Trong không gian sang trọng của Nhà hát Thành phố Hồ Chí Minh, vở nhạc kịch kinh điển “Madama Butterfly” của nhà soạn nhạc người Italia Giacomo Puccini hiện lên rực rỡ với một phiên bản dựng mới đầy sinh khí cùng những tài năng nghệ thuật trẻ của Nhà hát Giao hưởng Nhạc-Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh. Trong toàn bộ cấu trúc đồ sộ của tác phẩm, sức nặng gần như dồn trọn lên Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc, một trong những giọng soprano (nữ cao) xuất sắc nhất của opera Việt Nam vào vai Cio-Cio-San.
Dưới ánh đèn sân khấu rực rỡ, Phạm Khánh Ngọc đã vắt kiệt sức mình và thăng hoa tột đỉnh. Chị biểu đạt tinh tế từ những nốt cao trong trẻo, e ấp của một thiếu nữ lần đầu biết yêu đến những âm vực dữ dội và nghẹn ngào khi Cio-Cio-San đối mặt với những bi kịch tình yêu. Tiếng hát của chị không đơn thuần là sự phô diễn kỹ thuật mà là sự nhập vai đầy tha thiết, biến từng giai điệu của Giacomo Puccini thành tiếng lòng chân thật, lay động và đầy ám ảnh.
Để có được những phút giây thăng hoa ấy là cả một quá trình lao động nghệ thuật miệt mài, nghiêm cẩn, "rút ruột nhả tơ" của nữ nghệ sĩ và cả tập thể các nghệ sĩ, diễn viên nhà hát. Opera vốn là đỉnh cao khắt khe của nghệ thuật thanh nhạc, đòi hỏi người nghệ sĩ không chỉ có chất giọng bẩm sinh mà phải trải qua quá trình rèn luyện thể lực, nền tảng kỹ thuật vocal dày dặn cùng tư duy nhân vật sâu sắc.
Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc cùng các đồng nghiệp đã sống, đã đau với từng vai diễn nhân vật, mang toàn bộ năng lượng, tâm huyết để thắp sáng sân khấu. Việc phải giữ lửa và vắt kiệt sức cho một vai diễn lớn trong suốt hơn hai giờ liên tục là điều không hề đơn giản.
Phạm Khánh Ngọc sinh năm 1988 trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, được tiếp xúc với nghệ thuật từ nhỏ và sớm bộc lộ tài năng, niềm đam mê ca hát. Trong môi trường giáo dục của gia đình, cô học rất giỏi, tốt nghiệp Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2010 chuyên ngành Quản trị nguồn nhân lực và tốt nghiệp Thủ khoa bậc đại học chính quy chuyên ngành biểu diễn thanh nhạc tại Nhạc viện Thành phố Hồ Chí Minh năm 2014 và lấy bằng Thạc sĩ chuyên ngành này. Sau đó, Khánh Ngọc trở thành diễn viên soloist của Đoàn Nhạc kịch thuộc Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh, đồng thời được giữ lại làm giảng viên thanh nhạc tại Nhạc viện thành phố.
Trong sự nghiệp nghệ thuật, Phạm Khánh Ngọc đã giành được nhiều giải thưởng, huy chương ở các cuộc thi, liên hoan âm nhạc, nhạc thính phòng trong nước cũng như quốc tế, được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2023. Cô hiện là một trong hai giọng nữ cao xuất sắc nhất Việt Nam ở quãng giọng rộng và là ca sĩ opera thành công trong khá nhiều nhạc kịch. Nổi bật là các vai diễn opera ở các vở nhạc kịch nổi tiếng như: vai Nữ hoàng đêm trong vở "Queen of the night", vai Frasquita trong vở "Carmen", vai Gabrielle trong operetta "La vie Parisienne" và hát trong opera "Cây sáo thần" của Mozart...
Trong hai đêm diễn vừa qua, khán phòng như lặng đi trong từng khoảnh khắc của những cung bậc yêu thương. Sự nhập vai xuất thần cùng giọng hát đầy nội lực của Khánh Ngọc đã chạm đến tận cùng cảm xúc người xem. Nhưng, ở hàng ghế khán giả, có một sự rung động khác cũng lặng lẽ và sâu sắc không kém. Đó là Nghệ sĩ Ưu tú Trương Kim Khánh, cựu Trưởng Đoàn Ca múa Quân khu 7.
Dẫu mang sau lưng cả một hành trang hào quang và chặng đường nghệ thuật lừng lẫy, bà ngồi đó, dõi theo từng nhịp diễn trên sân khấu với ánh mắt vô cùng chăm chú, dõi theo từng lời ca, từng động tác của nhân vật như chính bà đang biểu diễn trên sân khấu. Bởi người nghệ sĩ đang cháy hết mình trong vai Cio-Cio-San trên sân khấu kia là con gái bà - Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc.
