Khoảng 19 giờ, các quán bar trên phố Bùi Viện bắt đầu lên đèn, âm nhạc và tiếng trò chuyện khiến tuyến phố ở trung tâm TPHCM trở nên náo nhiệt.
Leo, du khách đến Canada, cho biết anh rất thích không khí sôi động tại đây. Biết Bùi Viện là tuyến phố nổi tiếng của TPHCM, anh đã tìm đến ngay trong đêm đầu tiên đặt chân đến thành phố.

Leo, quốc tịch Canada trải nghiệm phố đêm Bùi Viện tối 13/10 (Ảnh: Quốc Thái).
Cũng như Leo, Dan, du khách Anh có 3 ngày ở Việt Nam, thích sự nhộn nhịp và phong cách đường phố mang màu sắc châu Á tại Bùi Viện. Với anh, thưởng thức bia tại các quán trên phố là một trải nghiệm thú vị, với mức giá chỉ vài USD.
Khách Tây tiêu tiền ở Bùi Viện thế nào?
Anh Lưu Long, hướng dẫn viên chuyên tiếng Đức nhiều năm dẫn khách quốc tế tại TPHCM, cho biết theo quan sát từ các đoàn khách của mình, trước đây mỗi du khách thường chi khoảng 300.000-400.000 đồng cho một đêm tại Bùi Viện. Gần đây, mức chi này tăng lên khoảng 500.000-800.000 đồng/người/đêm.

Dan, quốc tịch Anh và bạn gái trải nghiệm phố đêm ở Bùi Viện (Ảnh: Quốc Thái).
Chi tiêu của khách chủ yếu dành cho ăn uống. Trong đó, thực phẩm chiếm khoảng 30-40%, còn đồ uống chiếm 60-70%, phù hợp với đặc trưng kinh doanh của phố đi bộ.
Ngoài Bùi Viện, hướng dẫn viên cũng chỉ ra các hoạt động giải trí buổi tối khác tại TPHCM cũng được khách quốc tế quan tâm, như chương trình À Ố show tại Nhà hát TPHCM, bữa tối kết hợp biểu diễn tại Loaloa show và các chương trình âm nhạc dân tộc.
Theo đại diện các doanh nghiệp bar, nhà hàng tại Bùi Viện, lợi thế của mô hình này là sự tham gia của cộng đồng kinh doanh tại chỗ, tạo nên không gian vui chơi, giải trí kéo dài từ tối đến rạng sáng.


Ông Phùng Kim Khánh, Giám đốc điều hành Station Sport Bar và Waikiki Bar & Restaurant tại Bùi Viện, cho biết những năm gần đây, các cơ sở kinh doanh chú trọng đa dạng hóa sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của khách. Bên cạnh nhạc sống, ban nhạc và các dòng nhạc thịnh hành trên thế giới, nhiều quán đầu tư màn hình lớn, hệ thống âm thanh để chiếu bóng đá, các giải thể thao phổ biến, tổ chức thêm trò chơi và hoạt động giải trí, đồng thời duy trì thực đơn món ăn truyền thống.
“Qua đó, chúng tôi nhận thấy khách chi tiêu nhiều hơn, năm sau luôn cao hơn năm trước”, ông Khánh nói.
Theo ông, sự tạo điều kiện của chính quyền địa phương và thành phố đã góp phần khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cơ sở vật chất, nâng chất lượng dịch vụ kinh tế đêm để thu hút khách. Lượng khách đến Bùi Viện tăng rõ rệt từ đầu năm nay so với cùng kỳ năm trước. Khách đến từ nhiều thị trường, gồm châu Á, châu Âu, Australia, Mỹ...
Giữa các cơ sở kinh doanh, cạnh tranh không chỉ nằm ở đồ ăn, thức uống mà còn ở chất lượng trải nghiệm. Doanh nghiệp đầu tư tốt hơn có cơ hội thu hút nhiều khách hơn. Vì vậy, các quán cũng chú trọng đào tạo tiếng Anh cho nhân viên để giao tiếp hiệu quả với du khách quốc tế.
Nhân rộng mô hình cần tính đến đời sống cư dân
TPHCM đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị quyết về phát triển kinh tế ban đêm. Theo dự thảo, hồ sơ thành lập khu, tuyến, điểm kinh tế đêm phải kèm biên bản lấy ý kiến đại diện cư dân trong khu vực; với các điểm kinh tế đêm, việc lấy ý kiến được thực hiện đối với cư dân liền kề.
Dự thảo do Sở Văn hóa và Thể thao xây dựng gồm 5 chương, 16 điều, dự kiến trình HĐND TPHCM tại kỳ họp chuyên đề tháng 10. Theo nội dung dự thảo, báo cáo thẩm định phải đánh giá hiệu quả kinh tế, văn hóa, xã hội của mô hình và mức độ ảnh hưởng đến đời sống cộng đồng. Với những mô hình có khả năng tác động trực tiếp đến khu dân cư, cơ quan chủ trì phải tham vấn cộng đồng, đánh giá tác động xã hội.
Sau khi mô hình đi vào hoạt động, UBND xã, phường có trách nhiệm tiếp nhận phản ánh của người dân, tổ chức đối thoại và hòa giải. Trường hợp hoạt động vi phạm pháp luật, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cư dân hoặc nhận nhiều ý kiến không đồng thuận từ cộng đồng chịu tác động trực tiếp, mô hình có thể bị xem xét điều chỉnh, tạm dừng hoặc chấm dứt.
Những yêu cầu này đặt ra bài toán không chỉ tạo doanh thu, thu hút khách mà còn phải kiểm soát tác động của hoạt động ban đêm đối với đời sống dân cư.

