Khoảng 3h24 sáng ngày 3/11, ứng dụng Ueno Bank - ngân hàng số hàng đầu Paraguay - đột ngột chuyển sang màn hình trắng xóa. Hàng triệu khách hàng mở điện thoại chỉ nhận được dòng thông báo: "Chúng tôi không thể hiển thị số dư". Ngay lập tức, thẻ thanh toán bị khóa, mọi giao dịch chuyển tiền bị chặn đứng. Một định chế tài chính từng được xem là biểu tượng fintech hiện đại bậc nhất khu vực đã chính thức tê liệt.
Hệ lụy ập đến nền kinh tế diễn ra với tốc độ chóng mặt. Theo ghi nhận của Euronews, những đám đông giận dữ lập tức vây kín trụ sở chính tại thủ đô Asunción và 75 chi nhánh trên cả nước.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Sự sụp đổ bất ngờ của Ueno Bank khiến hàng triệu khách hàng không thể truy cập tài khoản (Ảnh: Reuters).
Việc tiền gửi bị phong tỏa khiến hoạt động giao thương thường nhật đứt gãy. Doanh số tại các hệ thống bán lẻ lớn trên toàn quốc sụt giảm ngay 35% chỉ sau một đêm. Nhiều công nhân xây dựng không còn tiền mua thức ăn, người về hưu không thể rút trợ cấp, các gia đình rơi vào cảnh tuyệt vọng khi không có tiền thanh toán viện phí, thuốc men.
Cùng thời điểm ứng dụng ngừng hoạt động, Ngân hàng Trung ương Paraguay (BCP) phát đi lệnh tiếp quản và đưa Ueno Bank vào quy trình thanh lý khẩn cấp. Quyết định can thiệp mạnh tay nhất của cơ quan quản lý được đưa ra sau khi tỷ lệ an toàn vốn của nhà băng này lao dốc nghiêm trọng xuống dưới 50%. Bên cạnh đó, ngân hàng cũng hoàn toàn mất khả năng đáp ứng khoản dự trữ bắt buộc trị giá 70 triệu USD theo quy định.
Đáng nói, thảm họa tài chính này không bắt nguồn từ các cuộc tấn công mạng hay trục trặc công nghệ mà nằm ở lỗ hổng quản trị và vấn đề sân sau quen thuộc trong ngành tài chính. Cơ quan điều tra đang làm rõ các khoản cho vay trị giá 146 triệu USD mà Ueno Bank rót cho các doanh nghiệp có liên quan mật thiết với Grupo Vázquez - tập đoàn mẹ nắm quyền chi phối ngân hàng. Dù nội lực tài chính đã rỗng ruột, chỉ vài ngày trước khi sụp đổ, ban điều hành vẫn liên tục quảng bá kế hoạch tăng vốn 100 triệu USD nhằm duy trì vỏ bọc an toàn.
Nhằm xoa dịu thị trường, nhà chức trách triển khai cơ chế bảo hiểm tiền gửi với hạn mức chi trả tối đa khoảng 37.700 USD cho mỗi khách hàng cá nhân. Dù vậy, phương án này nhanh chóng bộc lộ sự quá tải. Các chương trình bảo vệ tiền gửi truyền thống vốn chỉ được thiết kế để xử lý đổ vỡ ở những tổ chức tài chính quy mô nhỏ, thay vì giải quyết hậu quả cho một ngân hàng đang nắm giữ túi tiền của phần lớn dân số.
Phân tích sâu hơn về vụ việc trên ấn phẩm Retail Banker International, ông Rhys Hicks, chuyên gia cao cấp về ngân hàng và thanh toán tại GlobalData, nhận định cú sập Ueno Bank đã phơi bày điểm yếu chí mạng của mô hình ngân hàng số tại các thị trường mới nổi. Ứng dụng công nghệ giúp các nhà băng thế hệ mới cắt giảm tối đa chi phí tìm kiếm khách hàng và rút ngắn thủ tục mở tài khoản. Nhờ đó, tốc độ huy động vốn tăng vọt, bỏ xa năng lực hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro và nền tảng vốn tự có.
Khảo sát người tiêu dùng năm 2026 của GlobalData tại 6 thị trường Mỹ Latinh cho thấy, 86,7% người dân sử dụng dịch vụ ngân hàng số hàng tháng và 38,1% ưu tiên dùng app cho chi tiêu mỗi ngày. Riêng tại Paraguay, Ueno Bank đã tiếp cận tới 60% dân số trưởng thành chỉ sau 3 năm hoạt động.
Từ thực tế này, ông Rhys Hicks nhấn mạnh cơ quan quản lý không thể tiếp tục đo lường tầm quan trọng của một ngân hàng chỉ dựa trên quy mô tài sản. Số lượng người dùng và độ phủ thanh toán mới là chỉ số rủi ro thực tế. Khi hơn nửa dân số phụ thuộc vào một ứng dụng duy nhất, sự đổ vỡ của tổ chức đó sẽ lập tức biến thành cú sốc toàn diện đối với niềm tin thị trường và kéo theo sự đình trệ của cả nền kinh tế.