Kỳ Bầu cử thống nhất tại Liên bang Nga lần này được tổ chức trong ba ngày, trong đó ngày 20/9 được ấn định là ngày bỏ phiếu chính thức. Cử tri có thể thực hiện quyền bỏ phiếu trong cả ba ngày. Công dân Nga ở nước ngoài tham gia bầu Duma Quốc gia khóa 9 tại 333 điểm bỏ phiếu ở 152 quốc gia.
Tổng cộng 450 đại biểu được bầu vào Duma Quốc gia khóa mới, gồm 225 đại biểu theo danh sách đảng liên bang và 225 đại biểu tại các khu vực bầu cử một đại biểu. Tham gia tranh cử có các đại diện 10 đảng, gồm: Nước Nga Thống nhất, Cộng sản Liên bang Nga (CPRF), Dân chủ Tự do Liên bang Nga (LDPR), Dân chủ Trực tiếp, Nước Nga Công bằng, Rodina, Hưu trí vì Công bằng xã hội, Những người Cộng sản Nga, Nhân dân Mới và đảng Xanh.
Theo cơ chế bầu cử hiện hành, cuộc bầu cử sử dụng hệ thống hỗn hợp, kết hợp giữa đại diện theo tỷ lệ và bầu cử theo đa số. Đối với 10 đảng chính trị tham gia tranh cử theo danh sách liên bang, các đảng phải đạt ít nhất 5% số phiếu để được phân bổ ghế. Số ghế được phân chia tương ứng với tỷ lệ phiếu mà các đảng nhận được. Trong các khu vực bầu cử một đại biểu, ứng cử viên nhận được nhiều phiếu nhất sẽ giành ghế.
Trong khi đó, hơn 2.200 cuộc bầu cử ở các cấp khác nhau cũng diễn ra trong kỳ Bầu cử thống nhất, trong đó có bầu hội đồng lập pháp tại 39 đơn vị hành chính, bầu thống đốc tại tám khu vực, bầu cử cấp thành phố tại 10 trung tâm. Tổng cộng có 23.000 ghế cơ quan lập pháp và người đứng đầu cơ quan hành chính được bầu dịp này.
Theo cơ quan bầu cử liên bang, hơn bốn triệu cử tri đã đăng ký tham gia bỏ phiếu điện tử từ xa, trong khi hơn 2,9 triệu người nộp đơn bỏ phiếu tại nơi cư trú. Chủ tịch Ủy ban Bầu cử Trung ương (CEC) Ella Pamfilova cho biết, hơn 4,6 triệu người đã bỏ phiếu sớm trong cuộc bầu cử trên khắp đất nước.
Cuộc bầu cử năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nước Nga gặp nhiều thách thức cả về kinh tế và chính trị. Xung đột tại Ukraine kéo dài sang năm thứ năm, trong khi các biện pháp trừng phạt tiếp tục tác động tới nhiều lĩnh vực kinh tế của Nga. Một số quan hệ kinh tế truyền thống bị gián đoạn, thị trường xuất khẩu bị thu hẹp và các vấn đề liên quan đến thanh toán quốc tế đặt ra những thách thức đối với nền kinh tế Nga.
Trong thông điệp gửi người dân trước bầu cử, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhấn mạnh, mỗi lá phiếu của cử tri đều quan trọng, quyết định lực lượng chính trị nào đại diện cho lợi ích của người dân ở mọi cấp độ. Tổng thống kêu gọi cử tri thực hiện quyền Hiến định với trách nhiệm công dân, lựa chọn những ứng cử viên xứng đáng và có năng lực nhất, những người yêu nước chân chính, tận tụy với tổ quốc, sẵn sàng phục vụ nhân dân và bảo vệ đất nước trước các mối đe dọa.
Chủ tịch CEC Ella Pamfilova nhấn mạnh, lá phiếu bầu là cơ hội để cử tri thể hiện trách nhiệm, đóng góp cho tương lai đất nước, đưa nước Nga bước vào một giai đoạn phát triển mới, dựa trên các trụ cột yêu nước, năng lực, cũng như chủ quyền công nghệ, quan hệ đối tác quốc tế cùng có lợi, góp phần hướng tới thế giới đa cực và tương lai hòa bình, ổn định và phát triển.
Với quy mô từ cấp liên bang tới địa phương, đây được xem là một trong những sự kiện chính trị quan trọng của Nga năm 2026 trong bối cảnh đất nước tiếp tục phải xử lý đồng thời các vấn đề về kinh tế, an ninh, quan hệ đối ngoại và phát triển công nghệ. Đợt bầu cử lần này có phạm vi rộng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực đại diện ở địa phương. Kết quả bỏ phiếu quyết định không chỉ chương trình nghị sự liên bang mà còn cả ban lãnh đạo các khu vực trọng điểm và thành phần các cơ quan lập pháp địa phương. Cuộc bầu cử cũng cho thấy, chính phủ sẽ hoạt động như thế nào, hướng phát triển của đất nước ra sao trong 5 năm tới.
Cuộc bầu cử tại Nga có sự giám sát của các quan sát viên quốc tế từ khắp nơi, gồm cả các chuyên gia châu Âu, từ các nước Đức, Pháp, Italy… Trả lời phỏng vấn Hãng tin TASS của Nga, ông Brahima Fomba, quan sát viên từ Cơ quan bầu cử độc lập Mali nêu rõ, cuộc bầu cử ở Nga dựa trên các giải pháp công nghệ cao, vì vậy tính minh bạch và công bằng không thể bị nghi ngờ.
Theo ông, với công nghệ số hóa và tin học hóa rất tiên tiến, hệ thống bỏ phiếu điện tử và việc kiểm phiếu đã bảo đảm tính toàn vẹn của quá trình bầu cử. Hệ thống này có thể được xem là chuẩn mực cho các quốc gia châu Phi đang tìm cách chuyển đổi quy trình bầu cử sang môi trường công nghệ bảo đảm minh bạch.
VŨ HÀ