Bỏ qua điều hướng
•

Một mâm cơm 3 bộ cùng quản: Tránh 'cha chung không ai khóc'

Một mâm cơm 3 bộ cùng quản: Tránh 'cha chung không ai khóc'
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Dự thảo quy về một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm bước đầu nhận được nhiều đồng thuận từ bạn đọc Báo Thanh Niên đi kèm những kỳ vọng thiết thực về năng lực thực thi và giám sát của cơ quan quản lý.

Hiện nay, công tác An toàn thực phẩm đang do 3 bộ (Y tế, Công thương, Nông nghiệp - Môi trường) cùng quản lý, dẫn đến chồng chéo. Trước thực tế đó, dự thảo luật An toàn thực phẩm sửa đổi đề xuất thống nhất một đầu mối quản lý từ Trung ương đến địa phương. Mục tiêu trọng tâm là kiểm soát an toàn từ điểm đầu chuỗi cung ứng (nguyên liệu, giống, sau thu hoạch) cho đến sản phẩm ra thị trường.

Mong sửa đổi theo hướng minh bạch hơn

Bình luận về thông tin trên, bạn đọc (BĐ) Nguyễn Hoàng Bảo Nhi viết: "Đề xuất quản lý thống nhất một đầu mối là hướng đi đúng đắn, giúp người dân khỏi phải đi lòng vòng hỏi ai chịu trách nhiệm khi có vấn đề". Đồng quan điểm, BĐ Trần Minh Đức nhận định: "Chủ trương kiểm tra từ khâu giống, nguyên liệu là hợp lý bởi có thực tế khâu đầu vào không quản lý kỹ, đến khi có sự cố thì truy vết mãi cũng khó ra".

Một mâm cơm 3 bộ cùng quản: Tránh “cha chung không ai khóc” - Ảnh 1.

Cơ quan quản lý cần kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm xuyên suốt quá trình sản xuất, kinh doanh, thay vì chỉ tập trung vào khâu thành phẩm

ẢNH: LIÊN CHÂU

Trong khi đó, BĐ Nguyễn Thế Tài bày tỏ băn khoăn việc kiểm tra từ giống, thức ăn tới thuốc thú y có thể khiến phát sinh nhiều loại giấy tờ. Dù vậy, độc giả này khẳng định vì sức khỏe cộng đồng thì "phải làm nghiêm túc thôi". "Cứ thấy thực phẩm sạch, organic này nọ quảng cáo um trời, nhưng bộ nào kiểm chứng thì ít ai rõ. Mong luật sửa đổi cho minh bạch hơn", BĐ Nguyễn Đăng Phong viết. Chung quan điểm, độc giả Nguyễn Việt Trinh cho rằng tâm lý của người đi chợ hiện nay là "nhắm mắt đưa chân", không biết thịt cá, rau củ có đảm bảo không, nên rất chờ đợi sự thay đổi có hiệu quả từ luật mới.

Phân tích hiệu quả quản lý của cơ quan chuyên môn, BĐ Nguyễn Xuân Thứ nhấn mạnh: "Không nên tính số đoàn kiểm tra rồi kết luận quản lý tốt, bởi một đơn vị nhận lịch nhiều lần chưa chắc an toàn bằng một nơi được giám sát đúng; chuyên môn cần được dùng đúng chỗ nhằm nhận diện nguy cơ, xác minh dấu hiệu bất thường và xử lý vi phạm".

Quy trình rõ từ đầu

Đa số BĐ đều ủng hộ chủ trương thống nhất đầu mối quản lý nhưng để chính sách này đi vào thực tiễn đòi hỏi các công cụ giám sát phải thật sự tinh gọn. "Quy định sửa đổi chắc chắn cần thời gian triển khai, nhưng ngay từ đầu phải xác định vấn đề cụ thể cần giải quyết. Thông tin cảnh báo an toàn thực phẩm phải dễ tìm hơn… quảng cáo. Một trang tra cứu nên cho phép gõ tên sản phẩm hoặc quét mã, xem cảnh báo còn hiệu lực, lô hàng bị ảnh hưởng và hướng dẫn liên hệ. Đừng chỉ phát văn bản dài rồi để người dân tự dò số hiệu. Đặc biệt cần thiết kế dễ đọc trên điện thoại, vì đó là thiết bị mọi người mang theo khi mua hàng. Hãy quy định rõ trách nhiệm ở từng khâu, thời điểm phải cập nhật dữ liệu và người có quyền kiểm tra lại", BĐ Trần Quốc Khánh hiến kế.

