PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp: Cảm thấy thật nữ tính khi nghiên cứu khoa học

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tại sự kiện ở TP.HCM tối 6.10, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp đã chia sẻ hành trình bản thân vượt qua định kiến để thẳng bước trên con đường khoa học và truyền lại cảm hứng nghiên cứu cho các thế hệ nữ sinh.

PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp là nhà khoa học nữ tiêu biểu của Việt Nam. Bà tập trung nghiên cứu vật liệu sinh học, kỹ thuật mô và y học tái tạo để mang đến những kết quả tiếp cận nhu cầu điều trị thực tế.

Bà hiện là Trưởng khoa Kỹ thuật y sinh Trường ĐH Quốc tế (ĐH Quốc gia TP.HCM). Tính đến thời điểm hiện tại, bà Hiệp có 7 bằng sáng chế đã được cấp, cùng một giải pháp hữu ích về bộ thu sợi có thể tháo lắp trong thiết bị kéo sợi điện.

Sau khi hoàn tất chương trình tiến sĩ tại Hàn Quốc và trở về Việt Nam năm 2012, bà xây dựng hướng nghiên cứu kỹ thuật mô - y học tái tạo tại Trường ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM. Các công trình của bà tập trung vào vật liệu tái tạo da, xương, mạch máu, vật liệu xử lý vết thương và tương tác giữa vật liệu với tế bào.

Năm 2017, bà trở thành nhà khoa học Việt Nam đầu tiên giành Giải thưởng Khoa học ASEAN – Mỹ dành cho phụ nữ. Năm 2018, bà được L'Oréal-UNESCO chọn vào chương trình International Rising Talents. Năm 2019, Tạp chí Asian Scientist chọn bà vào danh sách Top 100 nhà khoa học hàng đầu châu Á. Đến năm 2021, Tạp chí Forbes Việt Nam đưa bà vào danh sách Top 20 phụ nữ truyền cảm hứng.

Tất cả những thành tựu trên không phải dễ dàng mà có. Tại chương trình Chính Nữ 2026 do L'Oréal Paris tổ chức tại TP.HCM nhằm vinh danh 20 phụ nữ dám vượt qua định kiến và sống thật với bản thân, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp đã kể lại câu chuyện vượt qua thách thức của chính mình.

"Tôi từng cãi lời ba mình để bỏ nghề sư phạm và chuyển sang làm khoa học… Và khi cần phải học lên cao hơn để theo đuổi hướng đi này, ba tôi nói: 'Nếu con có bản lĩnh thay đổi con đường đi của mình, vậy thì giờ con hãy tiếp tục đi'", bà nhớ lại.

Sau khi bà học xong tiến sĩ và quay về nước, chồng bà hy vọng vợ mình tập trung vào việc dạy học và lo lắng nhiều hơn cho gia đình. Bà nói với chồng: "Em đi học tiến sĩ không chỉ để làm việc nhà. Em đi học tiến sĩ để nghiên cứu và truyền lại cho sinh viên", và bà đảm bảo sẽ thu vén được mọi việc nhà để tiếp tục nghiên cứu khoa học.

May mắn là lúc đó dịch vụ thuê làm việc nhà bắt đầu rộ lên, cho phép nữ tiến sĩ có sự lựa chọn khác. Bà nói đùa rằng lương tháng lúc đó chỉ đủ thuê người đến nhà giúp việc, nhưng bù lại bà có thời gian để nghiên cứu.

Theo bà, nếu muốn theo đuổi đam mê, người phụ nữ phải biết sắp xếp để đạt được điều đó. Và "Chính Nữ" chính là hãy sống đúng với con người của mình, làm điều mình yêu thích và đạt được hạnh phúc thông qua những việc đó.

Đối với nữ tiến sĩ, mỗi ngày trôi qua được làm việc mình thích là điều vô cùng hạnh phúc. "Điều quan trọng nhất của ngày hôm nay là tôi hiểu được tôi là ai. Trước kia tôi khá hoang mang vì cảm thấy bản thân quá mạnh mẽ, quá đàn ông. Thế nhưng khi tham gia chương trình Chính Nữ, tôi hiểu rằng mình vô cùng nữ tính, và gần bốn mươi mấy năm qua tôi thật sự sống với chính mình", bà chia sẻ.

PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp đã đúc kết lại hành trình của bản thân khi gọi nghiên cứu là sứ mệnh và cam kết sẽ truyền lại tinh thần đó cho các thế hệ nữ sinh.

Trong không gian học thuật vốn chịu nhiều định kiến giới, PGS-TS Nguyễn Thị Hiệp, Trưởng khoa Kỹ thuật y sinh Trường Đại học Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, đã khẳng định vị thế của một nhà khoa học nữ hàng đầu Việt Nam. Sau khi hoàn tất chương trình tiến sĩ tại Hàn Quốc vào năm 2012, bà tiên phong xây dựng hướng nghiên cứu kỹ thuật mô và y học tái tạo với 7 bằng sáng chế cùng một giải pháp hữu ích được cấp. Những đóng góp thực tiễn về vật liệu tái tạo da, xương và điều trị vết thương đã đưa bà trở thành nhà khoa học Việt Nam đầu tiên nhận Giải thưởng Khoa học ASEAN - Mỹ năm 2017, trước khi liên tiếp được vinh danh trong Top 100 nhà khoa học hàng đầu châu Á và Top 20 phụ nữ truyền cảm hứng của Forbes Việt Nam. Đằng sau chuỗi thành tựu quốc tế là bản lĩnh kiên định trước những rào cản gia đình và chuẩn mực xã hội truyền thống. Bà từng từ bỏ nghề sư phạm để theo đuổi khoa học bất chấp sự phản đối ban đầu từ người cha, đồng thời kiên trì bảo vệ đam mê nghiên cứu trước kỳ vọng chỉ tập trung chăm lo gia đình từ người chồng khi về nước. Bằng cách chủ động giải phóng bản thân khỏi việc nhà qua các giải pháp thực tế, nữ tiến sĩ đã biến thách thức thành động lực để duy trì nhịp độ làm việc bền bỉ trong phòng thí nghiệm. Tại chương trình Chính Nữ 2026 diễn ra ở TP.HCM, thông điệp về nữ quyền trong học thuật được bà đúc kết qua nhận thức sâu sắc về bản dạng cá nhân. Đối với bà, sự mạnh mẽ trong tư duy nghiên cứu không hề làm suy giảm nét nữ tính mà chính là biểu hiện trọn vẹn của việc sống thật với chính mình. Hành trình phụng sự khoa học vì vậy không dừng lại ở các phát minh y sinh, mà còn là cam kết truyền lửa cho những thế hệ nữ sinh tiếp bước con đường nghiên cứu chuyên nghiệp.