Một chiếc xe máy điện có thể tự giữ thăng bằng khi di chuyển chậm giữa phố đông, thiết kế ba bánh giúp người cao tuổi lên xuống dễ dàng, hay trở thành nguồn điện di động phục vụ các hộ kinh doanh nhỏ. Đó là những hình dung về chiếc xe hai bánh tương lai được gửi đến cuộc thi Aves Future Mobility Challenge 2026.
Các ý tưởng cho thấy, bên cạnh kiểu dáng và công nghệ, người tham gia còn quan tâm đến cách chiếc xe giải quyết những vấn đề thường gặp trong cuộc sống. Từ nhu cầu di chuyển của người cao tuổi, cảnh ùn tắc, đường ngập đến hoạt động kinh doanh trên vỉa hè, mỗi góc nhìn lại mở ra một hướng phát triển khác nhau cho xe máy điện.
>>Đăng ký tham dự cuộc thi tại đây
Người Việt phác thảo những thiết kế của xe máy điện. Ảnh: Aves
Xe máy điện tương lai từ nhu cầu người Việt
Những bài dự thi gửi về ban tổ chức cho thấy nhiều cách tiếp cận khác nhau, trong đó người tham gia đặt ra câu hỏi về những bất tiện khi sử dụng xe máy và tìm cách giải quyết thông qua thiết kế.
Chẳng hạn, với ý tưởng DIEU, tác giả bắt đầu từ nhu cầu di chuyển của người cao tuổi và những người gặp khó khăn trong vận động. Từ bài toán này, phương tiện được phát triển theo kết cấu ba bánh để tự đứng, sàn để chân phẳng, có tay vịn hỗ trợ lên xuống và khả năng lắp thêm các phụ kiện như gậy, túi hay giá để xe lăn.
Ý tưởng mẫu xe máy điện có khả năng giữ thăng bằng ở tốc độ dưới 5 km/h. Ảnh: BTC
Ở một hướng khác, mẫu Aves Zeta nhìn vào những tình huống quen thuộc khi sử dụng xe trong thành phố. Việc phải liên tục chống chân khi ùn tắc trở thành lý do tác giả đề xuất hệ thống hỗ trợ giữ thăng bằng ở tốc độ thấp. Điều kiện mưa, ngập lại dẫn đến các đề xuất liên quan khả năng chống nước của pin.
Với GÁNH, câu hỏi xuất phát thậm chí không nằm ở lúc chiếc xe chạy, mà ở khoảng thời gian phương tiện dừng. Tác giả hình dung năng lượng tích trữ trên xe điện có thể trở thành nguồn điện cho quạt, đèn hay thiết bị của hộ kinh doanh nhỏ.
Ba cách tiếp cận khác nhau nhưng có chung một trình tự, nhìn nhận vấn đề của người sử dụng, đưa ra giải pháp và thể hiện ý tưởng trên chiếc xe. Đây cũng là cách giúp người không có chuyên môn thiết kế dễ bắt đầu hơn.
Một người bán hàng, sinh viên, nhân viên văn phòng hay người sử dụng xe máy hàng ngày có thể không biết cách để thiết kế một mẫu xe, nhưng họ hiểu rất rõ những bất tiện mà mình gặp trên đường.
Từ ý tưởng đến thể hiện thiết kế
Sau khi tìm được vấn đề, bước tiếp theo là cụ thể hóa giải pháp. Người tham gia có thể bắt đầu bằng một vài câu hỏi: phương tiện này dành cho ai, sử dụng chủ yếu ở đâu, tính năng nào giải quyết vấn đề chính, và điều gì khiến ý tưởng khác với những mẫu xe đang có.
Ví dụ, nếu bài toán là tạo ra mẫu xe thuận tiện hơn cho người cao tuổi, việc giảm thao tác chống chân có thể nghĩ đến lựa chọn xe ba bánh. Nhu cầu dễ lên xuống có thể là mẫu xe có trọng tâm thấp. Nếu vấn đề là thời tiết, giải pháp có thể chuyển sang khả năng chống nước, che nắng mưa hoặc thiết kế giúp phương tiện vận hành phù hợp hơn trong điều kiện đô thị Việt Nam.
Ý tưởng thiết kế mẫu xe máy điện giao hàng tích hợp phao nổi, có thể giúp xe nổi lên trong các tình huống ngập nước. Ảnh: BTC
Từ ý tưởng trên, thông qua các công cụ AI phổ biến như Gemini, ChatGPT, CoPilot... người tham dự có thể biến ý tưởng thành hình ảnh, gửi về ban tổ chức.
Aves Future Mobility Challenge 2026 là cuộc thi tìm ý tưởng thiết kế xe phù hợp cho người Việt, tổng giá trị đến 265 triệu đồng. Cuộc thi đề cao các ý tưởng mới mẻ, táo bạo, không hạn chế cách thức thiết kế, kể cả AI, thay vì chỉ tập trung vào người thiết kế chuyên nghiệp.
Ban tổ chức tiếp nhận bài thi đến hết ngày 27/10. Mở bình chọn cộng đồng 28/10-4/11. Dự kiến, Ban tổ chức sẽ trao giải thưởng ngày 5/12 tại Hà Nội.
Cuộc thi được tổ chức bởi Công ty cổ phần công nghệ và năng lượng xanh Aves, định hướng hoạt động trong ba lĩnh vực gồm: xe điện thông minh, năng lượng tái tạo và thiết bị IoT. Trong lĩnh vực phương tiện, Aves sẽ phát triển các dòng xe điện hai bánh, ba bánh và xe đạp, dự kiến ra mắt đầu 2027.
>>Đăng ký tham dự cuộc thi tại đây
Quang Anh