NATO phản ứng trước cảnh báo hạt nhân của Nga

NATO phản hồi cảnh báo của Nga

"Tôi xác nhận Nga đã gửi một bức thư không chính thức tới NATO và chúng tôi đã phản hồi. Chúng tôi phản đối việc đe dọa sử dụng bất kỳ lực lượng vũ trang nào, bao gồm cả đe dọa hạt nhân”, người phát ngôn NATO Allison Hart cuối ngày 29/9 cho biết.

Người phát ngôn NATO nhấn mạnh, những cảnh báo này không thể khiến liên minh từ bỏ sự ủng hộ dành cho Ukraine.

Bà cũng tuyên bố: “Chúng tôi có đầy đủ năng lực để bảo vệ từng tấc lãnh thổ của đồng minh và luôn duy trì sự mạnh mẽ, sẵn sàng và đủ khả năng để đẩy lùi mọi mối đe doạ”.

Bà nhắc lại rằng NATO hoàn toàn là một liên minh phòng thủ và không có cuộc tập trận hay hoạt động nào khác của khối gây ra rủi ro cho bất kỳ phần lãnh thổ nào của Nga.

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi phía Nga liên tục cảnh báo đáp trả cứng rắn nếu NATO phong tỏa vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad của Nga.

"Đã xuất hiện thông tin cho thấy NATO đang chuẩn bị một cuộc phong tỏa đường không và đường biển đối với Kaliningrad và tỉnh Kaliningrad. Đây không phải là chuyện hư cấu, mà là một vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng đối với Nga", Đại sứ quán Nga tại Ireland ngày 29/9 cho biết.

Đại sứ quán Nga cảnh báo, Moscow sẵn sàng sử dụng toàn bộ kho vũ khí, bao gồm cả vũ khí hạt nhân, để bảo vệ lãnh thổ nếu các nước NATO cố tình cô lập Kaliningrad khỏi phần còn lại của Nga.

Trước đó, Đại sứ quán Nga tại Brussels cũng gửi khiếu nại tới NATO về những tuyên bố và hành động mang tính “gây hấn” của ban lãnh đạo cũng như các quốc gia thành viên NATO liên quan đến khu vực Kaliningrad. Moscow viện dẫn việc NATO gia tăng các hoạt động quân sự dọc theo biên giới phía tây của Nga.

Tại sao Kaliningrad quan trọng?

Kaliningrad là vùng hải ngoại của Nga, nằm kẹp giữa hai thành viên EU và NATO là Lithuania và Ba Lan.

Nằm cách đất liền Nga khoảng 360km, Kaliningrad không có đường kết nối trên bộ với phần còn lại của Nga và chỉ được kết nối qua đường biển.

Lãnh thổ này từng là thành phố Konigsberg của Đức, Liên Xô đã tiếp quản khu vực này vào cuối Chiến tranh Thế giới thứ hai và đổi tên vào năm 1946.

Là một căn cứ quân sự then chốt trên biển Baltic, thành phố và cảng biển tại đây đã đóng cửa đối với người nước ngoài trong suốt thời kỳ Liên Xô. Điều đó đã thay đổi khi Liên Xô tan rã vào năm 1991, Kaliningrad bị tách rời về mặt địa lý khỏi Nga khi Lithuania giành lại độc lập.

Sau đó, Moscow đã tìm cách mở cửa khu vực này về mặt kinh tế, biến Kaliningrad thành một khu vực thương mại tự do vào năm 1992 và một khu kinh tế đặc biệt vào năm 1996 với các đặc quyền dành cho nhà đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, giá trị của Kaliningrad đối với Moscow hiện nay được cho là phần lớn vẫn nằm ở khía cạnh quân sự.

Kaliningrad là cảng không đóng băng duy nhất của Nga trên biển Baltic và là nơi đặt trụ sở của Hạm đội Baltic thuộc Hải quân Nga. Theo Viện Hải quân Mỹ, Nga cũng đã triển khai các tên lửa chiến thuật Iskander tại đây với tầm bắn khoảng 500km.

Trong khi đó, NATO từ lâu lo ngại rằng Nga cũng có thể bố trí các vũ khí hạt nhân phi chiến lược tại vùng hải ngoại này.

Đối với NATO, mối lo ngại lớn hơn vẫn là Hành lang Suwalki - một dải biên giới giữa Ba Lan và Lithuania dài khoảng 65km phân tách Kaliningrad với Belarus.

Nếu một cuộc xung đột trực tiếp nổ ra, các lực lượng Nga tiến công từ Belarus và Kaliningrad có thể tìm cách kiểm soát hành lang này và cô lập các quốc gia Baltic khỏi sự tiếp viện của các đồng minh.

Hệ thống tên lửa, phòng không và lực lượng lục quân của Nga tại Kaliningrad cũng có thể được sử dụng để ngăn chặn NATO tiếp cận biển Baltic và làm gián đoạn các hoạt động không quân.

Ngược lại, vị trí của Kaliningrad cũng khiến khu vực này dễ bị cô lập hơn nếu xảy ra một cuộc khủng hoảng quân sự tại Baltic.

Vào tháng 6/2022, Lithuania đã đình chỉ vận chuyển bằng đường sắt đối với thép và các hàng hóa khác của EU tới Kaliningrad. Lithuania khẳng định họ chỉ đang thực thi các lệnh trừng phạt của EU, nhưng Moscow coi động thái này là "cuộc phong tỏa" và đe dọa sẽ đáp trả.

Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev từng tuyên bố Lithuania sẽ "biến mất khỏi bản đồ thế giới" nếu nước này dỡ bỏ lệnh cấm vũ khí hạt nhân kéo dài lâu nay. Ông cũng cho rằng NATO sẽ không kích hoạt Điều 5 để bảo vệ quốc gia này vì điều đó đồng nghĩa với một "thảm họa toàn cầu”.