Lo ngại Houthi, UAE tái tham gia xung đột Yemen?

Nguồn ảnh: Thanh Niên

UAE được cho là đã tái tham gia xung đột tại Yemen trong bối cảnh những bước tiến của lực lượng Houthi đang đe dọa đến lợi ích của quốc gia này.

Tờ The Guardian ngày 17.10 dẫn nguồn tin Yemen cho biết UAE đã đồng ý tái tham gia xung đột bằng cách khôi phục chuyển tiền cho một số lực lượng chính phủ đang chiến đấu chống quân Houthi tại miền nam. Đổi lại, Ả Rập Xê Út đồng ý mở rộng lá chắn phòng không cho lực lượng chống Houthi.

Sự hợp tác này được xem là dấu hiệu của việc hàn gắn rạn nứt sâu sắc giữa Ả Rập Xê Út và UAE liên quan tương lai Yemen. Ả Rập Xê Út hậu thuẫn chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen trong khi UAE từng đào tạo và tài trợ cho quân ly khai ở miền nam, một trong những lực lượng chiến đấu hiệu quả nhất trong một liên quân rời rạc chống Houthi.

Tuy nhiên, UAE đã rút toàn bộ lực lượng và chấm dứt mọi can thiệp quân sự tại Yemen vào tháng 1 năm nay, sau một nỗ lực bất thành của Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) nhằm nắm quyền kiểm soát khu vực và tuyên bố trưng cầu dân ý về việc ly khai.

Trong tuần này, lực lượng ly khai đã đưa ra yêu cầu trưng cầu dân ý nhưng Riyadh và Abu Dhabi chưa phản hồi. Nếu thành công, biên giới giai đoạn 1967-1990 - khi Yemen còn là 2 nhà nước riêng rẽ ở miền bắc và miền nam - sẽ được khôi phục.

Theo The Guardian, STC chưa đồng ý để lực lượng của họ chiến đấu ngoài đường biên giới của Nam Yemen cũ nhưng một thỏa thuận rõ ràng từ phía Ả Rập Xê Út về việc cho phép trưng cầu dân ý nhiều khả năng sẽ dẫn đến việc dỡ bỏ giới hạn đó.

Tuần trước, quân chính phủ được Liên Hiệp Quốc công nhận (đóng quân tại thành phố Aden) tuyên bố mở chiến dịch phản công nhằm giành lại thủ đô Sanaa từ Houthi nhưng đến nay chỉ giành được bước tiến hạn chế gần Marib và eo biển Bab el-Mandeb.

Các quan chức UAE được cho là cực kỳ lo ngại về tình trạng xung đột. Dù chịu thiệt hại lớn nhưng Houthi đang quyết tâm giành Taiz và Marib, hai thành phố còn lại nằm ngoài ranh giới của Nam Yemen cũ. Các bên chưa bình luận về thông tin của The Guardian.

Trước áp lực ngày càng gia tăng từ phong trào Houthi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) được cho là đã nối lại nguồn tài chính cho các lực lượng chiến đấu tại miền nam Yemen. Đổi lại, Ả Rập Xê Út chấp thuận mở rộng phạm vi bảo vệ của hệ thống phòng không nhằm yểm trợ toàn diện cho các nhóm chống Houthi. Thỏa thuận này cho thấy nỗ lực hàn gắn những chia rẽ sâu sắc kéo dài giữa Riyadh và Abu Dhabi về tương lai chính trị của Yemen. Trước đó, UAE từng huấn luyện Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC) nhưng đã tuyên bố rút toàn bộ lực lượng vào tháng 1 năm nay sau mâu thuẫn liên quan đến đề xuất ly khai. Hiện tại, STC tiếp tục thúc đẩy yêu cầu tổ chức trưng cầu dân ý nhằm khôi phục đường biên giới lịch sử giai đoạn 1967-1990 giữa hai miền bắc và nam Yemen. Giới quan sát nhận định một cam kết chính trị rõ ràng từ Ả Rập Xê Út sẽ là chìa khóa mở đường để lực lượng ly khai tiến công vượt qua ranh giới miền nam cũ. Các diễn biến thực địa gần đây phản ánh áp lực quân sự nặng nề khi chiến dịch phản công của chính phủ Yemen chỉ đạt kết quả khiêm tốn gần Marib và eo biển Bab el-Mandeb. Dù chịu nhiều tổn thất, quân Houthi vẫn kiên quyết đẩy mạnh chiến sự nhằm chiếm trọn hai đô thị chiến lược then chốt là Taiz và Marib. Sự can dự trở lại của UAE có thể tái định hình cục diện chiến trường, song các bên liên quan hiện vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức.