Lộ diện tượng đá niên đại khoảng 1.200 năm ở di tích dưới đèo Hải Vân

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Sau khai quật hai công trình quân sự thời Nguyễn ở đèo Hải Vân, 88 hiện vật, trong đó có tượng đá nghi thuộc văn hóa Champa, được bàn giao cho Bảo tàng Đà Nẵng.

Ngày 5/10, tại Bảo tàng Đà Nẵng, Ban Quản lý Di tích và Danh thắng thành phố Đà Nẵng phối hợp Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Đà Nẵng tổ chức bàn giao hiện vật sau khai quật khảo cổ tại di tích Đồn Chơn Sảng và Trạm Nam Chơn (phường Hải Vân).

Đây là hai công trình quân sự thuộc hệ thống phòng thủ ven biển Đà Nẵng dưới triều Nguyễn. Hai công trình nằm dưới chân đèo Hải Vân, thuộc mạng lưới phòng thủ liên hoàn, góp phần bảo vệ cửa ngõ vịnh Đà Nẵng, kinh đô Huế và vùng duyên hải miền Trung.

Lộ diện tượng đá niên đại khoảng 1.200 năm ở di tích dưới đèo Hải Vân - 1 — Bức tượng bằng đá sa thạch được phát hiện tại Đồn Chơn Sảng (Ảnh: Hoàng Anh).

Cuộc khai quật được thực hiện trên tổng diện tích 600m2. Quá trình làm việc, các nhà khảo cổ phát hiện nhiều dấu tích kiến trúc cùng các di vật, góp phần làm rõ hơn quy mô, cấu trúc, niên đại và giá trị lịch sử, văn hóa của hai công trình.

Đáng chú ý, tại Đồn Chơn Sảng, đoàn khai quật phát hiện một bức tượng bằng đá sa thạch, khắc họa hình ảnh một vị thần trong tư thế thiền. Qua nghiên cứu bước đầu, hiện vật có niên đại khoảng thế kỷ VIII (khoảng 1.200 trước), có khả năng thuộc văn hóa Champa.

Đại diện Ban Quản lý Di tích và Danh thắng thành phố Đà Nẵng cho biết, tổng cộng 88 hiện vật đã được bàn giao cho Bảo tàng Đà Nẵng, gồm 10 hiện vật tại Đồn Chơn Sảng và 78 hiện vật tại Trạm Nam Chơn, trong đó 8 hiện vật đã được phục chế.

Cùng với hiện vật, các hồ sơ và tài liệu chuyên môn liên quan cũng được bàn giao để phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu và phát huy giá trị theo quy định.

Việc bàn giao 88 hiện vật khảo cổ thu được từ hai di tích đồn Chơn Sảng và trạm Nam Chơn cho Bảo tàng Đà Nẵng đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác nghiên cứu hệ thống phòng thủ thời Nguyễn. Cuộc khai quật quy mô 600 m2 dưới chân đèo Hải Vân đã phát lộ nhiều dấu tích kiến trúc quân sự liên hoàn từng bảo vệ kinh đô Huế và vịnh Đà Nẵng. Sự kiện này không chỉ bổ sung nguồn tư liệu hiện vật quý giá mà còn củng cố hồ sơ lịch sử về mạng lưới phòng thủ duyên hải miền Trung. Tâm điểm của đợt khai quật là bức tượng thần bằng đá sa thạch trong tư thế thiền định được phát hiện tại đồn Chơn Sảng. Kết quả nghiên cứu bước đầu nhận định hiện vật này có niên đại khoảng thế kỷ VIII, tương đương 1.200 năm trước và mang đặc trưng của văn hóa Champa. Sự xuất hiện của một di vật Champa cổ đại ngay trong công trình quân sự nhà Nguyễn thể hiện tính chất giao thoa văn hóa và tích tụ tầng văn hóa phức tạp tại vùng đất đèo Hải Vân. Trong tổng số 88 hiện vật được bàn giao, bao gồm 10 hiện vật tại đồn Chơn Sảng và 78 hiện vật tại trạm Nam Chơn, đã có 8 hiện vật hoàn tất quá trình phục chế. Toàn bộ hồ sơ kỹ thuật, tài liệu chuyên môn đi kèm cũng được chuyển giao đồng bộ để phục vụ công tác lưu trữ và trưng bày. Việc tiếp nhận này tạo tiền đề vững chắc cho các nhà khoa học tiếp tục giải mã giá trị lịch sử, đồng thời xây dựng kế hoạch bảo tồn di sản bền vững.