Việc mở hé cửa phòng ngủ để ánh sáng từ bên ngoài lọt vào là thói quen của không ít người nhằm tạo cảm giác an tâm hoặc thoáng đãng. Tuy nhiên, hành động này mang lại nhiều tác hại cho sức khỏe hơn là tác dụng thực tế (Ảnh: Images Plus).
So với những người ngủ trong môi trường gần như tối hoàn toàn, những người tiếp xúc với dù chỉ một chút ánh sáng - chẳng hạn như ánh sáng lọt qua khe cửa - có xu hướng có các buồng tim lớn hơn và thành tim dày hơn.
Nguy cơ này tăng lên theo từng "liều lượng" ánh sáng mà họ tiếp xúc.
Những người thuộc nhóm tiếp xúc với ánh sáng nhiều nhất đã chịu mức độ sáng trên 3 lux trong trung bình gần 34 phút mỗi đêm. Mức độ này tương đương với việc thắp ba ngọn nến cách giường ngủ khoảng một mét.
Tuy nhiên, theo kết quả nghiên cứu mới được công bố trên “Tạp chí Tim mạch châu Âu” – cơ quan ngôn luận chính thức của Hiệp hội Tim mạch châu Âu - ngay cả mức ánh sáng mờ nhạt như vậy cũng có thể gây ảnh hưởng đến tim.
Thành tim của những người ngủ trong điều kiện có ánh sáng lâu nhất dày hơn 1,5% so với những người ngủ trong môi trường gần như không có ánh sáng vào ban đêm. Khối lượng tâm thất trái của họ cũng lớn hơn 2,4% và chức năng co bóp của tim thấp hơn 1,9%.
"Đây là nghiên cứu đầu tiên thuộc loại này, cho thấy việc tiếp xúc với mức độ ánh sáng cao hơn vào ban đêm có liên quan đến quá trình tái cấu trúc tim," Giáo sư Lu Qi, nhà dịch tễ học ở Trường đại học Tulane (Mỹ), cho biết.
Đây là quá trình cấu trúc và chức năng của tim thay đổi; tình trạng này thường xuất hiện để đáp ứng với căng thẳng kéo dài hoặc tổn thương tim. Đó là cơ chế thích nghi của cơ thể trước những tác động này, nhưng xét về lâu dài, nó lại làm suy yếu tim và có thể dẫn đến suy tim.
Các kết quả này đến từ dữ liệu của UK Biobank – một ngân hàng dữ liệu sinh học theo dõi những thay đổi về sức khỏe của người dân trên toàn Vương quốc Anh theo thời gian.
So với những người không tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm, những người tiếp xúc với ánh sáng trong khoảng từ nửa giờ trở lên vào ban đêm cho thấy các dấu hiệu đáng lo ngại về tình trạng tái cấu trúc tim, bao gồm sự gia tăng độ dày thành tâm thất trái và suy giảm khả năng co bóp của tim.
Mặc dù về mặt kỹ thuật, những thay đổi này được coi là "dưới lâm sàng" – nghĩa là không biểu hiện ra các triệu chứng rõ rệt bên ngoài – nhưng Giáo sư Qi cùng các cộng sự cho rằng chúng vẫn có ý nghĩa quan trọng về mặt lâm sàng.
Một phân tích song song trên 73.286 người tham gia cho thấy những người tiếp xúc với mức độ ánh sáng cao nhất vào ban đêm có liên quan đến các kết cục sức khỏe kém hơn.
Trong khoảng thời gian từ 8 đến 10 năm, nhóm người này có nguy cơ suy tim cao hơn 29%, rung nhĩ cao hơn 15%, nhồi máu cơ tim cao hơn 24%, đột quỵ cao hơn 33% và tử vong do bệnh tim mạch cao hơn 26%.
Việc tiếp xúc với ánh sáng mạnh vào ban ngày (cường độ trên 1.000 lux) không cho thấy mối liên hệ nào với các vấn đề tim mạch hay tỷ lệ tử vong.
"Mối liên hệ này có cơ sở sinh học hợp lý, mức độ ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng và mối quan hệ liều lượng - đáp ứng rất rõ ràng: càng nhiều ánh sáng thì kết cục sức khỏe càng xấu đi," ba bác sĩ tim mạch đến từ Đức – những người không tham gia vào nghiên cứu này – đã viết trong bài bình luận đi kèm. "Thông điệp rút ra rất rõ ràng: bóng tối xứng đáng được công nhận là một chỉ số sức khỏe quan trọng, thiết yếu đối với sức khỏe tim mạch cũng như việc kiểm soát huyết áp hay hít thở không khí trong lành vậy."
Nghiên cứu từ UK Biobank chỉ mang tính chất quan sát, nhưng nhờ được thực hiện trên quy mô lớn, các nhà nghiên cứu đã có thể phát hiện ra những thay đổi nhỏ ở tim có khả năng liên quan đến giấc ngủ.
Điều thú vị là các nhà nghiên cứu nhận thấy thời gian ngủ ngắn hơn có thể phần nào lý giải lý do tại sao ánh sáng vào ban đêm lại tác động đến tim.
Khi phân tích sâu hơn, yếu tố này giải thích cho khoảng 25-50% những thay đổi được ghi nhận.
Các kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ngủ đủ giấc vào ban đêm, đồng thời cho thấy rằng việc giữ cho phòng ngủ tối bằng cách sử dụng rèm chắn sáng hoặc miếng che mắt có thể mang lại hiệu quả.
Ngày nay, người ta đã xác định rõ rằng việc tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm sẽ ức chế quá trình tiết melatonin – một loại hormone then chốt giúp điều hòa chu kỳ giấc ngủ bằng cách hỗ trợ chúng ta đi vào giấc ngủ.
Có thể ánh sáng xuất hiện vào những thời điểm quan trọng trong đêm khiến chúng ta tỉnh táo, và điều này có thể dẫn đến những hệ quả tiếp theo, gây thêm áp lực lên tim.
Cần có thêm các nghiên cứu trực tiếp để tìm hiểu những cơ chế có thể đang tác động trong quá trình này.
"Ô nhiễm ánh sáng đã nổi lên như một yếu tố nguy cơ mới đối với bệnh tim mạch. Các phát hiện của chúng tôi, cùng với bằng chứng từ những nghiên cứu khác, cho thấy việc hạn chế tiếp xúc với ánh sáng vào ban đêm nên được các bác sĩ lâm sàng và các nhà hoạch định chính sách cân nhắc như một trong những chiến lược tiềm năng để phòng ngừa bệnh tim", Giáo sư Qi cho biết.