Tiếp nối ý kiến này, BĐ Trần Huy Quân đề xuất: "Ứng dụng công nghệ thì nên tính luôn chi phí cho hộ kinh doanh. Không thể bắt tiệm ăn nhỏ mua máy quét đắt tiền hoặc thuê nhân viên riêng để nhập dữ liệu. Một biểu mẫu gọn trên điện thoại, có thể chụp chứng từ và tự nhận diện mã lô, sẽ thực tế hơn. Mức thông tin phải phù hợp quy mô hoạt động nhưng vẫn đủ truy ngược khi có sự cố. Tôi nghĩ nên hỏi người thực hiện quy trình mỗi ngày trước khi đưa ra thêm biểu mẫu".

Đặc biệt, BĐ Hoàng An Đông cảnh báo: "Một mâm cơm mà nhiều cơ quan cùng có trách nhiệm thì trên lý thuyết có vẻ được bảo vệ kỹ. Nhưng điều đáng hỏi là khi xuất hiện rủi ro, người chịu ảnh hưởng có tìm được đúng địa chỉ để yêu cầu giải quyết không? Người làm sản xuất rất cần một quy trình rõ từ đầu. Chẳng hạn cơ sở thay đổi một nhà cung cấp hoặc điều chỉnh quy cách bao gói thì cần báo cho ai, trong trường hợp nào và thời hạn xử lý bao lâu?

Nếu cả khâu kỹ thuật lẫn quản lý đều có người phụ trách nhưng chẳng ai trả lời dứt điểm, doanh nghiệp sẽ mất thời gian hơn cả lúc bị thanh tra. Một đầu mối nghĩa là phải có một nơi chịu trách nhiệm giải đáp. Cũng cần kiểm tra hiệu quả sau một thời gian, chứ không thể ban hành rồi coi như hoàn thành. Nếu phản ánh vẫn bị chuyển lòng vòng, kết quả kiểm tra vẫn không đồng bộ trên cơ sở dữ liệu dùng chung hoặc sự cố vẫn phát hiện quá muộn thì phải điều chỉnh".

Tôi ủng hộ hệ thống truy xuất nguồn gốc dùng chung, nhưng quét mã để truy nguồn gốc chỉ có ý nghĩa khi thông tin được cập nhật thật.

Bùi Xuân Nam

Không ai phản đối kiểm soát chặt thực phẩm, nhất là khi liên quan sức khỏe của rất nhiều người. Tuy nhiên, nên nghe cả những người trực tiếp vận hành bếp ăn, sản xuất và cung ứng để biết vướng mắc nằm ở đâu.

Nguyễn Thị Bích Thúy

Thực trạng công tác an toàn thực phẩm chịu sự phân tán giữa ba bộ gồm Y tế, Công thương, Nông nghiệp và Môi trường đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn về trách nhiệm. Dự thảo luật An toàn thực phẩm sửa đổi vì vậy nhận được sự đồng thuận lớn khi đề xuất quy tụ về một đầu mối duy nhất từ Trung ương đến địa phương. Mô hình mới hướng đến việc kiểm soát liền mạch từ nguồn gốc giống, nguyên liệu đầu vào cho tới sản phẩm lưu thông ngoài thị trường. Mục tiêu siết chặt chuỗi cung ứng được kỳ vọng sẽ giải tỏa tâm lý e ngại của người tiêu dùng trước các nhãn mác quảng cáo thực phẩm sạch hay hữu cơ chưa rõ đơn vị kiểm chứng. Bên cạnh mong muốn minh bạch hóa trách nhiệm, dư luận cũng lưu ý nguy cơ phát sinh thủ tục hành chính đối với các khâu thức ăn chăn nuôi hay thuốc thú y. Hiệu quả quản lý cần được đo lường bằng năng lực nhận diện rủi ro thực tế thay vì dựa vào tần suất các đợt thanh tra hình thức. Để chính sách phát huy tác dụng cụ thể, các công cụ giám sát và truy xuất nguồn gốc phải được thiết kế tinh gọn trên nền tảng số. Việc công khai cảnh báo về các lô hàng vi phạm qua ứng dụng di động sẽ hỗ trợ người dân kiểm tra nhanh chóng ngay tại điểm bán. Đồng thời, giải pháp số hóa cần tính toán giảm thiểu gánh nặng chi phí thiết bị, cho phép các hộ kinh doanh nhỏ lẻ dễ dàng thực hiện kê khai mà không làm gián đoạn sinh kế.
amung