Các nghị sĩ bảo thủ Iran đe dọa luận tội Ngoại trưởng Araghchi vì nghe bài phát biểu của ông Trump và tiếp xúc với phái viên Mỹ tại LHQ.
"Chúng tôi sẽ sử dụng biện pháp giám sát của quốc hội, trong đó có cả việc luận tội, để chống lại Ngoại trưởng Abbas Araghchi", nghị sĩ Hossein Ali Haji-Deligani, phó chủ tịch Ủy ban Điều 90 của quốc hội Iran, ngày 23/9 tuyên bố.
Ủy ban Điều 90 là cơ quan đặc biệt của quốc hội Iran, có chức năng giám sát tối cao và tiếp nhận, điều tra các khiếu nại liên quan đến hoạt động của cả ba nhánh quyền lực trong chính phủ.
Theo ông Haji-Deligani, việc Ngoại trưởng Araghchi, đại diện của quốc gia Cộng hòa Hồi giáo, nghe bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 22/9 là điều "đáng tiếc và đáng hổ thẹn".
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tại trụ sở LHQ ở New York ngày 23/9. Ảnh: AFP
Một số nghị sĩ bảo thủ Iran có quan điểm cứng rắn cũng chỉ trích Ngoại trưởng Araghchi vì đã tiếp xúc, đàm phán với phái viên Mỹ bên lề cuộc họp Đại hội đồng tại New York và đặt câu hỏi liệu ông có được quyền làm việc với Washington hay không.
Nghị sĩ Ebrahim Rezaei đăng trên mạng xã hội X rằng Bộ Ngoại giao Iran chỉ là cơ quan "thực thi chứ không phải hoạch định chính sách", đồng thời yêu cầu ông Araghchi giải trình xem ông đã làm việc với đại diện Mỹ dựa trên "sự ủy quyền và chính sách nào".
Nhà phê bình theo quan điểm cứng rắn Ehsan Salehi còn gay gắt hơn khi cho rằng các cuộc đàm phán diễn ra "mà không có sự ủy quyền" sẽ không thể mang lại kết quả, đồng thời kêu gọi quốc hội luận tội ông Araghchi.
Căng thẳng khiến ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, phải lên tiếng giải thích rằng Ngoại trưởng Araghchi đã được ủy quyền nêu 7 điều kiện của Iran tới các bên trung gian thường xuyên làm cầu nối giữa Iran với Mỹ.
Tuy nhiên, ông Rezaei cũng làm rõ rằng các cuộc tiếp xúc như vậy không đồng nghĩa Iran đã thay đổi lập trường đàm phán.
"Chừng nào các điều kiện này chưa được thực thi, eo biển Hormuz sẽ không mở cửa trở lại và cũng sẽ không có cuộc đàm phán nào diễn ra. Không có gì thay đổi cả. Chúng tôi chỉ đơn thuần truyền đạt các điều kiện của mình", ông nói.
Phái đoàn Iran do Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu rời đi sau bài phát biểu của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại trụ sở LHQ ở New York ngày 23/9. Ảnh: AFP
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff trước đó cho biết các bên trung gian đã liên tục di chuyển giữa phái đoàn Mỹ và Iran trong ngày 22/9, bên lề kỳ họp Đại hội đồng, để hỗ trợ hai bên thảo luận. Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra thông tin cụ thể hơn, cho biết đặc phái viên Witkoff và Jared Kushner đã trao đổi với các quan chức Iran suốt 3 giờ.
Truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận thông tin về cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Araghchi và đặc phái viên Witkoff, sau nhiều tuần không có liên lạc trực tiếp.
"Cuộc gặp diễn ra theo đề xuất từ phía Mỹ, nhằm mục đích truyền đạt các thông điệp và điều kiện của Iran, đặc biệt là vấn đề mở lại eo biển Hormuz", phóng viên Al Jazeera đưa tin từ Iran cho hay.
Các cuộc tiếp xúc diễn ra sau khi quan chức cấp cao Iran tuyên bố phái đoàn nước này tại New York có toàn quyền thực hiện nỗ lực ngoại giao, mô tả cuộc họp tại LHQ là "cơ hội vàng" để Washington quay trở lại bàn đàm phán.
Ngọc Ánh (Theo Iran International, Rudaw)
Nghị sĩ Hossein Ali Haji-Deligani, Phó chủ tịch Ủy ban Điều 90 của Quốc hội Iran, ngày 23/9 cảnh báo cơ quan lập pháp có thể luận tội Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Ông tuyên bố Quốc hội sẽ sử dụng các biện pháp giám sát, trong đó có luận tội, để xử lý người đứng đầu ngành ngoại giao Iran. Lời đe dọa xuất hiện sau khi ông Araghchi nghe bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc hôm 22/9.
