Lãi suất điều chỉnh tăng mạnh
Một doanh nghiệp kinh doanh bất động sản có trụ sở tại Hà Nội vừa nhận được thông báo từ ngân hàng về việc tăng lãi suất cho vay.
Theo đó, lãi suất của khoản vay 57 tỷ đồng của doanh nghiệp này sẽ được điều chỉnh tăng từ mức 10,6%/năm lên 15,3%/năm kể từ ngày 28/9/2026.
Như vậy, lãi suất khoản vay tăng 4,7 điểm phần trăm chỉ sau một lần điều chỉnh, tương đương mức tăng khoảng 44% so với trước.
Điều đáng nói, khoản vay này mới được giải ngân ngày 28/8/2026, doanh nghiệp chỉ được hưởng mức lãi suất ưu đãi 10,6%/năm trong vỏn vẹn một tháng.
Trao đổi với VietNamNet, đại diện doanh nghiệp cho biết đây là khoản vay có tài sản bảo đảm được thế chấp bằng các bất động sản có giá trị lớn.
“Đây mới chỉ là lần thông báo tăng lãi suất thứ nhất, không biết từ nay đến khi hết hạn hợp đồng lãi suất sẽ còn biến động ra sao, trong khi giá bất động sản đang chững lại và chúng tôi cũng rất khó trong việc bán hàng”, đại diện doanh nghiệp bày tỏ lo ngại.
Với doanh nghiệp, lãi suất tăng làm chi phí vốn tăng, gây thêm áp lực lên giá thành và hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, trong bối cảnh sức mua bất động sản còn yếu, việc chuyển toàn bộ phần chi phí tăng thêm vào giá bán không phải lúc nào cũng khả thi.
Tuy nhiên, với các doanh nghiệp có vòng quay vốn ngắn hơn, lãi suất không phải là vấn đề đáng ngại nhất. Theo đại diện một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thực phẩm, doanh nghiệp của ông đang nợ ngân hàng 15 tỷ đồng với lãi suất 13%/năm. Doanh thu mỗi tháng của doanh nghiệp từ 15-18 tỷ đồng, lợi nhuận thu được tương đương 10-15% doanh thu mỗi tháng, tức 1-2,7 tỷ đồng/tháng.
“Cùng một số tiền vay, doanh nghiệp thương mại phải quay vòng vốn từ 6-12 vòng mỗi năm, mỗi vòng chỉ lãi 10% thì xác định không ngại vấn đề lãi suất. Điều quan trọng là chúng tôi phải xác định được xu hướng thị trường để không bị đọng vốn”, đại diện doanh nghiệp chia sẻ.
Điều kiện nào để lãi suất hạ nhiệt?
Theo ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích Chứng khoán Agriseco, mặt bằng lãi suất từ nay đến cuối năm khó có khả năng giảm. Nguyên nhân chính là nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn ở mức cao, trong khi tốc độ tăng trưởng nguồn tiền gửi chưa đáp ứng hoàn toàn nhu cầu vốn. Khi cầu vốn tăng nhanh hơn khả năng cung ứng, chi phí huy động và mặt bằng lãi suất khó giảm sâu.
Trong nửa đầu năm, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức tương đối cao, sau đó có thời điểm hạ nhiệt. Tuy nhiên, gần đây áp lực tăng lãi suất đã xuất hiện tại một số ngân hàng và phân khúc.
Theo ông Khoa, từ nay đến cuối năm, lãi suất có thể giảm cục bộ ở một số nhóm khách hàng hoặc kỳ hạn, nhưng nhìn chung vẫn duy trì ở mặt bằng tương đối cao. Khả năng hình thành một đợt tăng mạnh trên diện rộng cũng không lớn, song dư địa để lãi suất giảm thêm là khá hạn chế.
Để mặt bằng lãi suất thực sự hạ nhiệt, ông Khoa cho rằng trước hết tăng trưởng tiền gửi cần cải thiện trở lại. Đồng thời, dòng tiền từ các dự án đầu tư, đặc biệt những dự án có quy mô lớn và thời gian thực hiện trung, dài hạn, cần được đưa vào nền kinh tế và nhanh chóng tạo vòng quay vốn.
Theo ông, khi vòng quay tiền được cải thiện, thanh khoản hệ thống dồi dào hơn và chi phí để bù đắp thanh khoản giảm xuống, các ngân hàng mới có thêm dư địa giảm lãi suất.
Bên cạnh đó, ông Khoa lưu ý, tỷ giá và lạm phát cũng cần được duy trì ổn định. Đây là điều kiện quan trọng để cơ quan điều hành có thêm dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ, qua đó tạo điều kiện cho mặt bằng lãi suất hạ nhiệt.
Theo TS. Nguyễn Văn Lộc, Giám đốc chương trình đào tạo “Kinh doanh thương mại”, Đại học Phenikaa, điểm đáng chú ý nhất không phải là câu hỏi “lãi suất sẽ tăng hay giảm bao nhiêu”, mà là bài toán cân bằng giữa tăng trưởng tín dụng và khả năng huy động vốn của hệ thống ngân hàng. Nếu tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động trong những tháng tới, áp lực lên lãi suất sẽ còn hiện hữu.
Kịch bản có xác suất cao hơn, theo ông Lộc, là lãi suất duy trì ở mặt bằng hiện tại và có thể tăng cục bộ tại một số ngân hàng, kỳ hạn hoặc nhóm khách hàng, thay vì hình thành một chu kỳ tăng mạnh trên toàn hệ thống.
“Quý IV thường là giai đoạn nhu cầu tín dụng và thanh khoản tăng cao khi doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động, nhập hàng, sản xuất và chuẩn bị cho mùa kinh doanh cuối năm. Vì vậy, ngay cả khi thanh khoản hệ thống nhìn chung vẫn được điều tiết, áp lực huy động vốn tại từng ngân hàng có thể khác nhau và dẫn tới việc điều chỉnh lãi suất mang tính cục bộ”, TS. Nguyễn Văn Lộc nói.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam (VIRA), phiên giao dịch ngày 28/9 vừa qua lãi suất bình quân liên ngân hàng giảm 0,2 điểm phần trăm, xuống còn 0,5%/năm. Lãi suất kỳ hạn này tiếp tục giảm trong phiên 29/9 với mức giảm 0,3 điểm phần trăm, xuống 0,2%/năm.
Theo dữ liệu của VIRA, trong khoảng 10 năm qua, lãi suất qua đêm từng xuống dưới 0,5%/năm vào các giai đoạn: tháng 9/2016, tháng 7/2017, tháng 12/2020, tháng 11/2021, tháng 6/2022. Như vậy, lần gần đây nhất lãi suất kỳ hạn qua đêm về dưới 0,5%/năm đã cách đây hơn 4 năm.