Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển ĐH năm nay
ảnh: ngọc dương
Bộ GD-ĐT đang xây dựng dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều quy định về việc xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, ĐH và sau ĐH. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất không sử dụng điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định cho thành tích, chứng chỉ hoặc tiêu chí bổ sung. Quy định này không ảnh hưởng điểm ưu tiên theo khu vực, đối tượng chính sách và không ảnh hưởng đến xét tuyển thẳng theo quy chế.
Cụ thể, dự thảo bãi bỏ khoản 20 điều 2 về định nghĩa điểm cộng, điểm c khoản 2 điều 6 về trần điểm cộng không quá 10% thang điểm xét tuyển và khoản 5 điều 8 về ưu tiên xét tuyển, cộng điểm cho thí sinh đạt giải; đồng thời xóa cụm từ "điểm cộng" ở toàn bộ các điều khoản còn lại.
Quy định này nếu được ban hành thì từ mùa tuyển sinh 2027 sẽ không còn điểm thưởng 0-3 cho thí sinh đủ điều kiện tuyển thẳng nhưng không dùng quyền tuyển thẳng; điểm xét thưởng 0-1,5 cho thí sinh có thành tích, năng khiếu đặc biệt; điểm khuyến khích 0-1,5 cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế; và các chính sách ưu tiên xét tuyển với học sinh giỏi quốc gia giải khuyến khích, thí sinh đạt giải khoa học kỹ thuật.
Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (IELTS, TOEFL…) không còn được cộng điểm nhưng vẫn được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển. Thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế nhưng xét tuyển bằng tổ hợp không có môn ngoại ngữ sẽ không được hưởng lợi thế này.
Theo thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế-Luật (ĐH Quốc gia TP.HCM), với dự thảo trên, hàng loạt chính sách ưu tiên riêng của các trường sẽ phải dừng lại, trong đó có các chương trình cộng điểm cho học sinh trường chuyên, trường trong danh sách ưu tiên xét tuyển và cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ.
"Mặt tích cực là sân chơi trở nên phẳng hơn, dễ so sánh giữa các trường và giảm áp lực "chạy" chứng chỉ; mặt khó là nhiều học sinh đã đầu tư nhiều năm theo lộ trình các trường công bố trước đó", thạc sĩ Cù Xuân Tiến nhìn nhận thêm.
Trước đó, theo Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ ĐH và ngành giáo dục mầm non trình độ CĐ năm 2026, ngoài chính sách ưu tiên khu vực và đối tượng, thí sinh còn được hưởng điểm cộng do cơ sở đào tạo quy định khi xét tuyển.
Theo đó, điểm cộng trong xét tuyển gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích với tối đa 3 điểm theo thang 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển). Trong đó, điểm thưởng đối với thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0 - 3 điểm. Điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5 điểm. Điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế từ 0 - 1,5 điểm. Căn cứ quy định này, năm 2026 các cơ sở đào tạo ĐH đã xây dựng nhiều quy định để thí sinh được hưởng điểm cộng khi tham gia xét tuyển vào trường.
Bộ GD-ĐT nêu các lý do bỏ cộng điểm
Lý giải về dự định bỏ điểm cộng trong xét tuyển do cơ sở đào tạo quy định, Bộ GD-ĐT cho rằng điểm cộng có thể tạo bất bình đẳng.
Thứ nhất, cơ hội tiếp cận chứng chỉ, kỳ thi hoặc hoạt động được cộng điểm khác nhau theo điều kiện kinh tế, địa bàn và khả năng chi trả.
Thứ hai, cùng một loại chứng chỉ nhưng mức quy đổi, mức cộng và tổ hợp áp dụng khác nhau giữa các trường.
Thứ ba, một năng lực có thể được ghi nhận hai lần - vừa là thành phần điểm xét tuyển, vừa được cộng thêm - làm sai lệch thứ tự thí sinh.
Thứ tư, ở nhóm điểm cao, chỉ một phần điểm cộng nhỏ cũng có thể thay đổi kết quả trúng tuyển, dù chưa chứng minh được mức điểm đó phản ánh tốt hơn khả năng học tập của chương trình.
Trong khi đó, thí sinh có chứng chỉ năng lực ngoại ngữ vẫn có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển theo quy tắc công khai, hoặc dùng để chứng minh yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ. Khi đó, chứng chỉ được sử dụng như một minh chứng năng lực có liên quan trực tiếp, thay vì trở thành một khoản điểm cộng ngoài thang đo. Nguyên tắc là một năng lực được ghi nhận một lần, theo cùng quy tắc đối với mọi thí sinh.