Người dân 10 tỉnh, thành này được ưu tiên khuyến khích sinh đủ 2 con
Nguồn ảnh: Dân Trí
(Dân trí) - Hà Nội, TPHCM cùng 8 tỉnh, thành khác nằm trong danh sách địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước. Các địa phương sẽ đẩy mạnh truyền thông, phát động phong trào khuyến khích sinh đủ 2 con.
Đây là nội dung trong thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 vừa được Bộ Y tế ban hành.
10 địa phương được ưu tiên khuyến khích sinh đủ 2 con
Theo đó, 10/34 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước gồm TP Hà Nội, Khánh Hòa, TP Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, TP Cần Thơ, Tây Ninh và TPHCM.
Một trong những nội dung được đặt ra là cung cấp kiến thức, nâng cao năng lực cho cán bộ y tế - dân số cấp xã về triển khai các chính sách khuyến khích sinh đủ 2 con và các dịch vụ y tế liên quan.
Sản phụ sinh con tại Bệnh viện Hùng Vương (Ảnh minh hoạ: TC).
Cục Dân số sẽ xây dựng, biên soạn và thử nghiệm tài liệu về chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, cũng như các dịch vụ y tế liên quan. Trên cơ sở tài liệu và hướng dẫn của Cục Dân số, Sở Y tế các tỉnh, thành phố sẽ xây dựng, biên tập hoặc điều chỉnh tài liệu phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương.
Các địa phương cũng cần tổ chức phát động phong trào khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ 2 con.
Việc triển khai tại 10 tỉnh, thành phố có mức sinh thấp cho thấy chính sách dân số đang có sự phân hóa theo từng địa bàn.
Theo Cục Dân số, mức sinh thấp tiếp tục là thách thức lớn nhất của công tác dân số hiện nay. Tổng tỷ suất sinh toàn quốc năm 2025 đạt 1,93 con/phụ nữ, chưa đạt mức sinh thay thế, cho thấy xu hướng sinh ít con, sinh muộn tiếp tục gia tăng.
Tình trạng kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con hoặc không muốn sinh con ngày càng phổ biến, đặc biệt tại các đô thị và vùng có mức sinh thấp. Các chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ hai con ở nhiều địa phương còn hạn chế, chủ yếu đang trong giai đoạn xây dựng hoặc thí điểm, chưa đủ mạnh để tạo chuyển biến rõ rệt và bền vững.
Đáng chú ý, nội dung khuyến khích sinh đủ 2 con được triển khai song song với các hoạt động dành cho nam, nữ chuẩn bị kết hôn. Theo đó, người trẻ được cung cấp kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, mang thai, sinh con, chăm sóc và nuôi dạy con nhỏ, cũng như quản lý tài chính gia đình.
Khuyến khích kết hôn trước 30 tuổi
Bên cạnh đó, Bộ Y tế đề xuất triển khai các hoạt động khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi.
Trong đó bao gồm cung cấp kiến thức liên quan trực tiếp đến việc chuẩn bị kết hôn cho nam nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn; đến việc mang thai và nuôi con nhỏ cho phụ nữ mang thai, nuôi con nhỏ trên nền tảng số.
Đáng chú ý, chương trình dự kiến tổ chức các khóa học trước kết hôn cho nam, nữ chuẩn bị bước vào cuộc sống gia đình.
Cục Dân số tổ chức xây dựng tài liệu cung cấp các kiến thức, kỹ năng về các chủ đề hôn nhân và gia đình; sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục; mang thai và sinh con; sử dụng và quản lý tài chính gia đình cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn.
Hằng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành phố lựa chọn 20% số cấp xã, tại mỗi xã, phường tổ chức ít nhất 1 cuộc hội thảo hoặc tọa đàm hoặc giao lưu chủ đề về việc chuẩn bị kết hôn (kỹ năng chăm sóc sức khỏe sinh sản, chuẩn bị cuộc sống vợ chồng, giá trị gia đình) cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn.
.
Bộ Y tế vừa ban hành thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035. Một trọng tâm đáng chú ý là triển khai chính sách khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ hai con tại những địa phương có mức sinh thấp. Theo nội dung được Dân Trí đăng tải, chính sách này phản ánh sự thay đổi trong cách tiếp cận dân số, phù hợp với đặc điểm khác nhau của từng tỉnh, thành phố.
