Nghiên cứu mới về tác động của nắng nóng tại 854 khu vực đô thị ở châu Âu cho thấy khoảng 50.000 người đã tử vong trong giai đoạn tháng 6 - 8, mức cao nhất từng được ghi nhận. Trong đó, biến đổi khí hậu do con người gây ra góp phần khiến khoảng 32.000 người tử vong sớm.
Nhiệt kế tại một con phố ở Rome, Italia, hiển thị nhiệt độ 38°C, mức kỷ lục ghi nhận vào ngày 24/6. (Ảnh: AP)
Các nhà khoa học sử dụng mô hình tính toán dựa trên mối quan hệ giữa nhiệt độ và sức khỏe trong quá khứ để ước tính số ca tử vong. Kết quả cho thấy những đợt nắng nóng kéo dài trong mùa hè khiến số người thiệt mạng gần gấp đôi so với từng năm trong hai năm có mức tử vong cao tiếp theo.
Nhiệt độ cao vào ban ngày khiến cơ thể, đặc biệt ở những người có sức khỏe yếu, phải hoạt động quá sức. Trong khi đó, những đêm nóng bức khiến cơ thể không có đủ thời gian phục hồi, làm gia tăng nguy cơ tử vong.
“Con số tử vong do nắng nóng tại 854 khu vực đô thị thực sự gây choáng váng. Nhưng điều đáng báo động hơn là tỷ lệ tử vong mà chúng tôi xác định có liên quan đến biến đổi khí hậu do con người gây ra”, Malcolm Mistry, nhà khoa học khí hậu và sức khỏe tại Trường Vệ sinh và Y học Nhiệt đới London, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết.
Biểu đồ tử vong do nắng nóng ở châu Âu. (Nguồn: Guardian/Imperial Grantham)
Theo nhóm nghiên cứu, tỷ lệ tử vong do nắng nóng được quy cho biến đổi khí hậu đã tăng từ khoảng 40% vào đầu thế kỷ này lên 65% trong mùa hè năm nay.
Italy, Pháp, Tây Ban Nha, Đức và Anh ghi nhận số ca tử vong ước tính lớn nhất.
Tại Anh, các nhà khoa học ước tính 4.354 người tử vong do nắng nóng trong mùa hè. Katie White, Bộ trưởng phụ trách chuyển đổi khí hậu của nước này, cho rằng những con số phản ánh hàng nghìn gia đình mất người thân vì khủng hoảng khí hậu.
Naples, thành phố miền nam Italy, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất châu Âu, với 815 ca tử vong do nắng nóng trên mỗi triệu dân, theo số liệu đã chuẩn hóa theo độ tuổi.
Mario Guarino, bác sĩ cấp cứu tại Bệnh viện Ospedale CTO ở phía bắc Naples, cho biết số lượt đến khoa cấp cứu tăng khoảng 15% trong những tuần nóng nhất.
Nắng nóng không chỉ gây ra các vấn đề sức khỏe trực tiếp mà còn khiến những bệnh lý sẵn có trở nên nghiêm trọng hơn. Tình trạng cô đơn và nghèo đói càng làm tăng nguy cơ đối với người dễ bị tổn thương.
Bác sĩ Guarino chia sẻ trường hợp bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối phải sống trong căn gác mái nóng bức vì gia đình không tìm được đơn vị lắp đặt điều hòa trong mùa hè.
Một trường hợp khác là cụ ông mắc chứng sa sút trí tuệ, bị bỏ lại khi người chăm sóc trở về Ukraine. Lực lượng cấp cứu phát hiện ông nằm trên sàn nhà với xương chậu bị gãy, trong lúc cố tìm cách gọi người hàng xóm.
Nghiên cứu cũng cho thấy người trên 85 tuổi chiếm gần một nửa số ca tử vong liên quan đến nắng nóng. Tuy nhiên, người trẻ cũng chịu ảnh hưởng, với ước tính khoảng 833 người trong độ tuổi 20 - 44 tử vong vì nhiệt độ cao.
Các nhà khoa học lưu ý số người chết do nắng nóng thường khó được xác định trực tiếp, bởi giấy chứng tử hiếm khi ghi nhận nhiệt độ cao là yếu tố góp phần gây tử vong. Chẳng hạn, nắng nóng có thể khiến tình trạng của bệnh nhân đột quỵ hoặc ung thư phổi trở nên nghiêm trọng nhưng nguyên nhân này không được ghi trong hồ sơ.
Nhóm nghiên cứu cũng nhấn mạnh 854 thành phố được khảo sát chỉ chiếm khoảng 40% dân số châu Âu. Vì vậy, không thể đơn giản suy rộng kết quả để tính tổng số người tử vong do nắng nóng trên toàn lục địa, bao gồm cả các thị trấn và vùng nông thôn.