Nga có thể dùng vũ khí hạt nhân nếu NATO phong tỏa Kaliningrad
Nguồn ảnh: VnExpress
Moskva gửi công hàm ngoại giao, tuyên bố sẵn sàng sử dụng vũ khí hạt nhân nếu NATO tìm cách phong tỏa Kaliningrad, vùng lãnh thổ của Nga giáp biển Baltic.
Reuters hôm nay dẫn công hàm ngoại giao mà Nga gửi NATO, trong đó Moskva cáo buộc liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương đang theo đuổi "hướng đi nguy hiểm và liều lĩnh", tiềm ẩn "nguy cơ cao làm bùng nổ một cuộc xung đột vũ trang trực tiếp".
Công hàm cho biết kịch bản này tính cả khả năng "Nga sẽ giáng đòn tập kích vào các trung tâm ra quyết định tại những quốc gia thành viên liên minh ngay từ khi xung đột nổ ra".
Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Yars của Nga trong lễ duyệt binh ở Moskva tháng 5/2024. Ảnh: AFP
"Nga sẵn sàng huy động toàn bộ lực lượng và phương tiện hiện có, kể cả vũ khí hạt nhân, để bảo vệ lãnh thổ nếu các nước NATO tìm cách cô lập Kaliningrad khỏi phần còn lại của đất nước", công hàm có đoạn.
Lời cảnh báo phản ánh mối quan ngại sâu sắc của Nga trước cái mà họ mô tả là "mối đe dọa ngày càng lớn" từ NATO đối với Kaliningrad.
Đây là vùng lãnh thổ hải ngoại của Nga, nằm giữa hai quốc gia NATO là Litva, Ba Lan và giáp biển Baltic. Kaliningrad ban đầu là lãnh thổ của người Phổ, được đặt tên là Konigsberg. Thành phố từng nhập vào vương quốc Ba Lan với tên gọi Krolewiec, nhưng Phổ giành lại nó sau đó. Trước Thế chiến II, đây là một thành phố lớn ở cực đông của Đức.
Liên Xô kiểm soát khu vực này sau Thế chiến II và coi đây như một phần bồi thường chiến tranh. Vùng lãnh thổ sau đó được đổi thành Kaliningrad để vinh danh nhà cách mạng Mikhail Kalinin.
Trong văn bản phản hồi, NATO khẳng định họ là một liên minh phòng thủ, cam kết ứng phó mọi mối đe doạ đối với các quốc gia thành viên từ bất kỳ hướng nào.
"Không có bất kỳ cuộc diễn tập hay hoạt động nào của NATO gây đe dọa đến lãnh thổ Liên bang Nga", văn bản cho hay, kêu gọi Nga chấm dứt chiến dịch tại Ukraine, đồng thời "từ bỏ những hành vi ngày càng liều lĩnh" đối với các nước thành viên NATO và "ngừng ngay những tuyên bố hạt nhân vô trách nhiệm".
Đại sứ quán Nga tại ít nhất ba quốc gia châu Âu trong ba ngày qua đã liên tiếp ra tuyên bố cáo buộc NATO đẩy căng thẳng leo thang thông qua các cuộc diễn tập quân sự với mục tiêu nhắm vào Kaliningrad.
Vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad của Nga và biển Baltic. Đồ họa: BBC
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mô tả đây là lời cảnh tỉnh ngoại giao gửi tới "những cái đầu nóng ở châu Âu".
Mối quan hệ giữa Nga với phương Tây vốn đã rạn nứt nghiêm trọng từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022 nay lại càng thêm sục sôi khi các chính phủ châu Âu cáo buộc Moskva đẩy mạnh "chiến tranh lai", thuật ngữ chỉ hình thức xung đột kết hợp giữa biện pháp quân sự và phi quân sự như phá hoại, phóng hỏa.
Nga bác bỏ cáo buộc, đồng thời phủ nhận những tuyên bố từ giới chính trị gia phương Tây cho rằng Moskva đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công quân sự nhằm vào quốc gia thành viên NATO.
Một nhà ngoại giao NATO nhận định cảnh báo hạt nhân từ Nga là một nỗ lực nhằm răn đe các nước châu Âu. Một quan chức quốc phòng cấp cao châu Âu trong khi đó cho rằng đây là lần đầu tiên kể từ Chiến tranh Lạnh Nga đưa ra lời đe dọa như vậy đối với khu vực. "Vậy nên, tình hình thực sự nghiêm trọng", ông cho hay.
