Người Việt đi làm việc ở nước ngoài ngày càng trẻ

Nguồn ảnh: VnExpress

Lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài có tuổi trung vị khoảng 27, giảm một tuổi so với năm 2021 và thấp hơn nhiều so với nhóm làm việc trong nước.

Theo báo cáo do Cục Thống kê công bố tháng 9, khoảng 412.000 người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài trong giai đoạn 2022-2025. Tuổi trung vị của nhóm này giảm từ 28 xuống 27. Nghĩa là một nửa số người đi làm việc ở nước ngoài dưới 27 tuổi, một nửa từ 27 tuổi trở lên. Trong khi đó, tuổi trung vị của lao động làm việc trong nước ở mức 40-42.

Một dấu hiệu khác về cơ cấu tuổi của nhóm ra nước ngoài làm việc là tỷ lệ người chưa kết hôn tăng từ 52% năm 2021 lên 61% năm 2025. Báo cáo được xây dựng từ Điều tra lao động việc làm và khảo sát chuyên sâu về người lao động di cư năm 2025.

Nơi xuất phát của lao động cũng thay đổi. Năm 2021, khoảng 83% người đi làm việc ở nước ngoài đến từ Bắc Trung Bộ (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, TP Huế) và Đồng bằng sông Hồng (Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hà Nội). Đến năm 2025, tỷ trọng lao động đến từ Trung du và miền núi phía Bắc (Phú Thọ, Tuyên Quang, Thái Nguyên) cùng Đồng bằng sông Cửu Long (Cần Thơ, Vĩnh Long) tăng từ 12% lên 23%.

Khoảng 80% người đi đã hoàn thành trung học phổ thông. Dù trình độ học vấn được cải thiện, công việc họ đảm nhận vẫn tập trung ở các ngành cần kỹ năng thấp hoặc trung bình. Riêng công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 45%; các ngành khác gồm xây dựng, nông nghiệp, thương mại, sửa chữa ôtô, xe máy và dịch vụ lưu trú, ăn uống.

Chênh lệch thu nhập thể hiện rõ theo trình độ nghề nghiệp. Lao động quản lý và chuyên môn kỹ thuật bậc cao, bậc trung đạt khoảng 51,7 triệu đồng mỗi tháng, gần gấp đôi mức bình quân 28 triệu đồng. Lao động giản đơn nhận hơn 24 triệu đồng; các nhóm thợ kỹ thuật, lao động nông nghiệp có kỹ năng và nghề thủ công chủ yếu ở mức 27-29 triệu đồng.

Lao động thi sát hạch tiếng Hàn để lấy suất đi làm việc theo Chương trình EPS năm 2023. Ảnh: Ngọc Thành — Lao động thi sát hạch tiếng Hàn để lấy suất đi làm việc theo Chương trình EPS năm 2023. Ảnh: *Ngọc Thành*

Theo Cục Thống kê, sự khác biệt này cho thấy đào tạo nghề, kỹ năng kỹ thuật và ngoại ngữ có vai trò quan trọng nếu người lao động muốn tiếp cận công việc thu nhập cao hơn. Cơ quan này khuyến nghị việc đào tạo cần bám sát nhu cầu của từng thị trường tiếp nhận.

Lao động Việt Nam đã đến làm việc tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng gần 77% tập trung ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Cục Thống kê đề nghị mở rộng các thị trường có nhu cầu tuyển dụng ổn định, điều kiện làm việc và thu nhập tốt để người lao động có thêm lựa chọn, giảm rủi ro khi chính sách tiếp nhận của một thị trường thay đổi.

Hồng Chiêu

Cơ cấu địa bàn xuất phát của người lao động có sự chuyển dịch khi tỷ trọng từ vùng Trung du và miền núi phía Bắc cùng Đồng bằng sông Cửu Long tăng mạnh từ 12% lên 23%. Mặc dù khoảng 80% người đi làm việc ở nước ngoài đã hoàn thành trung học phổ thông, phần lớn công việc họ đảm nhận vẫn tập trung ở các ngành đòi hỏi kỹ năng thấp hoặc trung bình. Trong đó, lĩnh vực công nghiệp chế biến và chế tạo chiếm tỷ lệ cao nhất với 45%, phần còn lại thuộc về các ngành xây dựng, nông nghiệp và dịch vụ. Thực tế này cho thấy đào tạo nghề và nâng cao trình độ ngoại ngữ bám sát nhu cầu thị trường đóng vai trò then chốt giúp người lao động gia tăng thu nhập. Cục Thống kê khuyến nghị Việt Nam cần mở rộng các thị trường tiếp nhận có thu nhập và điều kiện làm việc tốt ngoài ba thị trường chủ lực là Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan vốn đang chiếm gần 77% tổng số lao động. Việc đa dạng hóa thị trường làm việc sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho người lao động khi chính sách tiếp nhận quốc tế có sự thay đổi.