Từ cơ duyên ấy, chúng tôi giữ mối liên lạc. Hằng năm, mỗi độ Tết đến xuân về, tôi lại chọn một lộ trình bay đặc biệt: Bay ra Phú Quốc thăm anh, rồi từ đây chọn một hãng hàng không tốt để bay về Hà Nội. Lộ trình này tính ra chi phí lại rẻ hơn bay thẳng từ TP Hồ Chí Minh về Hà Nội, đường bay lại thông thoáng. Và quan trọng hơn, nó cho chúng tôi cơ hội gặp nhau, chuyện đời, chuyện người sau một năm dài...
Anh Khiêm bị “văng ra khỏi quỹ đạo bình yên cũ cũng bởi chính sách kế hoạch hóa gia đình nghiêm ngặt thời bấy giờ. Ngày đó, sau hai cô con gái đầu lòng, vợ anh sinh thêm cậu con trai thứ ba. Anh Khiêm phân trần, giọng vẫn còn chút ngậm ngùi: “Ngày đó là do vợ chồng tôi vỡ lở chứ không phải cố tình. Nhưng ở cơ quan, không ai chấp nhận lý do đó cả. Người ta họp hành rồi đi đến kết luận rằng, tôi sẽ phải thôi chức vụ này, hạ bậc thi đua kia...”. Trong bối cảnh đồng lương viên chức ít ỏi không đủ nuôi vợ con gieo neo, trước áp lực đè nặng từ những “án” kỷ luật treo lơ lửng, người đàn ông xứ Thanh ấy đã đưa ra một quyết định liều lĩnh. Anh nộp đơn thôi việc, bán sạch sành sanh nhà cửa, một mình lặn lội vào miền nam khảo sát trước khi dắt díu cả vợ con theo cùng.
Cuộc trốn chạy khỏi quê hương, tìm sinh kế đã đưa gia đình anh đến với Phú Quốc, hòn đảo mà ngày ấy còn hoang sơ, thưa thớt dân cư. Giữa muôn vàn bỡ ngỡ, anh chọn nghề buôn bán cá để mưu sinh. Bằng sự nhạy bén của người miền biển, hải sản do chính tay anh tuyển lựa dần khẳng định được chất lượng, được đưa vào những nhà hàng lớn trong phố Dương Đông.
Năm tháng trôi qua, sự nhẫn nại và mồ hôi của hai vợ chồng đã được đền đáp, kinh tế gia đình dần khấm khá, vững vàng lên theo đà phát triển của đảo ngọc. Giờ đây, cậu con trai út “vỡ kế hoạch” năm nào, nguyên cớ của cuộc ra đi giông bão, đã tốt nghiệp đại học và chuẩn bị bước vào cuộc sống hôn nhân. Ngồi nhìn anh Khiêm lúc này, tôi vẫn thấy cách cười của một người đã bước từ vị trí xã hội này sang một thân phận khác. Nhưng nếu ngày xưa nụ cười ấy mang chút tức khí, phản kháng thì nay nó đã trở nên hòa giải, bình yên và bao dung hơn rất nhiều.
Nhắc lại chuyện xưa, anh hóm hỉnh kể về cái lý lẽ “ngông cuồng” ngày ấy khi không chịu “ngoan” qua ải! Anh đã dám cãi lại ban lãnh đạo rằng: Nhà tôi có tới ba “Chúa”, cớ gì phải sợ! Cái danh xưng ba “Chúa” đầy tự hào ấy được anh cắt nghĩa rất tài tình: Chúa Trịnh là họ gốc của anh, Chúa Nguyễn là họ của vợ anh, và cậu con trai út, được anh đặt tên là Sơn Lâm (tức chúa sơn lâm).
Đến nay, nhìn lại chặng đường dài đầy thăng trầm, tự mình đạp đổ cuộc sống cũ rồi tự tay xây lại một cơ đồ mới, anh Khiêm chậm rãi buông lời tâm sự: “Những người trước đây từng nặng lời với tôi, giờ họ cũng đã kết nối lại và nói lời xin lỗi. Còn tôi, ngày đó cứ nghĩ đồng lương của mình không nuôi nổi vợ con, bản thân cũng muốn nghỉ việc nên lúc đối chất có hơi to tiếng, làm căng”. Lời bộc bạch nhẹ nhàng ấy cho thấy anh đã thật sự buông bỏ những bực bội năm xưa.
Câu chuyện của gia đình anh Khiêm không chỉ là chuyện của một gia đình “vỡ kế hoạch”, mà là khát vọng sống mãnh liệt của một người đàn ông dám chịu trách nhiệm với bản thân, với gia đình. Sự liều lĩnh của quá khứ, đi qua dòng thời gian, nay đã kết trái ngọt trên mảnh đất Phú Quốc an lành.
NINH NGUYỄN