Không chỉ khách quốc tế, Bùi Viện cũng là điểm đến của nhiều khách nội địa đến TPHCM vào buổi tối, hoặc cuối tuần (Ảnh: Quốc Thái).
Ông Trịnh Nguyễn Hùng Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TPHCM, nhận xét Bùi Viện đã có sự thay đổi đáng kể so với giai đoạn chủ yếu phục vụ khách Tây ba lô với mức chi tiêu thấp. Qua chỉnh trang và đầu tư đồng bộ, khu phố dần hình thành thương hiệu du lịch quốc tế, đồng thời mở rộng sức hút với khách nội địa.
Theo ông Dũng, lợi thế của Bùi Viện không chỉ nằm ở lịch sử hình thành hay vị trí mà còn ở sự thích nghi của cộng đồng dân cư với hoạt động kinh doanh, văn hóa và lối sinh hoạt của khách phương Tây. Người dân tại đây đã quen với nhịp sống gắn với hàng quán và hoạt động giải trí về đêm.
Đây cũng là yếu tố cần tính đến nếu TPHCM muốn nhân rộng mô hình sang những địa điểm khác. Bởi cư dân ở mỗi khu vực cần có thời gian thích nghi với môi trường, văn hóa, thói quen sinh hoạt và cả “đồng hồ sinh học” khi hoạt động kinh tế kéo dài đến khuya.
Ông Dũng đánh giá các doanh nghiệp tại Bùi Viện đã chú trọng hơn đến chất lượng đầu tư sau quá trình chỉnh trang. Sản phẩm và dịch vụ được phát triển theo hướng hạn chế trùng lặp, đồng thời tính đến khẩu vị, văn hóa và thói quen tiêu dùng của khách đến từ từng quốc gia.
"Hiểu biết và kinh nghiệm của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để lựa chọn sản phẩm phù hợp, hạn chế chi phí cơ hội khi khai thác kinh tế đêm", ông Dũng nói.
TPHCM tính mở rộng không gian kinh tế đêm
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Lê Trương Hiền Hòa cho biết ngành du lịch TPHCM đang rà soát, đánh giá lại các mô hình kinh tế đêm, trên cơ sở ý kiến của doanh nghiệp và cơ quan quản lý địa phương, nhằm xác định những mô hình hoạt động hiệu quả để tiếp tục duy trì, phát triển.
Trong đó, Bùi Viện là một trong những mô hình đang được duy trì nhờ nét văn hóa về đêm đặc trưng, thu hút cả khách quốc tế lẫn khách trong nước tới trải nghiệm. Một số tuyến phố ẩm thực chưa phát huy hiệu quả sẽ được rà soát, đánh giá lại để có hướng xử lý phù hợp.
Đáng chú ý, định hướng phát triển đô thị đa trung tâm của TPHCM cũng đặt ra yêu cầu phân bổ lại không gian kinh tế đêm, thay vì tập trung quá nhiều tại khu vực quận 1 cũ trước đây.
Theo ông Hòa, thành phố hướng tới phát triển thêm các hoạt động, sản phẩm kinh tế đêm tại khu vực Thủ Đức cũ, Vũng Tàu và những địa bàn phù hợp khác. Việc mở rộng không gian được kỳ vọng giúp du khách có thêm lựa chọn, đồng thời giảm áp lực giao thông, tiếng ồn và những phiền hà đối với người dân tại các khu vực tập trung đông khách.



Ông dẫn ví dụ khu vực Rạch Chiếc đang được phát triển theo định hướng đô thị mới. Ngành du lịch đang phối hợp với chính quyền địa phương để thúc đẩy thêm các hoạt động, tạo điều kiện hình thành những điểm đến mới phục vụ du khách.
Xu hướng phân bổ lại không gian cũng thể hiện ở việc tổ chức sự kiện. Theo ông Hòa, thay vì tập trung quá nhiều hoạt động tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, thành phố đang hướng đến mở rộng sang khu vực Thủ Thiêm, qua đó đa dạng hóa địa điểm tổ chức và hạn chế áp lực lên giao thông khu trung tâm.
Cùng với không gian, sản phẩm kinh tế đêm cũng được chú trọng phát triển. Theo ông Hòa, so với trước đây, khách quốc tế đến TPHCM có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho các chương trình biểu diễn vào buổi tối. Những sản phẩm này giúp du khách có thêm hoạt động trải nghiệm, qua đó mở rộng cơ hội chi tiêu trong thời gian lưu trú.
Thông qua các chương trình, cuộc thi đổi mới sáng tạo và hoạt động phát triển mô hình du lịch mới, doanh nghiệp tại thành phố cũng đề xuất nhiều ý tưởng đang được cơ quan chức năng xem xét, nghiên cứu triển khai. Ngành du lịch đồng thời tìm kiếm những khu vực có giao thông thuận tiện, phù hợp để phát triển sân khấu, chương trình biểu diễn phục vụ khách tham quan TPHCM.
Phát triển kinh tế đêm không chỉ là kéo dài thời gian hoạt động của các hàng quán, mà còn phải hình thành thêm sản phẩm có khả năng thu hút khách, tạo doanh thu và phân bổ dòng khách hợp lý giữa các khu vực.