Người nổi tiếng và ma túy - Kỳ 3: Những lời hối lỗi muộn màng

Từng đứng trước ánh đèn sân khấu, xuất hiện trước công chúng và nhận được sự yêu mến của nhiều người, nhưng khi vướng vào các vụ án liên quan đến ma túy, nhiều người nổi tiếng đã phải đối diện với những phiên tòa, với bản án tù nghiêm khắc và sự đổ vỡ của hình ảnh đã xây dựng trong nhiều năm.

'Xin hãy tha thứ cho bị cáo...'

"Xin gửi lời xin lỗi đến tất cả các khán giả, những người yêu mến bị cáo trong thời gian qua..." - bị cáo Nguyễn Trung Hiếu, tức ca sĩ Chi Dân, nói những lời này trước hội đồng xét xử khi được nói lời sau cùng.

Anh xin lỗi gia đình, khán giả, bạn bè, đồng nghiệp, những người đã tin tưởng mình. Chi Dân nói chỉ vì một lần lầm lỗi, một lần nông nổi mà làm mất đi sự tin yêu của mọi người dành cho mình. 

Những ngày tạm giam, nam ca sĩ cho biết nhiều đêm dằn vặt, nhận ra hành động của mình là sai trái với gia đình và xã hội, mong mọi người sẽ tha thứ cho mình và sớm được trở về để làm lại cuộc đời.

Cũng tại phiên tòa này, Nguyễn Đỗ Trúc Phương - người từng được nhiều người biết đến với các hoạt động thiện nguyện - nói lời xin lỗi cha mẹ, những người yêu thương mình và những mảnh đời từng được cô giúp đỡ. 

Sau gần 2 năm tạm giam, Phương nói đã rất đau khổ, ăn năn và hối hận về những việc mình đã làm, mong được hưởng sự khoan hồng để sớm trở về, chăm sóc con nhỏ, làm lại cuộc đời và tiếp tục hành trình thiện nguyện.

Người mẫu Andrea Aybar Carmona (An Tây) cũng dành phần lớn lời nói sau cùng để xin lỗi. Cô xin lỗi gia đình, những người yêu mến mình và đặc biệt là các bạn trẻ. An Tây thừa nhận những việc mình làm là đáng trách.

"Với vai trò là người của công chúng, người có trách nhiệm lan tỏa những giá trị tích cực tới cộng đồng và làm gương cho các bạn trẻ thì hành động của bị cáo càng đáng trách gấp bội. Sau những gì đã xảy ra và hệ lụy mà chúng đem lại, bị cáo đã nhận thức được ma túy có thể hủy hoại một con người.

Bị cáo cũng biết rằng ngoài kia đã có nhiều bạn trẻ trong một khoảnh khắc dại dột có thể bị lôi kéo bởi những sự vui thú cám dỗ nhất thời, và bị cáo rất mong câu chuyện của mình là một lời cảnh tỉnh cho những ai đã từng có ý định tìm đến ma túy dù với bất kỳ lý do gì đi chăng nữa" - An Tây nói.

Chi Dân, Trúc Phương hay An Tây đều là những gương mặt quen thuộc với giới trẻ. Lời họ nói đáng lẽ phải là những lời tốt đẹp trong những show ca nhạc trước hàng nghìn khán giả, trước ánh đèn flash trên thảm đỏ. 

Thế nhưng giờ đây, họ phải nghẹn ngào nói những lời thú tội cay đắng trước tòa. Nếu được làm lại, chắc hẳn họ sẽ không bao giờ chọn con đường đi cùng ma túy, và giá như đừng phải nói "giá như...".

Bản án có hạn nhưng hệ quả còn mãi

Từ góc độ thực tiễn giải quyết án, bà Huỳnh Thị Ngọc Hoa (Phó viện trưởng Viện KSND TP.HCM) cho rằng trong quá trình giải quyết vụ án hình sự nói chung và các vụ án về ma túy có liên quan đến người nổi tiếng nói riêng, việc đánh giá thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác và khắc phục hậu quả của bị can, bị cáo phải được xem xét trên cơ sở những biểu hiện thực chất, cụ thể và xuyên suốt trong quá trình tố tụng, chứ không chỉ căn cứ vào lời nói hay một lời xin lỗi tại phiên tòa.

