Tại cộng đồng phum, sóc, người có uy tín giữ vai trò quan trọng trong tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; hòa giải mâu thuẫn, củng cố tình đoàn kết và giữ gìn an ninh, trật tự từ cơ sở.
Bằng sự gương mẫu, tận tâm và am hiểu phong tục, tập quán, họ trở thành cầu nối vững chắc giữa chính quyền với đồng bào.
Những việc làm thiết thực
Tại ấp 9, xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ, ông Lâm Khem là người được bà con tin tưởng tìm đến khi phát sinh mâu thuẫn, bất đồng. Mỗi khi có vụ việc, ông chủ động gặp gỡ các bên, lắng nghe tâm tư, tìm hiểu nguyên nhân, từ đó vận dụng hài hòa giữa quy định pháp luật và tình làng nghĩa xóm để tháo gỡ. Nhờ sự kiên trì, khéo léo và cách giải quyết thấu tình đạt lý, nhiều mâu thuẫn được hóa giải ngay từ đầu, góp phần giữ gìn sự hòa thuận trong cộng đồng. Anh Đinh Văn Tép, Trưởng ấp 9, xã Lương Tâm nhận xét: Ông Khem luôn tích cực đến tận nơi tuyên truyền, vận động, giúp các bên hiểu rõ vấn đề và đồng thuận với phương án hòa giải. Qua đó, những bất đồng nhỏ được giải quyết kịp thời, hạn chế nguy cơ phát sinh vụ việc phức tạp.
Uy tín của ông Khem được vun đắp từ những đóng góp bền bỉ vì cộng đồng. Năm 1995, với quan niệm tri thức là nền tảng cho tương lai, ông tự nguyện đóng góp tiền của, vận động xây dựng hai phòng học tạm cho trẻ em trong ấp. Từ những việc làm thiết thực ấy, phong trào hiếu học từng bước lan tỏa. Ông Khem còn tích cực tham gia công việc chung, góp công, góp của sửa chữa đường sá và chủ động khuyên giải khi hàng xóm xảy ra xích mích. Ông Lâm Khem chia sẻ: “Muốn vận động được người khác thì trước hết con cháu trong nhà mình phải chấp hành nghiêm chỉnh, rồi mới đến dòng họ và bà con xóm giềng”. Theo ông, người có uy tín phải sống chuẩn mực, nói đi đôi với làm, giải quyết công việc công tâm thì mới được người dân tôn trọng, lắng nghe và làm theo.
Tại ấp 10, xã Vĩnh Thuận Đông, ông Lâm Nửa gây dựng uy tín từ sự gương mẫu trong đời sống và hiệu quả phát triển kinh tế gia đình. Hơn 20 năm đứng lớp dạy chữ Khmer giúp ông hiểu sâu sắc tâm tư, hoàn cảnh của đồng bào. Với quan niệm muốn vận động người dân thì bản thân phải làm gương trước, ông tích cực cải tạo vườn, nuôi lươn, cua đinh và tận tình chia sẻ kinh nghiệm cho bà con. Gia đình anh Danh Huyền từng gặp khó khăn do ít đất sản xuất, thu nhập dựa vào vài công ruộng. Được ông Nửa động viên, hướng dẫn kỹ thuật, anh cải tạo sân vườn, bờ bao để trồng rau màu ngắn ngày, từng bước nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống. Anh Danh Huyền cho biết: Ông Nửa thường xuyên thăm hỏi, hướng dẫn tận tình kỹ thuật chăm sóc cây trồng, giúp gia đình đạt năng suất tốt và cải thiện kinh tế. Ông còn tích cực tuyên truyền phòng, chống ma túy, trộm cắp..., nâng cao ý thức cảnh giác trong cộng đồng.
Ông Nửa chủ động cập nhật chủ trương, chính sách và quy định pháp luật để tuyên truyền đến đồng bào bằng cách truyền đạt giản dị, dễ hiểu. Ông vận động người dân tích cực trồng trọt, chăn nuôi, vươn lên thoát nghèo; nhắc nhở thanh, thiếu niên tránh rượu chè, không có hành vi gây mất an ninh, trật tự. Với ông, niềm vui lớn nhất là thấy bà con có cuộc sống ổn định, phum, sóc ngày càng bình yên.
Giữ gìn tình làng nghĩa xóm
Tại ấp Thạnh Trung, xã Hỏa Lựu, ông Danh Rinh cùng Tổ hòa giải thường xuyên tham gia giải quyết những mâu thuẫn liên quan đất đai, ranh giới, nguồn nước và sinh hoạt gia đình. Với ông, mục đích của hòa giải không phải phân định thắng thua mà là giúp các bên hiểu nhau, thống nhất phương án giải quyết và giữ gìn tình làng nghĩa xóm. Ông Danh Xịa, người dân ấp Thạnh Trung cho biết: Tranh chấp đất đai của gia đình ông đã được giải quyết ổn thỏa nhờ Tổ hòa giải phân tích, hướng dẫn thủ tục rõ ràng, xác định ranh giới cụ thể.
Sự hỗ trợ kịp thời, đúng quy định giúp các bên tháo gỡ bất đồng, tránh kéo dài vụ việc. Theo ông Danh Rinh, người làm công tác hòa giải phải kiên trì, gần gũi và thường xuyên trò chuyện với các vị lão nông, người lớn tuổi để nắm bắt tâm tư, tuyên truyền pháp luật, vận động người dân chấp hành tốt chủ trương. Sự chân thành cùng cách giải thích có căn cứ là yếu tố quan trọng giúp người dân đồng thuận, hạn chế mâu thuẫn phát sinh.
Toàn thành phố Cần Thơ hiện có gần 500 người được công nhận là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có hơn 350 người Khmer. Am hiểu ngôn ngữ, phong tục, tập quán và hoàn cảnh từng gia đình, họ có nhiều lợi thế tuyên truyền, vận động Nhân dân, góp phần đưa chủ trương, chính sách đến gần hơn với đời sống.
Đối với lực lượng Công an cơ sở, người có uy tín còn là cầu nối quan trọng nắm tình hình, hòa giải mâu thuẫn và giữ gìn an ninh, trật tự. Thiếu tá Đinh Thị Hồng Nho, Trưởng Công an xã Hỏa Lựu đánh giá: Ông Danh Rinh thông thạo ngôn ngữ, chữ viết và phong tục của đồng bào Khmer, luôn chủ động nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, hỗ trợ người dân. Sự đồng hành của ông giúp lực lượng Công an thuận lợi hơn trong công tác tuyên truyền, hòa giải và giữ gìn bình yên địa bàn.
Từ những việc làm cụ thể của ông Lâm Khem, ông Lâm Nửa và ông Danh Rinh có thể thấy, uy tín được tạo dựng bằng sự gương mẫu, trách nhiệm và những đóng góp thiết thực cho cộng đồng. Người chăm lo sự học, người hướng dẫn bà con phát triển kinh tế, người kiên trì hòa giải đều chung tinh thần gần dân, hiểu dân và hết lòng vì lợi ích chung. Phát huy vai trò người có uy tín trong đồng bào Khmer không chỉ góp phần đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống mà còn củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phòng ngừa mâu thuẫn từ cơ sở, xây dựng cộng đồng phum, sóc đoàn kết, phát triển và bình yên.
Bài, ảnh: VĂN ÚT và HẢI ĐĂNG