Sự kết hợp giữa Phạm Khánh Ngọc với bạn diễn Marco Miglietta mang tính quốc tế trong nghệ thuật diễn xuất và đỉnh cao thanh nhạc. Đó là sự kết hợp giữa một giọng ca đậm đà bản sắc kỹ thuật châu Âu và một soprano hàng đầu Việt Nam để tạo nên những trường đoạn song ca quyện hòa.
Nghệ sĩ Ưu tú Trương Kim Khánh
Dưới góc nhìn của một người nghệ sĩ kỳ cựu từng dẫn dắt một đoàn nghệ thuật tên tuổi, Nghệ sĩ Ưu tú Trương Kim Khánh hiểu thấu quá trình khổ luyện nghệ thuật của con gái để có được sự kết hợp tuyệt vời với bạn diễn Marco Miglietta - giọng tenor đến từ Italia, trong vai viên sĩ quan hải quân người Mỹ Pinkerton.
Theo bà chia sẻ, đây là một sự kết hợp hài hòa mang tính quốc tế trong nghệ thuật diễn xuất và đỉnh cao thanh nhạc, giữa một giọng ca đậm đà bản sắc kỹ thuật châu Âu và một soprano hàng đầu Việt Nam để tạo nên những trường đoạn song ca quyện hòa.
Nghệ sĩ Ưu tú Trương Kim Khánh đánh giá cao việc Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh đã dàn dựng thành công và đưa kiệt tác “Madama Butterfly”, một đỉnh cao của opera thế giới lên sân khấu thành phố, trong đó có vai trò quan trọng của Tiến sĩ, Nhạc trưởng Lê Ha My, Giám đốc nhà hát. Sự táo bạo, tư duy trẻ trung, năng động cùng nền tảng chuyên môn sâu sắc của anh chính là “chìa khóa” đưa nhà hát vượt qua giới hạn, thắp luồng sinh khí mới cho dòng âm nhạc bác học nước nhà trên hành trình hội nhập.
Nghệ thuật luôn có những con đường tiếp nối diệu kỳ của các thế hệ và truyền thống gia đình. Năm 1975, khi đất nước hòa bình, thống nhất, cô gái trẻ Trương Kim Khánh tham gia Đoàn Ca múa Quân khu 7. Ngay sau đó, chị được cử ra Hà Nội học tại Trường Nghệ thuật Quân đội trong suốt 4 năm. Những năm tháng "dùi mài kinh sử" nghệ thuật, rèn luyện kỹ thuật thanh nhạc, kỹ thuật biểu diễn đã cho nghệ sĩ Kim Khánh một nền tảng nghệ thuật hàn lâm vững vàng.
Tốt nghiệp, trở về đoàn, nữ nghệ sĩ Kim Khánh đã có những năm tháng cống hiến hết mình, mang tiếng hát và ngọn lửa nghề trong tim trong những chuyến lưu diễn phục vụ đồng bào và cán bộ, chiến sĩ quân tình nguyện Việt Nam trên chiến trường giúp bạn Campuchia. Và từ một binh nhất ngày nào, bà đã trở thành một đại tá - Nghệ sĩ Ưu tú, Trưởng Đoàn Ca múa Quân khu 7.
Giờ đây, ngọn lửa và tình yêu nghệ thuật đã truyền trọn vẹn đến người con gái nối tiếp. Nhìn Khánh Ngọc trên sân khấu bên cạnh những đồng nghiệp tài năng, người mẹ ấy vừa tự hào, lại vừa thấu hiểu sâu sắc sự nỗ lực của con, cái vất vả mà người nghệ sĩ phải gánh vác, khi “rút ruột nhả tơ” trên sân khấu.
Khi cánh màn sân khấu khép lại, đã có không ít khán giả rơi nước mắt xúc động, trong đó có Nghệ sĩ Ưu tú Trương Kim Khánh. Đó không chỉ là những giọt nước mắt trước tình yêu chân thành và bi kịch của Cio-Cio-San mà cao hơn là cảm xúc trước diễn xuất của các nghệ sĩ.
Có lẽ, đây chính là phần thưởng vô giá nhất, một "huy chương" lặng lẽ, nhưng cao quý nhất dành cho Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc và dàn nghệ sĩ Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh. Nghệ thuật không chỉ sống dưới ánh đèn sân khấu mà còn được nuôi dưỡng, tiếp nối bằng chính tình yêu, sự thấu hiểu, sự trân trọng giữa các thế hệ và truyền thống gia đình.
CHÂU LA VIỆT