

Nghệ sĩ Mai Trần từng góp mặt trong nhiều bộ phim truyền hình, điện ảnh quen thuộc với khán giả trước khi sức khoẻ sa sút (Ảnh: Nhân vật cung cấp, Quỳnh Tâm).
Nghệ sĩ Mai Trần bị đột quỵ lần hai, liệt nửa người
Nằm sâu trong con hẻm trên đường Hoàng Hoa Thám (phường Bình Lợi Trung, TPHCM), bảng hiệu "Bếp nhà nghệ sĩ Mai Trần" nổi bật, thu hút sự chú ý của người qua đường. Vài tháng trước, gia đình nghệ sĩ Mai Trần còn sống tại Nhơn Trạch (Đồng Nai). Nay, cả nhà chuyển lên TPHCM, vừa sinh sống vừa buôn bán.
Phóng viên Dân trí đến thăm nghệ sĩ vào một buổi trưa, khi ông đang ngủ. Tiếp chúng tôi là bà Phan Ngọc Quỳnh Vân (SN 1974), vợ nghệ sĩ Mai Trần. Trong câu chuyện, bà bần thần kể lại những biến động liên tiếp xảy đến với gia đình chỉ trong vài tháng ngắn ngủi...

"Bếp nhà nghệ sĩ Mai Trần” nằm trong con hẻm trên đường Hoàng Hoa Thám, TPHCM (Ảnh: Quỳnh Tâm).
Bà Vân cho biết, cả nhà chuyển lên TPHCM từ đầu tháng 5. Những ngày đầu, việc buôn bán khá ổn định, bà tưởng rằng cuộc sống mới sẽ thuận lợi hơn. Thế nhưng, chỉ khoảng một tháng sau, biến cố bất ngờ ập đến.
Khi đang ăn cơm tại nhà một người bạn, nghệ sĩ Mai Trần xuất hiện dấu hiệu bất thường, miệng xệ xuống, thức ăn liên tục rơi ra. Nhận được thông báo của người bạn, bà lập tức gọi video để kiểm tra. Nhìn thấy tình trạng của chồng, bà nhờ người bạn đưa ông đến bệnh viện Gia Định, sau đó tức tốc đến nơi.
“Chồng tôi từng bị đột quỵ vào năm 2019, sau đó còn phải phẫu thuật bắc cầu 3 mạch vành nên sức khỏe suy giảm hẳn. Vì nắm rõ bệnh tình của chồng nên tôi tìm hiểu rất kỹ về căn bệnh này. Khi thấy ông có dấu hiệu bất thường, tôi biết ngay phải đưa đến bệnh viện.
Kết quả MRI cho thấy ông bị nhồi máu não vùng trán phải. Theo tôi được biết, từ ngày thứ ba trở đi, các triệu chứng sau đột quỵ mới dần biểu hiện rõ hơn”, bà Vân kể.


Nghệ sĩ Mai Trần tập vật lý trị liệu tại căn nhà thuê (Ảnh: Quỳnh Tâm).
Sau thời gian điều trị, nghệ sĩ Mai Trần xuất viện về nhà trong tình trạng bị liệt nửa người. Ông không thể tự đi lại và phải tập vật lý trị liệu mỗi ngày.
“Chồng tôi vẫn còn nhúc nhích được một bên cơ thể, nhưng chưa thể tự đứng. Tôi nghĩ phải kiên trì tập vật lý trị liệu thì từ từ ông mới có thể hồi phục. Bây giờ ông chủ yếu nằm trên giường”, bà Vân nói.
Là người túc trực bên chồng từ lần tai biến đầu tiên, bà Vân hiểu sức khỏe của ông đã suy giảm nhiều năm qua. Bà cũng từng chuẩn bị tâm lý cho khả năng chồng có thể tái phát bệnh.
“Trước đó, chồng tôi vẫn có thể tự sinh hoạt, chăm sóc bản thân. Thậm chí, có thể tự lái xe phụ tôi giao đồ ăn cho khách. Nhưng lần tai biến này khiến ông bị liệt hẳn và chỉ nằm một chỗ”, bà chia sẻ.
Người vợ tào khang gắn bó gần 30 năm
Thức giấc sau giấc ngủ trưa, dù chỉ nằm một chỗ, nghệ sĩ Mai Trần vẫn bày tỏ sự niềm nở khi có khách đến thăm. Khi được hỏi sức khỏe đã khá hơn chưa, nam nghệ sĩ đưa một tay chỉ vào tay còn lại, cho biết đã có thể cử động nhẹ. “Bà xã vừa cho tôi ăn cơm trưa xong, cơm đùi gà rút xương”, ông nói.
Sau lần đột quỵ thứ hai, trí nhớ của nghệ sĩ Mai Trần có phần suy giảm rõ rệt. Một số chuyện xưa, đôi lúc ông cần thêm thời gian để nhớ lại. Thế nhưng, khi nhắc đến những bộ phim từng tham gia, ông lập tức trả lời: "Hồi đóng phim Những nẻo đường phù sa, tôi vào vai sếp Tòng".
Trong câu chuyện, nam nghệ sĩ nhiều lần nhắc đến vợ với sự yêu thương và trân trọng. Hai người quen nhau năm 1995 và kết hôn năm 1999. Sau gần 30 năm về chung một nhà, họ vẫn gọi nhau “anh - em” như thuở mới kết hôn.
"Hồi đó, người ấy tán tỉnh tôi”, ông nói giọng hài hước. Nam diễn viên khoe vợ nấu ăn ngon nhưng "hay lèm bèm". Ngồi bên cạnh, bà Vân bật cười: "Đấy, hôm nay có khách ghé chơi nên có cơ hội nói xấu vợ rồi".