Trong danh sách 10/34 tỉnh, thành phố được ưu tiên, có TP Hà Nội, Khánh Hòa, TP Đồng Nai, An Giang và Đồng Tháp. Danh sách còn gồm Vĩnh Long, Cà Mau, TP Cần Thơ, Tây Ninh và TPHCM, đều là những địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh chung của cả nước. Tại các địa bàn này, cán bộ y tế - dân số cấp xã sẽ được cung cấp thêm kiến thức, nâng cao năng lực triển khai chính sách cùng những dịch vụ y tế liên quan.
Cục Dân số có trách nhiệm xây dựng, biên soạn và thử nghiệm tài liệu về chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, đồng thời giới thiệu các dịch vụ y tế phù hợp. Dựa trên tài liệu và hướng dẫn do Cục Dân số cung cấp, Sở Y tế các tỉnh, thành phố sẽ xây dựng, biên tập hoặc điều chỉnh nội dung theo điều kiện thực tế. Cách làm này giúp thông tin đến người dân gần hơn, sát hơn với hoàn cảnh kinh tế, xã hội và đặc điểm dân số của từng địa phương.
Các tỉnh, thành phố thuộc diện ưu tiên cũng được yêu cầu tổ chức phát động phong trào khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ hai con. Hoạt động này được triển khai trong bối cảnh tổng tỷ suất sinh toàn quốc năm 2025 đạt 1,93 con mỗi phụ nữ, thấp hơn mức sinh thay thế. Con số trên cho thấy xu hướng sinh ít con, sinh muộn tiếp tục gia tăng, tạo sức ép mới đối với công tác dân số trong những năm tới.
Theo Cục Dân số, mức sinh thấp hiện là thách thức lớn nhất của công tác dân số, đặc biệt tại các đô thị và khu vực phát triển. Kết hôn muộn, sinh con muộn, sinh ít con hoặc không muốn sinh con ngày càng phổ biến, khi nhiều người trẻ phải cân nhắc đồng thời công việc, thu nhập và chi phí nuôi dạy trẻ. Trong khi đó, chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh đủ hai con ở nhiều địa phương vẫn còn hạn chế, chủ yếu dừng ở giai đoạn xây dựng hoặc thí điểm.
Những chương trình mới không chỉ tập trung vào thời điểm sinh con, mà còn hướng tới giai đoạn nam, nữ chuẩn bị kết hôn và xây dựng gia đình. Người trẻ sẽ được cung cấp kiến thức về sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, mang thai, sinh con, chăm sóc và nuôi dạy con nhỏ. Nội dung quản lý tài chính gia đình cũng được đưa vào, nhằm giúp các cặp đôi chuẩn bị thực tế hơn trước những trách nhiệm và chi phí phát sinh trong cuộc sống chung.
Bên cạnh khuyến khích sinh đủ hai con, Bộ Y tế đề xuất triển khai các hoạt động khuyến khích nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi. Chương trình dự kiến cung cấp kiến thức về chuẩn bị kết hôn cho thanh niên, đồng thời hỗ trợ phụ nữ mang thai và nuôi con nhỏ tiếp cận thông tin trên nền tảng số. Các khóa học trước kết hôn cũng được dự kiến tổ chức, tập trung vào hôn nhân, gia đình, sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, mang thai, sinh con và tài chính.
Cục Dân số sẽ xây dựng tài liệu về kiến thức, kỹ năng hôn nhân và gia đình dành cho nam, nữ thanh niên chuẩn bị bước vào cuộc sống vợ chồng. Hằng năm, Sở Y tế các tỉnh, thành phố lựa chọn 20% số cấp xã để triển khai hoạt động truyền thông, với mỗi xã, phường tổ chức ít nhất một hội thảo, tọa đàm hoặc giao lưu. Những chương trình này tập trung vào kỹ năng chăm sóc sức khỏe sinh sản, chuẩn bị cuộc sống vợ chồng và giá trị gia đình, qua đó đưa chính sách dân số đến gần hơn với người dân.