Theo ông Haji-Deligani, việc Ngoại trưởng Araghchi, với tư cách đại diện của Cộng hòa Hồi giáo Iran, tham dự và lắng nghe bài phát biểu đó là điều đáng tiếc, thậm chí đáng hổ thẹn. Ủy ban Điều 90 là cơ quan đặc biệt của Quốc hội Iran, có nhiệm vụ giám sát tối cao và tiếp nhận, điều tra khiếu nại liên quan hoạt động của ba nhánh quyền lực. Cùng thời điểm, hình ảnh ông Araghchi xuất hiện tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, trong lúc tranh cãi chính trị tại Tehran nóng lên.
Một số nghị sĩ bảo thủ Iran cũng công khai chỉ trích Ngoại trưởng vì ông đã tiếp xúc, đàm phán với phái viên Mỹ bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc. Họ đặt câu hỏi liệu ông Araghchi có được trao quyền làm việc với Washington hay không, trong bối cảnh hai nước nhiều tuần không liên lạc trực tiếp. Nghị sĩ Ebrahim Rezaei viết trên mạng xã hội X rằng Bộ Ngoại giao Iran chỉ có vai trò thực thi, không phải hoạch định chính sách.
Ông Rezaei đồng thời yêu cầu Ngoại trưởng Araghchi giải trình về sự ủy quyền và chính sách làm cơ sở cho các cuộc trao đổi với đại diện Mỹ. Nhà phê bình theo quan điểm cứng rắn Ehsan Salehi còn kêu gọi Quốc hội luận tội ông Araghchi, cho rằng những cuộc đàm phán không được ủy quyền sẽ không thể tạo ra kết quả. Những chỉ trích này cho thấy mọi tiếp xúc với Washington vẫn là vấn đề nhạy cảm, dễ châm ngòi tranh luận trong chính trường Iran.
Trước sức ép, ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, lên tiếng giải thích về thẩm quyền của Ngoại trưởng Araghchi. Theo ông Rezaei, Ngoại trưởng đã được ủy quyền trình bày bảy điều kiện của Iran với các bên trung gian thường xuyên làm cầu nối giữa Tehran và Washington. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh việc truyền đạt các điều kiện không đồng nghĩa Iran đã thay đổi lập trường đàm phán.
Ông Rezaei tuyên bố eo biển Hormuz sẽ chưa mở cửa trở lại, đồng thời không có cuộc đàm phán nào diễn ra, chừng nào bảy điều kiện của Iran chưa được thực thi. Theo quan chức này, những cuộc tiếp xúc vừa qua chỉ nhằm truyền đạt lập trường và yêu cầu của Tehran, không phải dấu hiệu cho thấy chính sách đã chuyển hướng. Eo biển Hormuz vì vậy tiếp tục gắn với thông điệp cứng rắn của Iran trong các trao đổi ngoại giao hiện nay.
Trước đó, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho biết các bên trung gian liên tục di chuyển giữa phái đoàn Mỹ và Iran trong ngày 22/9, nhằm hỗ trợ hai bên thảo luận bên lề kỳ họp. Tổng thống Donald Trump cung cấp thêm chi tiết, nói rằng ông Witkoff và Jared Kushner đã trao đổi với các quan chức Iran trong khoảng ba giờ. Truyền thông nhà nước Iran cũng xác nhận cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Araghchi và ông Witkoff, sau nhiều tuần hai bên không có liên lạc trực tiếp.
Theo phóng viên Al Jazeera đưa tin từ Iran, cuộc gặp diễn ra theo đề xuất của phía Mỹ, nhằm truyền đạt các thông điệp và điều kiện do Iran đưa ra, đặc biệt liên quan việc mở lại eo biển Hormuz. Các cuộc tiếp xúc xuất hiện sau khi một quan chức cấp cao Iran khẳng định phái đoàn nước này tại New York có toàn quyền tiến hành nỗ lực ngoại giao. Quan chức này mô tả kỳ họp tại Liên Hợp Quốc là cơ hội vàng để Washington quay lại bàn đàm phán, dù Tehran vẫn giữ nguyên các điều kiện của mình.
Thông tin trên được VnExpress dẫn lại từ Iran International và Rudaw, trong bối cảnh tranh cãi về Ngoại trưởng Araghchi chưa có dấu hiệu lắng xuống. Một bên nhấn mạnh quyền ngoại giao đã được trao để truyền đạt điều kiện, bên kia yêu cầu làm rõ căn cứ cho các cuộc tiếp xúc với Mỹ. Diễn biến tiếp theo phụ thuộc vào phản ứng của Quốc hội Iran, lập trường của chính phủ và khả năng các điều kiện liên quan eo biển Hormuz được đáp ứng.
