Nhà khoa học nghiên cứu ung thư từng đoạt giải ở Mỹ về đại học Trung Quốc

Nguồn ảnh: VietnamNet

TRUNG QUỐC - Một nhà khoa học từng công tác tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), có công trình đoạt giải về mối liên hệ giữa nhiễm khuẩn đường ruột và ung thư đại trực tràng, đã chuyển sang làm việc toàn thời gian tại Trung Quốc.

Theo thông tin mới đăng trên website Đại học Chiết Giang, Giáo sư Wan Fengyi, từng công tác tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins, đã gia nhập Đại học Chiết Giang tại thành phố Hàng Châu.

Ông trở về Trung Quốc trong tháng 10 và hiện giữ chức giáo sư chủ nhiệm tại Đại học Chiết Giang. Ông làm việc tại một phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia thuộc Bệnh viện trực thuộc số 2 của trường, chuyên phát triển các thiết bị dùng trong lòng mạch.

Theo Đại học Chiết Giang, ông Wan là một trong ít nhất 5 nhà khoa học kỳ cựu từ các cơ sở nghiên cứu hàng đầu của Mỹ chuyển sang làm việc toàn thời gian tại Trung Quốc trong năm nay.

Những người này còn có Qian Jiang, chuyên gia nhãn khoa từng công tác tại Đại học Johns Hopkins, được thông báo sẽ gia nhập một bệnh viện ở Trung Quốc trong tháng này; Lin Fanghua, nhà toán học của Đại học New York và thành viên Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, gia nhập trường hồi tháng 9; Mei Jianguo, cựu trưởng khoa Hóa học của Đại học Purdue, cũng chuyển đến Đại học Chiết Giang trong tháng 9. Trước đó, vào tháng 5, Ge Kai, nhà khoa học cấp cao tại Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), nhận công tác tại một bệnh viện trực thuộc trường.

nha khoa hoc ve nuoc.webp — Giáo sư Wan Fengyi, từng công tác tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins ở Baltimore, bang Maryland (Mỹ), đã gia nhập Đại học Chiết Giang tại Hàng Châu, Trung Quốc. Ảnh: *SCMP*

Những nghiên cứu về vi khuẩn đường ruột và ung thư

Trong thời gian làm việc tại Đại học Johns Hopkins, ông Wan nghiên cứu mối tương tác giữa các tác nhân gây bệnh, hệ miễn dịch và hệ vi sinh đường ruột. Những tương tác này có thể góp phần duy trì sức khỏe đường ruột, nhưng trong một số trường hợp cũng có thể gây viêm và làm tăng nguy cơ ung thư.

Năm 2022, nhóm nghiên cứu của ông công bố trên tạp chí Cancer Discovery kết quả cho thấy những con chuột trải qua một đợt nhiễm khuẩn đường ruột ngắn có nguy cơ mắc ung thư đại tràng cao hơn. Vi khuẩn giải phóng độc tố làm tổn thương ADN của các tế bào niêm mạc ruột.

Hiện chưa rõ cơ chế tương tự có xảy ra ở người hay không. Tuy nhiên, công trình này đã giúp ông Wan giành giải Shikani/El-Hibri về Khám phá và Đổi mới của Trường Y tế Công cộng Bloomberg vào năm 2023.

Năm 2024, nhóm của ông tiếp tục công bố nghiên cứu trên tạp chí Cell, cho thấy các protein trong sữa mẹ góp phần hình thành hệ vi sinh đường ruột ở trẻ sơ sinh, giúp chuột con chống lại một bệnh nhiễm trùng nguy hiểm. Trong các thử nghiệm tại phòng thí nghiệm, nhóm nghiên cứu cũng phát hiện những protein tương tự trong sữa mẹ ở người.

“Điều này mở rộng đáng kể hiểu biết của chúng ta về các cơ chế bảo vệ của sữa mẹ”, ông Wan cho biết trong thông cáo của trường.

Theo hồ sơ LinkedIn, ông Wan tốt nghiệp Đại học Vũ Hán năm 1999 và nhận bằng tiến sĩ vật lý sinh học tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc năm 2003.

Sau đó, ông làm nghiên cứu viên tại Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ trong 6 năm, trước khi thành lập phòng thí nghiệm riêng tại Đại học Johns Hopkins. Tại đây, ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí từ phó giáo sư đến giáo sư.

Theo cơ sở dữ liệu tài trợ nghiên cứu của NIH, phòng thí nghiệm của ông tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg được NIH tài trợ hơn 4,7 triệu USD trong giai đoạn 2011-2025. Khoản tài trợ gần đây nhất đến từ Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, nhằm tìm kiếm các loại thuốc điều trị ung thư có ít tác dụng phụ hơn.

Giáo sư Wan Fengyi, nhà khoa học từng công tác tại Trường Y tế Công cộng Bloomberg thuộc Đại học Johns Hopkins, vừa chính thức chuyển sang làm việc toàn thời gian tại Đại học Chiết Giang. Hiện ông đảm nhiệm vị trí giáo sư chủ nhiệm và nghiên cứu tại phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia thuộc Bệnh viện trực thuộc số 2 của trường ở Hàng Châu. Quyết định này đánh dấu bước chuyển tiếp mới trong sự nghiệp của chuyên gia hàng đầu về y sinh học sau nhiều năm làm việc tại Mỹ. Tại Đại học Johns Hopkins, Giáo sư Wan ghi dấu ấn với các công trình nghiên cứu về mối tương tác giữa tác nhân gây bệnh, hệ miễn dịch và hệ vi sinh đường ruột. Nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí Cancer Discovery chứng minh vi khuẩn đường ruột giải phóng độc tố gây tổn thương ADN dẫn tới nguy cơ ung thư đại tràng ở chuột đã mang lại cho ông giải thưởng Shikani/El-Hibri vào năm 2023. Đến năm 2024, nhóm nghiên cứu tiếp tục công bố trên tạp chí Cell phát hiện về các protein bảo vệ trong sữa mẹ giúp định hình hệ vi sinh đường ruột sơ sinh. Sự hồi hương của Giáo sư Wan nằm trong làn sóng dịch chuyển nhân sự nghiên cứu chất lượng cao từ các viện hàn lâm phương Tây về Trung Quốc. Tính riêng trong năm nay, Đại học Chiết Giang cùng các bệnh viện trực thuộc đã tiếp nhận ít nhất năm nhà khoa học kỳ cựu từ các cơ sở hàng đầu của Mỹ như Đại học Johns Hopkins, Đại học New York, Đại học Purdue và Viện Y tế Quốc gia Mỹ. Việc liên tiếp thu hút các nhân tài nghiên cứu gốc Hoa phản ánh chiến lược đầu tư nguồn lực mạnh mẽ của hệ thống đại học Trung Quốc cho các lĩnh vực khoa học mũi nhọn.