Mỹ - Trung Quốc gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại

Mỹ và Trung Quốc thống nhất gia hạn Thỏa thuận Busan, văn kiện nhằm hạ nhiệt căng thẳng kinh tế giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong giai đoạn nhiều bất đồng. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ngày 23/9 rằng thỏa thuận, dự kiến hết hiệu lực ngày 10/11, sẽ tiếp tục được duy trì đến ngày 10/1. Theo ông, khoảng thời gian bổ sung sẽ giúp Washington và Bắc Kinh đánh giá thêm những khả năng hợp tác, cũng như xem xét các bước đi kinh tế tiếp theo. Thỏa thuận được gia hạn bắt nguồn từ cam kết đạt được năm ngoái, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh APEC tại Hàn Quốc, giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Văn kiện khi đó kéo dài một năm, tập trung vào đất hiếm, các khoáng sản thiết yếu cùng việc giảm thuế nhập khẩu giữa hai nước. Trước thông báo mới nhất của ông Bessent, nhiều người từng kỳ vọng thỏa thuận sẽ được kéo dài thêm sáu tháng hoặc lâu hơn, thay vì chỉ gia hạn đến ngày 10/1. Quan hệ kinh tế Mỹ - Trung đã trải qua hơn một năm đầy biến động kể từ khi ông Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai. Washington liên tiếp áp các mức thuế nhập khẩu mới từ đầu năm ngoái, khiến Bắc Kinh đáp trả bằng những biện pháp tương ứng và đẩy thuế suất giữa hai nền kinh tế có thời điểm lên tới ba chữ số. Sau nhiều vòng đàm phán, căng thẳng tạm lắng khi hai bên cùng hạ thuế về mức hai chữ số, dù những bất đồng căn bản vẫn chưa được giải quyết. Bối cảnh đàm phán còn phức tạp hơn khi một số mức thuế do ông Trump áp đặt gần đây bị Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ. Thông báo gia hạn của Bộ trưởng Tài chính Mỹ được đưa ra trong lúc Chủ tịch Tập Cận Bình tới thủ đô Washington, thực hiện chuyến thăm Mỹ đầu tiên sau hơn một thập kỷ. Hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc dự kiến hội đàm ngày 24/9, trong cuộc gặp được theo dõi sát bởi giới kinh doanh và các đồng minh của hai nước. Hãng thông tấn Xinhua nhận định chuyến thăm của ông Tập được kỳ vọng tạo thêm ổn định cho quan hệ Trung - Mỹ, đồng thời góp phần cải thiện tình hình quốc tế. Trước thềm hội nghị thượng đỉnh, ông Scott Bessent và Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong cũng thảo luận sơ bộ về khả năng thiết lập kênh liên lạc liên quan trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, thông tin chi tiết về cuộc trao đổi cuối tuần trước vẫn được công bố rất hạn chế, khiến phạm vi hợp tác tiềm năng chưa rõ ràng. Khi được Fox News hỏi liệu hai bên có thể đạt một thỏa thuận thương mại lớn hơn trước ngày 10/1 hay không, ông Bessent cho rằng khả năng này vẫn chưa thể xác định. Washington đồng thời thúc giục Bắc Kinh thực hiện đầy đủ hơn những cam kết đã đưa ra trong thỏa thuận hiện nay trong các tháng sắp tới. Điều đó cho thấy việc gia hạn không đồng nghĩa hai bên đã tháo gỡ toàn bộ vướng mắc, mà chủ yếu tạo thêm thời gian cho thương lượng và kiểm chứng kết quả. Theo ông Bessent, Trung Quốc đang thực hiện đúng cam kết mua 25 triệu tấn đậu tương từ Mỹ, một nội dung quan trọng đối với nông dân và các nhà xuất khẩu nông sản nước này. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn chưa hoàn tất mục tiêu mua thêm 17 tỷ USD các mặt hàng nông sản khác theo những cam kết liên quan. Các quan chức Mỹ cũng cho biết Trung Quốc đang chậm trễ trong việc giao đất hiếm, nhóm nguyên liệu giữ vai trò thiết yếu đối với nhiều ngành công nghiệp hiện đại. Việc kéo dài thỏa thuận vì vậy được xem là bước duy trì đối thoại, thay vì dấu hiệu chắc chắn về một thỏa thuận thương mại toàn diện trong thời gian ngắn. Hai bên vẫn phải xử lý đồng thời những vấn đề về thuế quan, khoáng sản chiến lược, nông sản và cơ chế liên lạc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Thông tin được VnExpress dẫn theo Reuters và CNBC cho thấy kết quả sắp tới sẽ phụ thuộc nhiều vào mức độ thực hiện cam kết của mỗi nước, cùng diễn biến cuộc hội đàm ngày 24/9.