Trong gia tộc Kennedy lẫy lừng nước Mỹ thế kỷ 20, cố tổng thống John F. Kennedy (JFK) được nhắc đến nhiều nhất. Thế nhưng, ít ai biết rằng người đặt những viên gạch đầu tiên cho kỳ vọng vươn tới chiếc ghế tổng thống của gia tộc không phải là John, mà là người anh cả Joseph Patrick Kennedy Jr., thường gọi là Joe.
Joe chào đời ngày 25/7/1915 tại Hull, Massachusetts. Anh là con đầu lòng của ông Joseph P. Kennedy Sr. và bà Rose Fitzgerald Kennedy. Ông ngoại của Joe, cựu thị trưởng Boston John Fitzgerald, từng quả quyết trước các phóng viên địa phương rằng cháu trai sẽ trở thành tổng thống theo Công giáo đầu tiên của nước Mỹ.
Joseph Patrick Kennedy Jr., con trai cả trong gia đình Kennedy, bên cạnh một chiếc máy bay năm 1941. Ảnh: AP
Là anh cả trong gia đình 9 người con, Joe sớm được người cha đầy tham vọng định hướng bài bản cho con đường quyền lực: từ trường nội trú danh giá Choate, một năm nghiên cứu kinh tế tại London, cho đến tấm bằng cử nhân Harvard năm 1938. Sau khi tốt nghiệp, anh tiếp tục theo học tại Trường Luật Harvard.
Khi cha được bổ nhiệm làm đại sứ Mỹ tại Anh, Joe theo gia đình sang London và từng trực tiếp ngồi tại Nghị viện Anh nghe Thủ tướng Neville Chamberlain tuyên chiến với Đức ngày 3/9/1939. Thế chiến II bùng nổ đã gác lại dự định gia nhập chính trường của Joe Jr., đẩy anh bước vào một chiến trường khốc liệt hơn.
Mỹ đã tuyên chiến với phe Trục vào cuối năm 1941. Ông Joseph luôn tìm cách giữ các con trai tránh xa khói lửa chiến tranh, nhưng Joe Jr. lại nhận thức rõ ràng trách nhiệm công dân cũng như cơ hội khẳng định bản lĩnh mà quân ngũ mang lại. Anh quyết định rời Trường Luật Harvard ngay trước năm học cuối để tham gia huấn luyện sĩ quan và trở thành phi công hải quân năm 1942.
Joe (trái) cùng em gái Kathleen và em trai John đến Nghị viện Anh để nghe Thủ tướng Neville Chamberlain tuyên chiến với Đức ngày 3/9/1939. Ảnh: AP
Tháng 9/1943, Joe được điều động sang Anh, tham gia lái máy bay ném bom tuần tra chống ngầm. Qua hai đợt điều động trong mùa đông 1943-1944, Joe khẳng định năng lực của một chỉ huy bay dày dạn kinh nghiệm và rất am hiểu kỹ thuật vô tuyến. Thay vì nghỉ phép theo tiêu chuẩn, anh khiến các đồng đội nể phục khi liên tục tình nguyện nhận những nhiệm vụ nguy hiểm nhất trên chiến trường châu Âu.
Mùa hè năm 1944, bước ngoặt định mệnh đến với Joe khi anh tham gia chiến dịch tuyệt mật Aphrodite. Kế hoạch này mang tính chất thử nghiệm cực kỳ táo bạo: sử dụng máy bay ném bom cũ, tháo dỡ toàn bộ vũ khí thông thường và nhồi nhét hàng tấn thuốc nổ vào trong thân máy bay.
Sứ mệnh của phi công là cất cánh, điều khiển quả bom bay khổng lồ bằng hệ thống vô tuyến hướng tới các hầm ngầm phóng tên lửa V-2 kiên cố của phát xít Đức tại Pháp, sau đó kích hoạt hệ thống tự động rồi nhảy dù thoát hiểm trước khi máy bay lao vào mục tiêu.
Joe (trái) đứng cạnh bố và em trai John trên tàu biển năm 1938. Ảnh: AP
Vào chập tối ngày 12/8/1944, tại Trạm Không quân Hoàng gia Fersfield ở Norwich, Anh, Trung úy Joe cùng phi công phụ là Trung úy Wilford John Willy bước lên chiếc máy bay ném bom PB4Y-1 chứa khoảng 12 tấn chất nổ.
Khi máy bay cất cánh và tiến về phía bờ biển Bắc, hướng đến mục tiêu ở miền bắc nước Pháp, Joe chuẩn bị các công đoạn kích hoạt chất nổ trên khoang theo đúng quy trình trước khi nhảy dù. Anh đã liên lạc vô tuyến về trạm điều khiển với cụm từ mật mã định trước "spade flush" - những lời cuối cùng trong cuộc đời.
Chỉ vài phút sau, khi máy bay đang ở độ cao hơn 600 m, trước khi hai phi công kịp nhảy dù, khối lượng thuốc nổ khổng lồ bên trong đã phát nổ sớm một cách bất ngờ và kinh hoàng.
Vụ nổ lớn đến mức làm rung chuyển cả bầu trời Suffolk, máy bay vỡ tan thành vô số mảnh vụn nhỏ và gây hư hại cho một phi cơ trinh sát chụp ảnh bay cách đó 90 m. Cả Joe và đồng đội Wilford Willy đều tử vong ngay lập tức nhưng không ai tìm thấy hài cốt của họ.
Nguyên nhân chính xác dẫn đến việc phát nổ sớm vẫn là ẩn số, song các cuộc điều tra sau đó suy đoán rằng có thể do sự cố chập điện từ hệ thống kích nổ bên trong.
Joe là người đầu tiên trong gia tộc thiệt mạng trong chuỗi bi kịch giáng xuống nhà Kennedy hơn nửa thế kỷ tiếp theo, mở đầu cái gọi là "lời nguyền Kennedy" mà người ta thường nhắc đến.
Tin dữ ập đến khi John F. Kennedy đang \điều trị tại bệnh viện Hải quân Chelsea. Sự ra đi đột ngột của người anh cả không chỉ là cú sốc với gia đình Kennedy mà còn làm thay đổi hoàn toàn quỹ đạo lịch sử nước Mỹ.
"Những người ưu tú nhất dường như luôn là những người ra đi trước tiên", JFK nói về mất mát này. "Giờ đây, gánh nặng đổ dồn lên vai tôi".
Hồng Hạnh (Theo NPS, Washington Post)