Băng tuyết bao phủ Greenland (Ảnh: AFP).
"Nhiều chuyên gia khẳng định trữ lượng dầu mỏ dễ tiếp cận tại đây lớn hơn xa so với hầu hết mọi vùng đất ở bất kỳ đâu trên thế giới. Hoạt động khai thác dầu mỏ, khí đốt và khoáng sản quy mô lớn chuẩn bị bắt đầu tại hòn đảo Greenland xinh đẹp và mới mẻ”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 14/10.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã liên tục dọa kiểm soát Greenland, hoặc tiếp cận các nguồn tài nguyên thiên nhiên dồi dào chưa được khai phá tại đây, bao gồm lượng khoáng sản khổng lồ.
Trước đó, giới nghiên cứu từng nhận định việc khai thác khoáng sản tại Greenland cực kỳ khó khăn và tốn kém, bởi nhiều mỏ địa chất của hòn đảo này nằm ở các vùng sâu vùng xa thuộc Vòng Bắc Cực, nơi bị bao phủ bởi lớp băng cực dày. Băng giá hiện bao phủ khoảng 80% diện tích hòn đảo.
Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch. Hòn đảo nằm ở vị trí chiến lược dọc theo tuyến đường ngắn nhất từ châu Âu đến Bắc Mỹ, có ý nghĩa quan trọng đối với hệ thống cảnh báo tên lửa đạn đạo của Mỹ. Điều này đã khiến nơi đây trở thành ưu tiên của ông Trump.
Tháng trước, Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt được một thỏa thuận nhằm hạ nhiệt căng thẳng sau những cảnh báo của ông Trump.
Thỏa thuận mà ông Trump tuyên bố vào thời điểm đó là trao cho Mỹ "quyền kiểm soát vĩnh viễn" đối với an ninh của Greenland, nhưng vẫn công nhận chủ quyền của Đan Mạch và quyền tự quyết của người dân Greenland.
Theo văn bản thỏa thuận được đăng tải trên trang web của Nhà Trắng, văn kiện này đưa ra những điều chỉnh nhỏ đối với hiệp ước năm 1951 vốn cho phép Mỹ đóng quân tại Greenland như một phần trong hệ thống phòng thủ của NATO.
Thỏa thuận hoàn toàn không đề cập trực tiếp đến dầu mỏ hay khí đốt, nhưng có nội dung "hợp tác khoáng sản" và "hợp tác phát triển kinh tế cùng xúc tiến thương mại".
Thỏa thuận này cũng mở đường cho việc thành lập thêm các căn cứ quân sự của Mỹ, đồng thời đảm bảo quyền tiếp cận quân sự cho Mỹ.
Trong bài đăng hôm 14/10, ông Trump tuyên bố: "Bất kỳ cuộc tấn công nào trong tương lai nhắm vào Mỹ đều sẽ phải đi qua Greenland. Lực lượng phòng thủ của chúng ta sẽ thường xuyên bắn hạ các máy bay không người lái, tên lửa hay bất kỳ dạng vũ khí nào khác”.
Nhà Trắng, Văn phòng Thủ tướng Đan Mạch, chính quyền Greenland cũng như Cơ quan Quản lý Tài nguyên Khoáng sản Greenland chưa đưa ra bình luận.
Greenland có vị trí chiến lược đối với Mỹ (Ảnh: Guardian).