Vũ Hoàng (Theo Reuters, AFP, AP)
Nga cảnh báo có thể sử dụng cả vũ khí hạt nhân nếu NATO tìm cách cô lập Kaliningrad, theo công hàm ngoại giao Moskva gửi liên minh và được Reuters dẫn lại. Văn bản cáo buộc NATO đang theo đuổi “hướng đi nguy hiểm và liều lĩnh”, có nguy cơ cao khiến xung đột vũ trang trực tiếp bùng phát. Công hàm còn nêu khả năng Nga tập kích các trung tâm ra quyết định tại những nước thành viên NATO ngay từ khi xung đột bắt đầu.
Moskva tuyên bố sẵn sàng huy động mọi lực lượng và phương tiện hiện có để bảo vệ lãnh thổ, trong đó có vũ khí hạt nhân. Lời cảnh báo phản ánh quan ngại của Nga về điều nước này mô tả là mối đe dọa ngày càng lớn từ NATO đối với Kaliningrad. Vùng lãnh thổ hải ngoại của Nga nằm giữa Litva và Ba Lan, hai thành viên NATO, đồng thời giáp biển Baltic.
Kaliningrad có lịch sử gắn với nhiều lần đổi chủ và tên gọi, khởi đầu là vùng đất của người Phổ mang tên Königsberg. Thành phố từng thuộc vương quốc Ba Lan với tên Krolewiec, trước khi Phổ giành lại, rồi trở thành một đô thị lớn ở cực đông nước Đức trước Thế chiến II. Sau chiến tranh, Liên Xô kiểm soát khu vực này, xem đó là một phần bồi thường chiến tranh, rồi đổi tên thành Kaliningrad để vinh danh nhà cách mạng Mikhail Kalinin.
Trong phản hồi, NATO khẳng định liên minh mang tính phòng thủ và cam kết ứng phó mọi mối đe dọa đối với các nước thành viên, bất kể xuất phát từ hướng nào. Văn bản của liên minh phủ nhận các cuộc diễn tập hay hoạt động của NATO đe dọa lãnh thổ Nga, đồng thời kêu gọi Moskva chấm dứt chiến dịch tại Ukraine. NATO cũng yêu cầu Nga từ bỏ những hành vi mà liên minh gọi là ngày càng liều lĩnh với thành viên NATO và dừng các tuyên bố hạt nhân vô trách nhiệm.
Trong ba ngày trước đó, đại sứ quán Nga tại ít nhất ba quốc gia châu Âu liên tiếp cáo buộc NATO làm căng thẳng leo thang qua các cuộc diễn tập quân sự. Theo Moskva, những hoạt động này nhằm vào Kaliningrad, vùng lãnh thổ nằm bên biển Baltic và cách phần còn lại của Nga bởi các quốc gia khác. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov gọi công hàm là lời cảnh tỉnh ngoại giao gửi tới “những cái đầu nóng ở châu Âu”.
Quan hệ Nga với phương Tây đã rạn nứt nghiêm trọng từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022, nay tiếp tục căng thẳng vì những cáo buộc mới. Các chính phủ châu Âu cho rằng Moskva gia tăng “chiến tranh lai”, hình thức kết hợp biện pháp quân sự và phi quân sự như phá hoại hay phóng hỏa. Nga bác bỏ cáo buộc này, cũng phủ nhận nhận định của các chính trị gia phương Tây rằng nước này chuẩn bị tấn công một thành viên NATO.
Một nhà ngoại giao NATO nhận định lời cảnh báo hạt nhân của Nga nhằm răn đe các nước châu Âu, trong bối cảnh bất đồng giữa hai bên ngày càng sâu sắc. Một quan chức quốc phòng cấp cao châu Âu cho rằng đây là lần đầu tiên kể từ Chiến tranh Lạnh Nga đưa ra lời đe dọa như vậy đối với khu vực. “Vậy nên, tình hình thực sự nghiêm trọng”, quan chức này nhận xét, theo nội dung được Reuters dẫn lại.
Công hàm Nga đặt trọng tâm vào nguy cơ Kaliningrad bị cô lập, trong khi NATO phủ nhận hoạt động của mình đe dọa lãnh thổ Nga và đưa ra lời kêu gọi đáp trả. Hai bên cùng đưa ra những cảnh báo và cáo buộc trái chiều, giữa lúc chiến tranh tại Ukraine vẫn khiến quan hệ Nga với phương Tây căng thẳng. Các tuyên bố mới cho thấy Kaliningrad tiếp tục là điểm nhạy cảm trong tranh chấp an ninh giữa Moskva và NATO, nhưng bài viết không nêu kế hoạch phong tỏa nào đang được thực hiện.
