"Chúng tôi cho rằng không được triển khai bất cứ loại vũ khí nào trên không gian", phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ngày 15/9. "Chúng tôi mong muốn cộng đồng quốc tế cùng chung sức để tiến tới phi quân sự hóa hoàn toàn không gian vũ trụ".
Bộ Ngoại giao Trung Quốc cùng ngày phản đối việc triển khai vũ khí trên không gian, cảnh báo về "hành động vũ khí hóa, biến nơi này thành chiến trường và nguy cơ chạy đua vũ trang nổ ra ở đây".
"Chúng tôi kêu gọi Mỹ ngừng mở rộng năng lực quân sự trên không gian, cũng như chuẩn bị cho chiến tranh tại đây", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho biết trong họp báo.
Đồ họa mô phỏng máy bay vũ trụ phóng tên lửa trong không gian. Đồ họa: DARPA
Nga và Trung Quốc đưa ra bình luận sau khi Bộ trưởng Không quân Troy Meink ngày 14/9 tuyên bố Mỹ hiện có "một vũ khí không gian trên quỹ đạo", song không nêu cụ thể chủng loại. Theo ông Meink, vũ khí này "sẽ được dùng để kiểm soát không gian và bảo vệ lực lượng Mỹ trước hành động thù địch của đối phương".
Một quan chức giấu tên nói với Washington Post rằng quân đội Mỹ có thể sẽ kích hoạt vũ khí nói trên để hạ vệ tinh của đối thủ, nếu chúng được dùng để nhắm mục tiêu lực lượng hoặc vệ tinh Mỹ.
Phát ngôn viên Quân chủng Vũ trụ Mỹ (USSF) cho rằng Nga coi không gian là lĩnh vực tác chiến và tin rằng chiếm ưu thế trên vũ trụ sẽ là yếu tố quyết định trong các xung đột tương lai, còn Trung Quốc đang phát triển và vận hành các năng lực không gian như một phần của chiến lược hiện đại hóa quân sự.
Bức tranh do USSF đặt vẽ thể hiện cuộc đối đầu giữa máy bay vũ trụ và "vệ tinh sát thủ" đối địch. Ảnh: USSF
Việc Mỹ xác nhận sở hữu năng lực tấn công trên không gian đánh dấu giai đoạn mới trong cuộc đua về năng lực quân sự tại đây giữa các cường quốc, vốn được thúc đẩy bởi tiến bộ công nghệ nhanh chóng và sự thiếu vắng khuôn khổ pháp lý toàn diện.
Các siêu cường và nhiều quốc gia năm 1967 ký Hiệp ước Không gian Vũ trụ về cấm triển khai vũ khí hủy diệt hàng loạt trên quỹ đạo. Kể từ đó, Ấn Độ, Mỹ, Nga và Trung Quốc xây dựng phương án tác chiến nằm ngoài phạm vi của hiệp ước, trong đó có tấn công vệ tinh của đối thủ phục vụ liên lạc, giám sát và định vị.
"Một khoảng trống pháp lý đang tồn tại do điều 4 của hiệp ước năm 1967 chỉ cấm vũ khí hủy diệt hàng loạt", chuyên gia luật không gian Laetitia Cesari cho biết. Theo bà, vấn đề này nhiều khả năng sẽ nằm trong chương trình nghị sự tại cuộc họp tiếp theo của Liên Hợp Quốc về giải trừ quân bị vào tháng 11.
"Nga và Trung Quốc mong muốn xúc tiến hiệp ước cấm triển khai vũ khí trên không gian trong suốt khoảng hai thập kỷ qua, còn các nước phương Tây lại nỗ lực tập trung vào khái niệm hành vi có trách nhiệm", bà Cesari nói. "Thông báo của Mỹ nhiều khả năng tạo động lực cho cách tiếp cận mang tính hạn chế mà Nga và Trung Quốc theo đuổi".
Nguyễn Tiến (Theo TASS, CGTN, AFP)