Bà Vân hỗ trợ chồng tập phục hồi chức năng (Ảnh: Quỳnh Tâm).
Cuộc sống của nghệ sĩ Mai Trần hiện tại gần như thu gọn trên chiếc giường nhỏ. Những sinh hoạt tưởng như đơn giản trước đây, từ tắm rửa đến đi vệ sinh, giờ đều cần người dìu đỡ hỗ trợ.
“Sáng ngủ dậy tôi lau người, cho ông ấy ăn, rồi uống thuốc. Nếu ông khỏe, tôi dìu ra trước nhà phơi nắng khoảng 15 phút. Ngủ trưa dậy thì cho ông ấy tập vật lý trị liệu rồi hai vợ chồng nói chuyện phiếm. Ông ấy bệnh nhưng tính vẫn khôi hài lắm, không phàn nàn vợ con điều gì”, bà kể.
Bà Vân vừa chăm chồng, vừa xoay xở công việc buôn bán. Những lúc bà Vân bận rộn, một người bạn thân của nghệ sĩ Mai Trần - được gia đình xem như người nhà - thường thu xếp chạy qua phụ bà chăm ông.
Hằng ngày, bà Vân tự tập vật lý trị liệu cho chồng. Bà dìu ông lên chiếc xe đạp phục hồi chức năng, kiên nhẫn hướng dẫn từng động tác, từ vận động tay đến những cử động nhẹ ở chân. Mỗi khi thấy ông cố gắng nhấc tay cao thêm một chút, bà lại vỗ tay khích lệ.

Bà Vân dành phần lớn thời gian chăm sóc chồng tại nhà (Ảnh: Quỳnh Tâm).
Nếu sức khỏe của chồng ổn định, mỗi ngày bà Vân cho ông tập vật lý trị liệu 2-3 lần, mỗi lần khoảng 15 phút. Trước đây, bà từng nghiên cứu Đông y nên có thể vận dụng những kiến thức mình biết để chăm sóc chồng. Bà tự nhận mình là “y sĩ riêng” của ông xã.
“Cái gì tôi biết thì tôi tự làm, như vậy sẽ đỡ tốn kém hơn. Nếu thuê một người đến tập vật lý trị liệu cho ông, mỗi giờ khoảng 200.000-250.000 đồng, có chỗ lên tới 500.000 đồng một giờ. Tôi bán cả ngày kiếm 500.000 đồng còn khó, nên thật sự không có khả năng thuê người phụ”, bà bộc bạch.
Bà Vân không né tránh những lúc mệt mỏi trong quá trình chăm chồng. Bà thừa nhận đôi khi cũng cau có, nhưng rồi lại thôi vì hiểu ông đang bệnh. "Cũng có lúc bực bội chứ. Mình cũng đâu có dịu dàng hoài được (cười). Nhưng mình hiểu người bệnh cũng có cái khó chịu riêng, nên rất thương. Tôi chỉ mắng yêu vài câu cho vui nhà vui cửa thôi. Ông ấy cũng hay trêu là tôi hung dữ", bà xã nghệ sĩ Mai Trần kể.
Gánh sinh kế trong căn nhà thuê
Chi phí điều trị hiện tại của nghệ sĩ Mai Trần không quá lớn do ông có đóng bảo hiểm, chủ yếu sử dụng thuốc theo chế độ. Nhưng với gia đình, viện phí không phải gánh nặng duy nhất. Khi chồng nằm một chỗ, mọi sinh hoạt và nguồn thu nhập trong gia đình gần như đều đổ dồn vào đôi tay bà Vân.
“Quán ăn hiện tại là nguồn thu nhập chính để nuôi cả nhà”, bà Vân nói về tiệm ăn online mà bà đang cố gắng duy trì.

