Mùa cúm đến sớm và virus biến đổi, người bệnh nền phải chuẩn bị gì?

Mùa cúm có dấu hiệu đến sớm

Dữ liệu giám sát của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khu vực Tây Thái Bình Dương cho thấy, đến tuần 33 năm 2026, hoạt động của cúm trong khu vực đã tăng từ khoảng 12% lên 13% chỉ trong vòng hai tuần.

Tại Nhật Bản, các đợt bùng phát cúm đã được ghi nhận từ cuối tháng 8-2026, sớm hơn thời điểm thường gặp hằng năm ở quốc gia này. Hong Kong (Trung Quốc) cũng ghi nhận xu hướng tương tự, trong đó các trường hợp nặng chủ yếu xảy ra ở người cao tuổi và trẻ em.

Theo PGS.TS.BS Hồ Huỳnh Quang Trí - Phó Chủ tịch Hội Tim mạch TP.HCM, diễn biến này cho thấy mùa cúm năm nay có thể đến sớm hơn tại nhiều quốc gia trong khu vực. Vì vậy, người dân cần chủ động phòng ngừa từ sớm, đặc biệt lưu ý nhóm đối tượng có bệnh nền dễ gặp biến chứng nguy hiểm.

Nguy cơ biến chứng cúm ở người có bệnh nền

Những người mắc bệnh mạn tính (bệnh nền) như tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính, suy thận mạn hoặc suy giảm miễn dịch đều được Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ xếp vào nhóm có nguy cơ cao khi nhiễm cúm.

PGS.TS.BS Hồ Huỳnh Quang Trí chia sẻ: "Người mắc bệnh nền không chỉ dễ gặp các biến chứng do cúm mà còn chiếm đa phần các trường hợp cúm phải nhập viện. Đáng lo ngại hơn, cúm còn có thể là yếu tố khởi phát hoặc làm nặng thêm các bệnh mạn tính đang có.

Đơn cử với người bệnh tim mạch, một nghiên cứu phân tích trên 364 ca bệnh cho thấy nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng gấp khoảng 6 lần trong 7 ngày đầu sau khi nhiễm cúm. Tương tự, những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường, suy thận hay người suy giảm miễn dịch cũng đối mặt với nguy cơ biến chứng rất nặng nề khi mắc cúm".

Đáng chú ý, virus cúm luôn biến đổi không ngừng. Các chủng lưu hành hiện nay có thể đã khác biệt so với mùa trước. Do đó, WHO phải liên tục theo dõi các biến thể ngoài cộng đồng để cập nhật thành phần vắc xin mỗi năm, đảm bảo độ tương thích tối ưu với các chủng cúm dự kiến xuất hiện trong mùa tiếp theo.

Chủ động lập "lá chắn" phòng ngừa

Trước những thay đổi không ngừng của virus cúm và nguy cơ biến chứng ở nhóm đối tượng nguy cơ cao, PGS Trí khuyến cáo người mắc bệnh nền nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa, trong đó có tiêm phòng cúm.

Hiện nay, thành phần vắc xin cúm mùa 2026-2027 đã được cập nhật theo khuyến nghị của WHO, dựa trên dữ liệu giám sát virus cúm toàn cầu. Những thay đổi đáng chú ý bao gồm cập nhật hai chủng cúm: cúm A/H3N2 (subclade K), là biến thể đang lưu hành nổi trội trong cộng đồng thời gian gần đây, và cúm B/Victoria.

Các nhóm có nguy cơ cao, trong đó có người mắc bệnh nền, nên được ưu tiên tiêm phòng vắc xin cúm cập nhật, để củng cố hàng rào bảo vệ trước các chủng virus đang lưu hành.

Bên cạnh tiêm phòng, các biện pháp phòng ngừa đơn giản như rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho hoặc hắt hơi, giữ vệ sinh đường hô hấp và đeo khẩu trang khi cần thiết vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nguy cơ mắc cúm và hạn chế lây lan.

Đồng thời, duy trì lối sống lành mạnh với chế độ dinh dưỡng cân đối, vận động phù hợp và nghỉ ngơi đầy đủ, đặc biệt là tuân thủ điều trị bệnh nền cũng giúp nâng cao sức khỏe tổng thể và tăng cường khả năng bảo vệ cơ thể trước bệnh tật.

Người mắc bệnh nền là một trong những nhóm có nguy cơ cao gặp biến chứng khi mắc cúm mùa. Trong bối cảnh hoạt động cúm đang gia tăng tại nhiều quốc gia trong khu vực và virus cúm liên tục biến đổi theo thời gian, việc chủ động chuẩn bị từ sớm có ý nghĩa quan trọng hơn bao giờ hết. Chủ động phòng ngừa từ sớm không chỉ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp bảo vệ sức khỏe và duy trì chất lượng cuộc sống trong suốt cả năm.