Một khu vực cửa khẩu biên giới của Iran hôm 21.10
ẢNH: AFP
Hãng AFP ngày 9.11 dẫn lời Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay một lực lượng đặc nhiệm mới đã được thành lập nhằm ngăn chặn các tuyến đường bộ dẫn vào Iran, những tuyến mà quân đội Mỹ cho rằng đang được sử dụng để vận chuyển vũ khí cùng các loại hàng hóa bất hợp pháp.
Trước đó, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 7.11 thông báo về việc thành lập một lực lượng gồm 20 thành viên nhằm mở rộng hoạt động phong tỏa của Mỹ đối với Iran.
"Lực lượng đặc nhiệm Cổng sắt (Iron Gate) đang triển khai đầy đủ và có hiệu lực tại Cộng hòa Hồi giáo Iran. Kết hợp với cuộc phong tỏa hải quân quy mô lớn nhất trong lịch sử, gần như không có gì có thể lọt vào hoặc thoát ra khỏi Iran", ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 8.11.
Trong thông cáo hôm 7.11, Đô đốc Brad Cooper, chỉ huy CENTCOM cho biết lực lượng này sẽ hạn chế hơn nữa khả năng của Iran trong việc xây dựng lại các nhà máy sản xuất vũ khí và bổ sung nguồn lực quân sự.
Theo đó, đội ngũ gồm cả nhân sự dân sự và quân sự đặt tại Florida sẽ phối hợp với các cơ quan chính phủ Mỹ nhằm "ngăn chặn sự di chuyển của các hệ thống vũ khí tiên tiến, công nghệ lưỡng dụng, các loại vật liệu nằm trong diện bị trừng phạt, cũng như các dòng doanh thu bất hợp pháp qua các biên giới đất liền của Iran và khu vực biển Caspi".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định nỗ lực mới nhất từ phía Mỹ "sẽ thất bại" và sẽ không dẫn đến sự sụp đổ kinh tế tại nước này.
Hãng tin Fars dẫn lời người phát ngôn IRGC Hossein Mohebi tuyên bố Mỹ sẽ không bao giờ có thể áp đặt lệnh phong tỏa kinh tế, "điều mà họ đang theo đuổi và đề xuất dưới nhiều tên gọi cũng như thông qua các kế hoạch khác nhau".
Ông Mohebi nói thêm rằng Mỹ sẽ "bất lực trong việc ngăn chặn" các kênh liên lạc giữa Iran và các quốc gia láng giềng.
Trong khi đó, CENTCOM cho biết lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran đã "ngăn cản Iran xuất khẩu hơn 25 tỉ USD dầu thô".
Tối hậu thư của Iran
Trong một diễn biến khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 8.11 cảnh báo Mỹ rằng Washington cần chấp nhận đề xuất mới nhất từ Tehran nhằm chấm dứt xung đột, nếu không sẽ phải đối mặt với sự leo thang quân sự, trong bối cảnh Tổng thống Trump có thể tiến hành tập kích Iran sau cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ.
"Các cử tri Mỹ đã đưa ra lựa chọn của mình. Đã đến lúc Nhà Trắng cũng phải đưa ra lựa chọn của họ", ông Araghchi viết trên X.
"Đề xuất 2 ngày của chúng tôi vẫn giữ nguyên. Hãy đáp ứng các yêu cầu, bao gồm việc chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, và các vị sẽ thấy kết quả. Hoặc nếu chọn chiến đấu, các vị sẽ phải đối mặt với những chiến binh dày dạn kinh nghiệm chiến đấu và luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ của chúng tôi, những người sẽ trút xuống đầu các vị một cơn ác mộng kinh hoàng", ông Araghchi viết tiếp.
Theo Đài Al Jazeera, ông Araghchi cảnh báo Nhà Trắng nên chấp nhận đề xuất của Iran về việc chấm dứt hành động thù địch trên mọi mặt trận hoặc đối diện sự trả đũa quân sự khốc liệt, như thể "trút địa ngục" xuống.
Không lâu sau đó, phát biểu với các phóng viên tại Tehran, ông Aragchi tiết lộ rằng các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột đã rơi vào bế tắc. Theo Al Jazeera, ông cho rằng tình trạng đình trệ này xuất phát trực tiếp từ những biến động chính trị tại Washington.
Lời cảnh báo từ Tehran được đưa ra trong bối cảnh các bên trung gian đang thúc đẩy Washington và Tehran đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Qatar đang đóng vai trò dẫn đầu các nỗ lực ngoại giao với sự hậu thuẫn từ Ai Cập, Ả Rập Xê Út, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ.
Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục để ngỏ mọi khả năng. Đài CNN ngày 8.11 dẫn lời ông Trump cho biết việc khôi phục tấn công với Iran là khó có khả năng xảy ra nếu các cuộc đàm phán vẫn còn tiến triển.
"Câu trả lời là khó có khả năng cần phải làm vậy. Tôi sẽ thực hiện nếu cần thiết, nhưng chúng ta đã giáng những đòn rất mạnh vào họ", ông Trump nói, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ quyết định nào về việc nối lại xung đột "đều phụ thuộc vào việc liệu họ có ký kết một thỏa thuận thực sự vững chắc hay không".
Tuy nhiên, Ngoại trưởng Araghchi cho biết các bên trung gian đã hoàn toàn ngừng các chuyến đi lại kể từ sau "cú sốc" từ cuộc bầu cử giữa kỳ Mỹ.
"Giờ đây, chúng ta phải chờ xem họ mất bao lâu để tiêu hóa những kết quả này, từ đó mới có thể xác định các bước đi tiếp theo", nhà ngoại giao hàng đầu của Iran phát biểu trên đài truyền hình quốc gia.