Tiệm ăn online là nguồn thu nhập chính của gia đình nghệ sĩ Mai Trần (Ảnh: Quỳnh Tâm).
Theo bà, gia đình rời Nhơn Trạch lên TPHCM không phải để thay đổi cuộc sống, mà trước hết để thuận tiện buôn bán. Phần lớn khách hàng ở khu vực trung tâm, việc giao hàng từ xa khiến chi phí tăng cao. Chuyển lên thành phố, bà hy vọng giảm được khoản này để bù vào những chi phí khác. “Mình ở xa quá thì khách hàng cũng không ủng hộ mình được”, bà nói.
Vợ chồng nghệ sĩ Mai Trần có hai người con. Con trai lớn Mai Xuân Thiên (SN 1999) đã tốt nghiệp ngành đạo diễn, hiện làm việc tại Hà Nội. Con gái út Mai Xuân Quỳnh Trang (SN 2006) sống cùng cha mẹ, đang học ngành ngân hàng tại một trường đại học ở TPHCM.
Căn nhà ở Nhơn Trạch được bà mua vài năm trước vẫn được giữ lại để chứa đồ đạc, còn căn nhà tại TPHCM được gia đình thuê để vừa ở, vừa buôn bán.
Công việc kinh doanh hiện vẫn "bữa được bữa không". Bà Vân chủ yếu nhận đơn qua Facebook, Zalo và khách quen. Không có mặt bằng, không có chỗ cho khách ngồi ăn, việc buôn bán phụ thuộc nhiều vào khách cũ và những lần được bạn bè, người quen giới thiệu, chia sẻ trên mạng xã hội.
“Việc bán buôn cũng chưa có gì gọi là ổn định. Nếu có bạn nào quảng bá thì đắt khách được một vài bữa, nhưng sau đó cũng bán chậm lại”, bà nói.
Bà Vân làm đủ món để bán, từ gà ác, tôm chiên giòn, mực chiên giòn, nem nướng đến sinh tố, sữa chua, bánh flan, tàu hũ, chà bông chay, chà bông mặn... Món nào được khách đón nhận, bà tiếp tục làm và bổ sung thêm vào thực đơn. Gần đây, bà bán thêm cá, mực tươi. Sáng nào, bà cũng livestream giới thiệu món và nhận đơn từ khách hàng.
Theo bà Vân, có ngày, doanh thu tiệm vượt 1 triệu đồng, nhưng có hôm cũng chỉ bán được 120.000 đồng. "Tôi chỉ mong sau khi trừ chi phí nguyên liệu và các khoản phát sinh, mỗi ngày còn lời được vài trăm nghìn đồng là mừng rồi. Ngày nào bán được 100.000-200.000 đồng thì tôi rầu rĩ, đếm tiền mà buồn rơi nước mắt vì chỉ riêng tiền thuê nhà và điện nước mỗi tháng đã khoảng 15 triệu đồng. Tức là mỗi ngày phải kiếm được ít nhất 500.000 đồng để trang trải tiền nhà, tiền điện, chưa tính đến tiền ăn uống", bà nói.

Nghệ sĩ Mai Trần và vợ Phan Ngọc Quỳnh Vân đã gắn bó gần 30 năm (Ảnh: Quỳnh Tâm).
Vợ chồng Mai Trần vẫn ao ước có một cửa tiệm đúng nghĩa, một mặt bằng đủ rộng để khách có thể bước vào ngồi ăn thay vì chỉ đặt hàng mang về. "Đồ ăn mình làm chất lượng, nên may mắn vẫn giữ được chân khách mấy năm qua. Giờ tôi ao ước có cái tiệm để khách vào ngồi. Nhưng thật sự đó chỉ là ước mơ xa vời", bà nói.
Vừa dứt câu chuyện, điện thoại bà Vân báo tin nhắn có khách đặt đơn mới. Bà lập tức đứng dậy, bắt tay chuẩn bị món ăn cho vị khách ở xa. Cửa tiệm vẫn là câu chuyện "để tính sau". Trước mắt, bà Vân tiếp tục nhận đơn online, xoay xở việc bếp núc bên cạnh những lúc chăm chồng...
Nghệ sĩ Mai Trần, tên thật Mai Văn Thịnh, sinh năm 1954, quê Trà Vinh (nay là tỉnh Vĩnh Long). Ông tốt nghiệp Trường Quốc gia Âm nhạc và Kịch nghệ năm 1977, sau đó theo học khóa diễn viên đầu tiên của Trường Nghệ thuật Sân khấu 2 (nay là Đại học Sân khấu - Điện ảnh TPHCM), cùng lứa với Thương Tín, Minh Hoàng, Khánh Hoàng...
Trong sự nghiệp, ông được NSND Kim Cương nâng đỡ và ghi dấu ấn qua các vở Nhân danh công lý, Trưởng giả học làm sang, Lôi vũ… cùng nhiều phim như Những nẻo đường phù sa, Bình minh châu thổ, Sống trong sợ hãi, Trận đấu cuối cùng…
Năm 2019, ông bị đột quỵ lần đầu, sức khỏe giảm sút và không còn hoạt động nghệ thuật như trước. Tháng 6 vừa qua, ông tiếp tục bị đột quỵ lần 2, không thể tự đi lại. Ông kết hôn với bà Phan Ngọc Quỳnh Vân (SN 1974) vào năm 1999, có hai người con.