Lý do Nga giảm sử dụng vũ khí uy lực hàng đầu khi tập kích Ukraine

Theo Dân Trí dẫn nguồn Bloomberg, Nga từ tháng 8 đã giảm đáng kể việc sử dụng tên lửa đạn đạo trong các cuộc tập kích nhằm vào Ukraine. Thay vào đó, Moscow ngày càng sử dụng nhiều máy bay không người lái động cơ phản lực, loại vũ khí có thể duy trì sức ép liên tục với chi phí thấp hơn. Giới quan sát cho rằng sự thay đổi này có thể phản ánh kế hoạch Nga tích trữ những tên lửa uy lực nhất, chuẩn bị cho các đợt tấn công mùa đông. Mục tiêu được nhận định là hệ thống hạ tầng năng lượng Ukraine, vốn thường trở thành trọng điểm trong những chiến dịch gây sức ép mùa lạnh. Theo số liệu Ukraine công bố hồi tháng 2, Nga đã tiến hành 5.796 cuộc tập kích nhằm vào hệ thống năng lượng nước này kể từ khi xung đột bùng phát. Nếu các cuộc tấn công tiếp tục tập trung vào những cơ sở then chốt, đời sống dân sự và hoạt động kinh tế Ukraine có thể chịu thêm nhiều gián đoạn. Mùa đông sắp tới vì thế được Bloomberg mô tả là giai đoạn đầy thách thức đối với Ukraine, sau những tổn thất nghiêm trọng của mùa đông trước. Nhiệt độ đóng băng kéo dài, kết hợp với các cuộc tập kích, từng khiến nhiều thành phố lớn rơi vào cảnh mất điện, mất nước và gián đoạn sưởi ấm nhiều ngày. Tại Kiev, nhiệt độ có lúc xuống dưới âm 20 độ C, trong khi một số cư dân khu Troieshchyna không còn hệ thống sưởi tập trung. Trước nguy cơ lặp lại tình trạng ấy, người dân Ukraine đã chủ động tìm nơi ở có hệ thống sưởi độc lập và chuẩn bị nhiều phương án dự phòng. Một số gia đình mua máy phát điện, quần áo giữ ấm cùng củi, dù giá củi được một nguồn tin Bloomberg cho biết đã tăng khoảng 70 đến 80% trong một năm. Những chuẩn bị này cho thấy nguy cơ mất điện mùa đông không còn là kịch bản xa vời, mà đã trở thành mối lo thường trực với nhiều hộ gia đình. Thách thức lớn khác nằm ở năng lực phòng không, đặc biệt là số lượng tên lửa đánh chặn dành cho các hệ thống Patriot đang thiếu hụt. Patriot được xem là khí tài hiệu quả nhất của Ukraine trong việc đối phó tên lửa đạn đạo Nga, vốn có tốc độ cao và khả năng gây thiệt hại lớn. Tổng thống Volodymyr Zelensky trước đó nói Ukraine cần ít nhất 300 tên lửa đánh chặn Patriot để vượt qua mùa đông an toàn hơn. Các đồng minh châu Âu dự kiến đưa vấn đề tăng cường viện trợ ra thảo luận tại những cuộc họp tổ chức ở New York, Mỹ trong tuần này. Trong nước, chính phủ Ukraine đang chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất bằng kế hoạch mở rộng mạng lưới điểm hỗ trợ khi xảy ra mất điện diện rộng. Các đối tác châu Âu cũng cung cấp phụ tùng cho nhà máy điện và thiết bị phục vụ hệ thống sưởi, nhằm giúp Ukraine duy trì những dịch vụ thiết yếu. Theo Bloomberg, hạ tầng năng lượng Ukraine hiện được bảo vệ tốt hơn trước các cuộc tập kích so với giai đoạn trước đây. Tuy nhiên, các đồng minh của Kiev vẫn lo ngại Nga có thể sử dụng những đợt đánh phá mùa đông để gia tăng sức ép lên chính quyền và người dân. Những cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu không chỉ gây thiệt hại vật chất, mà còn thử thách khả năng duy trì sinh hoạt của cả xã hội. Trong một diễn biến khác, tên lửa đạn đạo Nga đã khiến ba nhà máy luyện kim quy mô lớn còn lại của Ukraine tại Zaporizhia và Dnipropetrovsk phải ngừng hoạt động. Việc đóng cửa ba cơ sở này gần như làm tê liệt 90% sản lượng thép trong nước, lĩnh vực từng giữ vai trò quan trọng với nền kinh tế Ukraine. Financial Times dẫn cảnh báo từ các lãnh đạo ngành rằng những cuộc tập kích tập trung vào công nghiệp nặng có thể đe dọa sự tồn tại của toàn bộ ngành luyện kim. Oleksandr Vodoviz, người đứng đầu văn phòng Tổng giám đốc điều hành tập đoàn Metinvest, nói với Financial Times rằng Ukraine hiện không còn ngành thép. Ông cho rằng Nga nắm rõ mọi thông tin về các nhà máy và biết chính xác những địa điểm cần tấn công, khiến khả năng phục hồi của ngành bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Nhận định này phản ánh mức độ tổn thương của các cơ sở công nghiệp lớn trước những đòn đánh có chủ đích trong thời gian xung đột. Việc các nhà máy ngừng hoạt động có thể kéo theo tác động kinh tế vĩ mô nghiêm trọng đối với một nền kinh tế Ukraine đang thời chiến. Ngân sách nhà nước đứng trước nguy cơ mất nguồn thu quan trọng từ thuế doanh nghiệp, cùng nguồn ngoại tệ do hoạt động xuất khẩu hàng công nghiệp mang lại. Trong bối cảnh đó, mùa đông không chỉ đặt ra bài toán sưởi ấm và điện năng, mà còn phơi bày sức ép ngày càng lớn lên năng lực kinh tế Ukraine.