Toàn cảnh Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển Bền vững Việt Nam (VCSF) 2026. - Ảnh: T.L
VCSF là sự kiện thường niên do Hội đồng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững Việt Nam (VBCSD) và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.
Phát biểu khai mạc, ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch VCCI - cho rằng tăng trưởng bứt phá và phát triển bền vững cần được nhìn nhận trong cùng một quá trình. VCCI sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại chính sách, kết nối doanh nghiệp với các đối tác trong nước và quốc tế, chia sẻ các mô hình kinh doanh bền vững và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh.
Tại phiên toàn thể, ông Binu Jacob - Tổng giám đốc Nestlé Việt Nam, đồng Chủ tịch VBCSD - trình bày tham luận "Kiến tạo lợi thế cạnh tranh cho Việt Nam - Hành trình từ nông trại vươn ra thế giới". Trong đó, hành trình của hạt cà phê được sử dụng để minh họa cho bài toán nâng cấp chuỗi giá trị.
Ông Binu Jacob - Tổng Giám đốc Nestlé Việt Nam, Đồng Chủ tịch VBCSD. - Ảnh: T.L
Từ lợi thế về sản lượng đến giá trị gia tăng
Theo Báo cáo Thị trường cà phê tháng 8-2026 của Tổ chức Cà phê Quốc tế (ICO), trong tháng này, Việt Nam đã vượt Brazil để trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê hòa tan lớn nhất thế giới.
Kết quả cho thấy những nỗ lực của ngành cà phê Việt Nam trong việc gia tăng giá trị thông qua chế biến sâu. Tuy nhiên, phần lớn kim ngạch xuất khẩu cà phê vẫn đến từ cà phê nhân. Việt Nam đã xác lập vị thế về quy mô nhưng để nâng cao vị thế về giá trị, toàn bộ chuỗi cần được nâng cấp đồng bộ.
Mắt xích đầu tiên của chuỗi giá trị là người nông dân. Trong hơn một thập kỷ triển khai Chương trình NESCAFÉ Plan tại Tây Nguyên, Nestlé Việt Nam hỗ trợ các nông hộ áp dụng phương pháp nông nghiệp tái sinh, cung cấp cây giống năng suất cao, kháng bệnh, thúc đẩy tưới tiết kiệm nước, sử dụng phân hữu cơ vi sinh và ứng dụng công cụ canh tác số.
Theo doanh nghiệp, chương trình đã góp phần tái canh hơn 100.000 ha cà phê già cỗi, tiết kiệm 40-60% lượng nước tưới, giảm khoảng 20% lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, đồng thời nâng cao thu nhập cho nông hộ.
Việc cải thiện năng suất và số hóa dữ liệu nông hộ cũng giúp hình thành nguồn cung ổn định, đồng đều và có khả năng truy xuất nguồn gốc. Đây là cơ sở để đưa nguyên liệu vào các sản phẩm chế biến sâu.
Giá trị của hạt cà phê tiếp tục được gia tăng tại khâu chế biến. Nestlé Việt Nam ứng dụng tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và số hóa trong kiểm soát chất lượng, đồng thời sử dụng năng lượng tái tạo và áp dụng các giải pháp kinh tế tuần hoàn.
Nhờ công nghệ chế biến sâu, các sản phẩm như cà phê viên nén có thể đạt giá trị cao hơn gấp nhiều lần. Bên cạnh hoạt động chế biến, sản xuất bao bì, hậu cần và kho vận là những mắt xích mà doanh nghiệp Việt Nam có thể nhanh chóng nâng cấp để giữ lại nhiều giá trị hơn trong nước.
Theo cách tiếp cận này, vai trò của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở khả năng nâng cao năng lực của các nhà cung cấp trong nước. Những yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, chuyển đổi số và ESG có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam cải thiện năng lực và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Các doanh nghiệp trong nước có thể tiếp cận những thị trường có giá trị cao hơn, thay vì chỉ phục vụ một khách hàng.
Thông qua Chương trình NESCAFÉ Plan, Nestlé Việt Nam hỗ trợ các nông hộ áp dụng phương pháp nông nghiệp tái sinh giúp họ nâng cao thu nhập, đồng thời góp phần tạo ra nguồn cung ổn định, đồng đều, có khả năng truy xuất. - Ảnh: T.L
Tiêu chuẩn quốc tế tạo động lực nâng cấp
Ở khâu xuất khẩu, các yêu cầu của thị trường quốc tế cũng có thể trở thành động lực cải thiện năng lực cạnh tranh. Khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn như Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) có thể trở thành lợi thế của cà phê Việt Nam, thay vì chỉ được nhìn nhận như một rào cản kỹ thuật.
Để đáp ứng yêu cầu này, dữ liệu nông hộ và bản đồ vùng nguyên liệu cần được số hóa, đồng thời duy trì mối liên kết với nông dân trồng cà phê.
"Phát triển bền vững chỉ thực chất và bền lâu khi gắn liền với lợi ích kinh tế thiết thực của từng mắt xích trong chuỗi giá trị, từ nông dân, nhà máy đến các doanh nghiệp nằm trong chuỗi giá trị. Một doanh nghiệp không thể đi một mình trên hành trình phát triển bền vững", ông Binu Jacob nói.
Theo ông, tính bền vững đòi hỏi các năng lực trong chuỗi được củng cố đồng bộ, từ tiêu chuẩn trong nước đến yêu cầu của thị trường quốc tế. Những tiêu chuẩn này cũng có thể tạo động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực, gia tăng giá trị và mở rộng thị trường.
Sau hơn ba thập kỷ hiện diện tại Việt Nam, Nestlé Việt Nam là một trong những doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực phát triển bền vững, đồng thời là một trong những đơn vị thu mua và chế biến cà phê lớn nhất cả nước.
Từ EUDR đến cơ hội nâng giá trị cà phê ViệtThông qua chương trình NESCAFÉ Plan, Nestlé góp phần hỗ trợ ngành cà phê Việt Nam thích ứng với EUDR, đồng thời nâng cao thu nhập cho nông dân.