Sáng 31/10, phát biểu tại phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết thời gian qua, một số đại biểu Quốc hội, chuyên gia kinh tế và đại diện các tổ chức quốc tế bày tỏ quan ngại về tỷ lệ tín dụng/GDP, tỷ lệ tiền gửi ngắn hạn cho vay trung dài hạn, vấn đề thanh khoản của hệ thống ngân hàng...
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn.
Tuy nhiên, qua thực tiễn điều hành, Ngân hàng Nhà nước nhận thấy thị trường Việt Nam có những đặc điểm riêng.
“Ví dụ, hiện tiền gửi ngắn hạn của người dân chiếm tới 80% tổng số dư tiền gửi. Thông thường khi nói tới tiền gửi ngắn hạn sẽ hiểu đây là tiền gửi không ổn định. Tuy nhiên, tiền gửi ngắn hạn của người dân hiện nay lại rất ổn định, được đáo hạn liên tục, nên trên thực tế số dư tiền gửi này lại mang tính dài hạn và ổn định”, Thống đốc nói.
Thậm chí, việc người dân duy trì số dư tiền gửi ổn định này ở kỳ hạn ngắn lại giúp các ngân hàng huy động vốn với lãi suất thấp hơn, từ đó cũng hỗ trợ giảm lãi suất cho vay.
Lý giải vì sao lượng tiền gửi vào hệ thống ngân hàng vẫn lớn, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh: “Bởi vì cơ bản là người dân vẫn tin vào hệ thống ngân hàng và gửi tiền vào ngân hàng. Sau này, khi thị trường vốn phát triển, có sức hấp dẫn hơn, đảm bảo tính an toàn, người dân có thể đầu tư vào, chắc chắn mức độ cân bằng sẽ khác đi”.
Theo Thống đốc Phạm Đức Ấn, thực tế điều hành chính sách tiền tệ thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước vẫn theo đuổi mục tiêu đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát, ổn định tỷ giá, hỗ trợ tăng trưởng... Cơ quan này cùng các tổ chức tìm điểm cân bằng trong điều hành thực tế, chứ không có một công thức cố định.
Về vấn đề tái cấp vốn, giao dịch thị trường mở hỗ trợ thanh khoản hệ thống ngân hàng..., Thống đốc cho biết nhà điều hành vẫn đang hỗ trợ rất tốt các tổ chức tín dụng. Đặc biệt trong thời gian tới, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Ngân hàng Nhà nước thiết kế một gói tái cấp vốn cho vay nhà ở xã hội.
Với việc kiểm soát cho vay theo lĩnh vực, ông Phạm Đức Ấn cho biết Ngân hàng Nhà nước vẫn đang kiểm soát tốt. Trong đó, tăng trưởng tín dụng đến nay đạt khoảng 12,27%.
Đặc biệt, tốc độ tăng lãi suất cho vay đang được kiểm soát thấp hơn mức tăng của lãi suất huy động, lần lượt là 0,99% và 1,42%. “Như vậy là chênh lệch giữa lãi suất huy động và cho vay đang được thu hẹp”, Thống đốc nói.
Ông cho biết tăng trưởng trong lĩnh vực bất động sản vào khoảng 9,84%, thấp hơn so với mức tăng chung của nền kinh tế. Trong hơn 20,8 triệu tỷ đồng tổng dư nợ, 77,4% dành cho sản xuất kinh doanh. Nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa vay hơn 4 triệu tỷ đồng.
Thời gian qua, ngành Ngân hàng đã tích cực làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa để tìm giải pháp giảm lãi suất, tăng khả năng tiếp cận vốn cho vay, đặc biệt là cho vay thông qua năng lực thực tế, dòng tiền của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho rằng các doanh nghiệp này vẫn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu, khả năng kinh doanh, phương án kinh doanh thường xuyên biến động, thông tin tín dụng, thông tin tài chính chưa thực sự minh bạch.
“Doanh nghiệp nhỏ và vừa phải hoạt động minh bạch hơn. Không thể có chuyện một doanh nghiệp hai bảng cân đối kế toán. Một bảng cân đối dùng để thanh toán thuế, một bảng cân đối dùng để đi vay ngân hàng”, Thống đốc nói.
Theo ông, khi các thông tin đã được minh bạch, ngân hàng sẽ có điều kiện để xem xét cụ thể về sức khỏe doanh nghiệp, từ đó tiến hành tổ chức cho vay.