Trần Đắc Thiện, 18 tuổi, cựu học sinh Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Thủ Đức, hiện là sinh viên ngành Kỹ thuật Điện và Máy tính (ECE), trường Đại học Việt Đức. Nam sinh được cấp học bổng 100% học phí năm đầu tiên nhờ kết quả học tập tốt, kèm chứng chỉ IELTS 8.5, SAT 1550/1600 (trong top 1% thế giới).
Ba năm trước, sau kỳ thi tuyển sinh lớp 10, Thiện chủ động rẽ sang hướng Giáo dục thường xuyên (GDTX). Quyết định này vấp phải nhiều ánh mắt e dè từ bạn bè và người xung quanh.
"Nhiều người vẫn mang định kiến rằng học sinh GDTX là những bạn thi trượt lớp 10, học lực yếu hoặc chưa nghiêm túc", Thiện chia sẻ, nhìn nhận học sinh theo mô hình này thường chịu áp lực lớn từ định kiến xã hội.
Tuy nhiên, lựa chọn của Thiện dựa trên tính toán rất rõ ràng.
Trần Đắc Thiện. Ảnh: Nhân vật cung cấp
"Hệ GDTX chỉ học buổi sáng nên em có thể dành phần lớn thời gian còn lại để ôn chứng chỉ và các hoạt động ngoại khóa", nam sinh cho hay. "Gia đình em cũng không dư dả, nếu học hệ phổ thông sẽ phát sinh khá nhiều khoản chi phí".
May mắn lớn nhất của Thiện là được bố mẹ đồng hành. Anh trai của em trước đó cũng đi lên từ hệ GDTX, hiện là sinh viên ngành Cơ khí, Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM.
"Bố mẹ luôn tìm hiểu rất kỹ về việc học của hai anh em, cho em tự do khám phá, đồng thời cùng em điều chỉnh", Thiện nói. "Nên em càng vững tin hơn vào lựa chọn của mình".
Ngay từ hè lớp 9 lên lớp 10, dù nền tảng tiếng Anh tương đối vững, Thiện bắt đầu chinh phục IELTS. Nam sinh không học mẹo mà đi từ những bước cơ bản, như viết câu ra giấy, rồi tập nói, đồng thời tham gia các nhóm có người nước ngoài để luyện kỹ năng giao tiếp.
"Mục đích cuối cùng của việc học ngôn ngữ vẫn là thành thục nghe và nói, nên em chọn cách đâm thẳng vào nó", nam sinh cho biết. Sau khoảng một năm rưỡi, em đạt IELTS 8.5, với điểm tuyệt đối ở kỹ năng Đọc.
Writing là kỹ năng khiến Thiện mất nhiều thời gian nhất. Em luyện hơn 30 chủ đề, sau mỗi bài viết lại nhờ AI kiểm tra, ghi lại những cách diễn đạt phù hợp, rồi vài ngày sau viết lại để thành thạo cách vận dụng và ghi nhớ từ vựng.
Sau IELTS, nam sinh tiếp tục tự ôn luyện SAT trong khoảng bảy tháng. Thời gian đầu, Thiện gặp khó với lượng từ vựng C1, C2 và thiếu chiến thuật làm bài. Em thường làm theo bản năng, đọc từ trên xuống dưới. Sau khoảng bốn tháng tự mày mò tài liệu và luyện tập, nam sinh dần hình thành cách làm riêng.
"Em ưu tiên làm từ dễ đến khó và học cách lược bỏ những thông tin không cần thiết để tối ưu thời gian", Thiện chia sẻ. Giai đoạn nước rút, nam sinh liên tục luyện đề, dậy từ 4h hàng ngày để học. Kết quả, Thiện đạt 1550/1600 SAT.
Song song, nam sinh học tiếng Nhật từ con số 0, bởi ban đầu định sang Nhật một thời gian để kiếm tiền trang trải học phí đại học. Đến lớp 11, Thiện nhận thấy kế hoạch này không còn phù hợp nên dừng lại, thi đạt chứng chỉ JLPT N3 sau khoảng một năm rưỡi.
Nam sinh còn đạt giải nhất môn Toán cấp thành phố dành cho hệ GDTX vào lớp 12. Ngoài giờ học, Thiện duy trì chạy bộ, kéo co cùng các bạn.
"Thói quen này giúp em tăng sức bền, có thể ngồi học 8-9 tiếng liên tục", nam sinh kể.
Ba năm gắn bó với hệ GDTX cũng khiến Đắc Thiện có những góc nhìn sâu sắc hơn về cuộc sống. Em nhận ra nhiều bạn bè đồng trang lứa đến đây vì hoàn cảnh riêng chứ không phải vì năng lực hay tính cách. Thiện cũng xúc động trước tấm lòng của các thầy cô giáo vì luôn quan tâm và hỗ trợ các em hết lòng.
Cô Lý Thị Thư, giáo viên chủ nhiệm lớp 12 của Thiện, nhận xét học trò có tư duy nhanh nhạy, khả năng tự học tốt cùng tinh thần trách nhiệm cao. Ở lớp, nam sinh điềm đạm, khiêm nhường và luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn bè.
"Thiện có độ 'lì' đáng nể. Khi gặp một bài toán khó hay mục tiêu lớn, em luôn giữ được sự tập trung cao độ và kiên trì theo đuổi đến cùng", cô Thư nói thêm.
Huyền Trang