Một lời xin lỗi chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi cùng với sự nhận thức đầy đủ về hành vi sai phạm và được thể hiện bằng những hành động cụ thể như: chủ động khai báo đúng sự thật, hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng, tích cực khắc phục hậu quả nếu có, chấp hành nghiêm các yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền và thể hiện quyết tâm sửa chữa sai lầm.

Về nguyên tắc, mọi người đều bình đẳng trước pháp luật. Người nổi tiếng hay bất kỳ công dân nào khác khi thực hiện hành vi phạm tội đều phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật. 

Danh tiếng, vị trí xã hội không phải là căn cứ để được ưu ái; ngược lại, khi người phạm tội thực sự nhận thức được sai phạm, thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác và có những hành động cụ thể để sửa chữa thì những tình tiết đó cũng được xem xét khách quan, công bằng theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình tố tụng, thái độ thành khẩn, ăn năn hối cải và những nỗ lực khắc phục, sửa chữa sai lầm của người phạm tội là những yếu tố được cơ quan tiến hành tố tụng xem xét cùng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi, hậu quả xảy ra, vai trò của từng người và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định.

Pháp luật hình sự vừa bảo đảm tính nghiêm minh, vừa thể hiện chính sách nhân đạo và khoan hồng đối với người phạm tội thực sự biết ăn năn, thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác, khắc phục hậu quả và có ý thức sửa chữa sai lầm. Ông bà ta có câu: "Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại".

Tinh thần đó cũng phù hợp với chính sách hình sự hướng đến việc xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để người phạm tội sửa chữa lỗi lầm và tái hòa nhập cộng đồng.

Đối với người nổi tiếng, nguyên tắc này không có sự khác biệt. Không ai được ưu ái vì danh tiếng, nhưng cũng không ai bị đối xử bất lợi chỉ vì họ là người nổi tiếng. Nếu họ thực sự nhận ra sai lầm và có những hành động cụ thể, thực chất để sửa chữa thì những nỗ lực đó được xem xét theo cùng một chuẩn mực pháp luật áp dụng đối với mọi công dân.

Một thẩm phán công tác tại TP.HCM chia sẻ, khi xét xử một vụ án ma túy mà bị cáo là người nổi tiếng, hội đồng xét xử vẫn phải giữ được sự khách quan, công bằng, không vì họ nổi tiếng mà xử nặng hơn hay nhẹ hơn. 

Việc đánh giá phải dựa trên hành vi vi phạm pháp luật, tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi và các tình tiết của vụ án theo quy định pháp luật. Người nổi tiếng hay một người bình thường thì trước pháp luật đều như nhau.

Nhưng nhìn ở góc độ xã hội, những vụ án như vậy vẫn để lại nhiều tiếc nuối. Không chỉ người nổi tiếng mới có thể đánh mất tương lai vì ma túy. Một người bình thường có thể là một sinh viên giỏi, có nhiều hoài bão, nhưng chỉ một lần không giữ mình, để ma túy bước vào cuộc sống cũng có thể khiến cánh cửa tương lai khép lại.

Điều đáng lo hơn là nếu ma túy ngày càng len sâu vào đời sống xã hội, đặc biệt trong giới trẻ, hậu quả sẽ không chỉ dừng lại ở một cá nhân hay một gia đình. 

Một thế hệ trẻ bị ảnh hưởng bởi ma túy sẽ tác động trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và tương lai của đất nước.

Riêng đối với người nổi tiếng, hình phạt trong bản án chỉ là một con số hữu hạn, nhưng niềm tin, sự yêu mến của công chúng đối với người nghệ sĩ, người nổi tiếng thì không thể lấy lại được.

Trong một thời gian ngắn, nhiều ca sĩ, diễn viên, TikToker bị bắt liên quan đến mua bán, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Không chỉ là câu chuyện vi phạm pháp luật, các vụ việc trên còn đặt ra vấn đề vì sao người nổi tiếng lại liên tục dính vào ma túy dù cái giá phải trả là rất đắt?