Loạt chuyến bay quốc tế của Iran bị hủy ngay ngày đầu Mỹ siết trừng phạt

Ngay trong ngày đầu Mỹ áp dụng các biện pháp trừng phạt mới, hàng loạt chuyến bay quốc tế của Iran đã bị đình chỉ, khiến hoạt động đi lại bằng đường không rơi vào trạng thái bất ổn. Một đại lý du lịch tại Tehran nói với Hãng tin AFP ngày 23-9 rằng các đường bay đến Baghdad của Iraq, Muscat của Oman, Qatar, Georgia và Azerbaijan đều tạm dừng. Thông tin này lập tức gây lo ngại cho hành khách, đặc biệt những người đã lên kế hoạch công tác, thăm thân hoặc hành hương qua các tuyến hàng không nói trên. Dù vậy, không phải toàn bộ mạng bay quốc tế của Iran đều ngừng hoạt động, bởi nhiều chuyến đến Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Armenia và UAE vẫn được duy trì. Ngày 23-9, một máy bay của Mahan Air, một trong những hãng hàng không lớn nhất Iran, vẫn hạ cánh tại Quảng Châu, trong khi chuyến bay tới Thượng Hải được lên lịch. Một số chuyến bay tới Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ cũng tiếp tục cất cánh, dù những chuyến khác trên cùng hướng đã bị hủy giữa lúc các hãng đối mặt nhiều sức ép. Các biện pháp mới do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent công bố ngày 21-9, trong chiến dịch gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran sau gần bảy tháng xung đột. Ông Bessent tuyên bố Washington sẽ tìm cách làm tê liệt hoạt động của các hãng hàng không Iran, đồng thời cảnh báo những bên tiếp tay cho các hãng này. Các nước và doanh nghiệp bị cảnh báo không cung cấp nhiên liệu, dịch vụ mặt đất hoặc bán vé cho hàng không Iran, nếu không muốn đối mặt nguy cơ bị loại khỏi hệ thống đồng USD. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đầy đủ của các biện pháp trừng phạt vẫn chưa thể xác định, bởi ngành hàng không Iran vốn đã chịu nhiều hạn chế suốt nhiều năm. Không phải quốc gia nào cũng đồng ý thực thi các yêu cầu của Washington, tạo ra khoảng cách đáng kể giữa sức ép trên giấy tờ và hoạt động thực tế. Việc chuyến bay Mahan Air vẫn đến Quảng Châu trong ngày 23-9 cho thấy các tuyến kết nối với một số đối tác vẫn chưa bị ngắt hoàn toàn. Trung Quốc ngày 22-9 tuyên bố phản đối các biện pháp trừng phạt của Mỹ và cho rằng chúng bất hợp pháp, trong khi hoạt động bay giữa hai nước vẫn tiếp diễn. Diễn biến này giúp các hãng hàng không Iran duy trì một phần mạng lưới quốc tế, dù hành khách vẫn phải đối mặt nguy cơ thay đổi hoặc hủy chuyến đột ngột. Một đại lý du lịch tại Tehran cho biết tình hình quá bất ổn nên doanh nghiệp hiện không bán vé, vì lo ngại khách hàng sẽ không thể lên máy bay như dự kiến. Tại Iraq, chính phủ chưa chính thức thông báo việc thực thi các biện pháp của Mỹ, nhưng nhiều nguồn tin nói với AFP rằng Baghdad sẽ tuân thủ. Trước khả năng đường bay tới thủ đô Baghdad bị gián đoạn, giới chức hàng không Iran đang thảo luận phương án chuyển các chuyến bay sang thành phố Najaf. Nếu kế hoạch này được áp dụng, hành khách có thể phải điều chỉnh lịch trình, điểm đến và phương án di chuyển trong một tuyến đi lại vốn rất phổ biến. Nguy cơ gián đoạn tuyến Iran và Iraq đặc biệt đáng chú ý tại Najaf, nơi có một trong những thánh địa linh thiêng nhất của cộng đồng Hồi giáo dòng Shia. Thành phố này thường đón đông người Iran hành hương, nên việc hạn chế chuyến bay có thể gây khó khăn trực tiếp cho hoạt động tôn giáo và nhu cầu đi lại. Một số công ty du lịch cho biết hành khách đang cân nhắc chuyển sang đường bộ, dù lựa chọn này khiến thời gian di chuyển kéo dài đáng kể. Những diễn biến trên cho thấy các lệnh trừng phạt mới đang nhanh chóng tác động đến việc bán vé, cung ứng dịch vụ và tổ chức đường bay của Iran. Trong bối cảnh Anh và Mỹ cùng siết các biện pháp nhằm vào tài chính, thương mại và hàng không Iran, các hãng bay phải xoay xở giữa nhiều tuyến còn hoạt động. Với hành khách, ưu tiên trước mắt là kiểm tra thông tin chuyến bay liên tục, bởi mạng lưới quốc tế có thể tiếp tục thay đổi khi các nước quyết định mức độ tuân thủ.