Ngày 30/9, Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi tổ chức Hội nghị kết nối giao thương và ứng dụng giải pháp số trong thương mại điện tử (TMĐT) xuyên biên giới dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh.
Đưa sản phẩm địa phương lên “chợ” toàn cầu
Hơn 30 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh có sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và đặc sản địa phương tham gia chương trình. Đây là dịp để các chủ thể tiếp cận chính sách, kỹ năng kinh doanh trên môi trường số, kết nối với các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, doanh nghiệp công nghệ và đối tác trong, ngoài vùng.
Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Thanh Mân - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi cho biết, thương mại điện tử nói chung và thương mại điện tử xuyên biên giới nói riêng đang trở thành một kênh quan trọng giúp rút ngắn khoảng cách địa lý, mở rộng thị trường và đưa sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng ngoài phạm vi truyền thống.
Thực tế, nhiều sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của Quảng Ngãi đã từng bước hiện diện trên các sàn thương mại điện tử trong và ngoài nước. Tuy nhiên, khoảng cách từ việc “có mặt” trên nền tảng số đến khả năng bán hàng chuyên nghiệp, bền vững vẫn còn khá xa.
“Trong quá trình chuyển đổi số của doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn còn những khó khăn, nhất là năng lực ứng dụng công nghệ và vận hành gian hàng số chuyên nghiệp còn hạn chế. Doanh nghiệp cũng thiếu thông tin cập nhật về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định pháp lý của thị trường quốc tế khi xuất khẩu qua TMĐT xuyên biên giới. Kỹ năng tiếp thị số, đặc biệt bán hàng qua livestream, chưa được khai thác hết tiềm năng”, ông Mân nói.
Từ thực tế đó, chương trình tập trung cập nhật kiến thức, kinh nghiệm và giải pháp tiếp cận thị trường quốc tế thông qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới. Bên cạnh đó là kết nối doanh nghiệp, hợp tác xã với các đơn vị công nghệ, logistics nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình đưa sản phẩm lên môi trường số.
Một điểm đáng chú ý là các phiên livestream quảng bá và bán hàng trực tiếp được triển khai ngay trong khuôn khổ chương trình. Đây là cách để các chủ thể OCOP, hợp tác xã, hộ kinh doanh làm quen với phương thức bán hàng hiện đại, đồng thời thử nghiệm khả năng tiếp cận người tiêu dùng ngoài thị trường truyền thống.
Theo ông Võ Quốc Hùng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi, giai đoạn 2021-2025, thương mại điện tử trên địa bàn tỉnh đã mở rộng đáng kể. Hiện khoảng 80% dân số sử dụng điện thoại thông minh phục vụ giao dịch trực tuyến, 70% hộ gia đình có điều kiện sử dụng internet cáp quang băng rộng, độ phủ sóng băng rộng di động tại các thôn, làng đạt trên 99,7%.
Thanh toán không tiền mặt chiếm trên 35% tổng phương tiện thanh toán; 100% siêu thị, trung tâm mua sắm có thiết bị POS. Trong cộng đồng doanh nghiệp, khoảng 80% doanh nghiệp có website thương mại điện tử tích hợp tính năng mua bán trực tuyến; 50% doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia hoạt động trên các sàn giao dịch và mạng xã hội; 40% doanh nghiệp tham gia thương mại điện tử trên nền tảng ứng dụng di động. Khoảng 1.400 sản phẩm của hơn 740 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử.
Muốn đi xa, phải vượt qua điểm nghẽn
Dù nền tảng số đã được mở rộng, thương mại điện tử tại Quảng Ngãi vẫn còn không ít hạn chế.
Theo ông Võ Quốc Hùng, công tác tuyên truyền, đào tạo mỗi năm mới tiếp cận khoảng 100-120 doanh nghiệp. Một bộ phận doanh nghiệp chưa cập nhật đầy đủ các quy định pháp luật mới về thương mại điện tử, trong khi khả năng vận dụng kiến thức đã được đào tạo còn hạn chế.
Phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn có quy mô nhỏ và vừa, sản xuất còn nhỏ lẻ, trình độ công nghệ chưa cao. Nhân lực thương mại điện tử thiếu, đặc biệt là cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin, trong khi kinh phí dành cho các chương trình hỗ trợ hằng năm còn hạn chế.
Đây là những điểm nghẽn đáng kể nếu doanh nghiệp muốn bước ra thị trường xuyên biên giới, nơi yêu cầu không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định pháp lý, thanh toán, logistics, quản trị gian hàng và khả năng tiếp thị trên môi trường số.
Theo Kế hoạch phát triển thương mại điện tử tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2026-2030, địa phương xác định thương mại điện tử là một trong những lĩnh vực tiên phong thúc đẩy kinh tế số, nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm gắn với lợi thế cảng biển, logistics và vùng nguyên liệu.
Đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu 70% dân số trưởng thành tham gia mua sắm trực tuyến thường xuyên; doanh số bán lẻ thương mại điện tử tăng 12-20%/năm, chiếm khoảng 10-15% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ.
Quảng Ngãi cũng đặt mục tiêu 60% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử trong kinh doanh; 65% giao dịch thương mại điện tử có hóa đơn điện tử hợp lệ và 70% tổng số giao dịch sử dụng thanh toán điện tử.
Một chỉ tiêu đáng chú ý khác là chi phí giao hàng chặng cuối tại miền núi, vùng sâu, vùng xa không quá 18%, khu vực đô thị không quá 12%. Đây được xem là yếu tố quan trọng bởi thương mại điện tử chỉ thực sự mở rộng khi hàng hóa có thể đến tay người mua với chi phí hợp lý.
Để đạt các mục tiêu trên, tỉnh xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển hạ tầng và logistics điện tử; tăng cường quản lý nhà nước, chống gian lận; ứng dụng công nghệ, phát triển sản phẩm số; phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh hợp tác và xúc tiến.
Trong bối cảnh thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao, Quảng Ngãi đang đặt kỳ vọng vào việc kết nối sản phẩm địa phương với thị trường rộng hơn thông qua nền tảng số.
Tuy nhiên, để từ một gian hàng trực tuyến tiến tới thị trường xuyên biên giới, doanh nghiệp địa phương sẽ phải thay đổi không chỉ cách bán hàng, mà cả cách chuẩn hóa sản phẩm, quản trị, tiếp thị, thanh toán và tổ chức logistics.
Đó cũng là bước chuyển từ việc “đưa sản phẩm lên sàn” sang xây dựng năng lực bán hàng số thực sự - điều kiện cần để sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và đặc sản Quảng Ngãi có thể đi xa hơn trên thị trường.