Thủ tướng Anh cân nhắc khả năng tái gia nhập Liên minh châu Âu

Theo tờ Guardian, Thủ tướng Anh Andy Burnham hôm 29/9 thừa nhận Brexit, quyết định đưa nước này rời Liên minh châu Âu, đã gây ra nhiều tác động tiêu cực hơn lợi ích. Phát biểu tại Hội nghị thường niên của Công đảng ở Liverpool, ông cho rằng Anh cần xác định rõ hướng phát triển quan hệ lâu dài với EU. Nhà lãnh đạo Anh nhấn mạnh châu Âu vẫn là thị trường lớn nhất của nước này, nên việc cân nhắc các lựa chọn có ý nghĩa thiết thực. Ông Burnham cho biết Anh có nhiều phương án trong quan hệ với EU và ông muốn tận dụng hội nghị thượng đỉnh Anh - EU vào cuối năm để thảo luận kỹ hơn. Đây là lần đầu tiên một Thủ tướng Anh công khai gợi ý khả năng nước này trở lại EU, gần một thập kỷ sau cuộc trưng cầu dân ý Brexit. Lời thừa nhận về những hệ quả bất lợi của Brexit khiến cuộc tranh luận về tương lai quan hệ giữa London và Brussels một lần nữa được chú ý. Phương án đầu tiên được ông Burnham nêu ra là Anh tái gia nhập Liên minh châu Âu, lựa chọn đồng nghĩa xem xét lại quyết định rời khối. Phương án thứ hai là trở lại thị trường chung, còn phương án thứ ba là tham gia một liên minh thuế quan với EU. Lựa chọn cuối cùng, theo những phương án ông đề cập, là giữ nguyên hiện trạng và không thay đổi quan hệ hiện nay. Ông Burnham nói các lựa chọn cần được đánh giá dựa trên cả ưu điểm lẫn nhược điểm, đồng thời xem xét những gì Anh thực sự có thể thực hiện. Cách tiếp cận này đặt vấn đề không chỉ ở mong muốn tăng cường liên kết, mà còn ở tính khả thi của từng phương án đối với nước Anh. Tuy vậy, theo thông tin được Guardian dẫn lại, ông chưa đưa ra quyết định chọn phương án nào trong số bốn lựa chọn. Năm 2016, Anh tổ chức trưng cầu dân ý về việc rời Liên minh châu Âu, chấm dứt nhiều thập niên làm thành viên của khối. Quyết định ấy mở đầu cho nhiều năm biến động chính trị, khi London liên tục phải đối mặt với những hệ quả kinh tế và ngoại giao. Từ đó đến nay, những tác động của Brexit vẫn là một phần trong cuộc thảo luận về hướng đi và lợi ích lâu dài của nước Anh. Phát biểu mới nhất của ông Burnham tạo dấu mốc đáng chú ý vì trước đó chưa có Thủ tướng Anh nào công khai gợi ý nước này có thể trở lại EU. Việc ông đưa cả khả năng tái gia nhập khối vào danh sách thảo luận cũng cho thấy phạm vi lựa chọn được nêu rộng hơn những điều chỉnh quan hệ thông thường. Dẫu vậy, ông trình bày đây là một trong nhiều phương án cần cân nhắc, chứ không tuyên bố Anh sẽ lập tức xin gia nhập lại. Theo giới quan sát, bất kỳ động thái nào nhằm tăng cường quan hệ với EU đều có thể khơi lại tranh luận Brexit, vốn chưa hoàn toàn lắng xuống. Phe Bảo thủ tại Anh từ trước đến nay luôn phản đối việc đưa vấn đề này trở lại tâm điểm chính trị. Vì thế, một cuộc thảo luận về tương lai quan hệ với EU có thể vấp phải phản ứng chính trị ngay cả khi chưa dẫn tới thay đổi cụ thể. Sự thận trọng không chỉ xuất hiện ở phe Bảo thủ, bởi ngay trong Công đảng cũng có những ý kiến dè dặt về việc tranh luận tư cách thành viên EU. Hội nghị thượng đỉnh Anh - EU dự kiến vào cuối năm sẽ là dịp ông Burnham muốn dùng để trao đổi sâu hơn về các lựa chọn. Câu hỏi đặt ra trước mắt là Anh sẽ đánh giá từng phương án ra sao, trong bối cảnh Brexit để lại những tác động mà chính Thủ tướng thừa nhận là nghiêng về phía tiêu cực.