Nhà vườn sầu riêng Gia Lai đứng ngồi không yên khi cả vườn rụng lá chết rũ

Sau đợt mưa kéo dài liên tục hơn 2 tháng, hàng loạt cây sầu riêng trong các vườn tại huyện Chư Prông (tỉnh Gia Lai) đồng loạt rụng lá, chết cành, chết cây. Nhiều gia đình rơi vào cảnh điêu đứng, nguy cơ trắng tay, thiệt hại tiền tỉ.

Nhà vườn sầu riêng thiệt hại hàng trăm triệu đến hàng tỉ đồng

Đưa chúng tôi thăm vườn sầu riêng của gia đình, ông Trần Trọng Thủy (74 tuổi, trú thôn Hoàng Yên, xã Chư Prông) giọng nặng trĩu: "Đợt này là "sầu chung" chứ không còn riêng nữa. Cả khu vực này hầu như nhà nào cũng chung cảnh ngộ. Vườn sầu riêng của tôi bị bệnh, chết gần hết rồi".

Ông Thủy cho biết 500 gốc sầu riêng đang vào kỳ kinh doanh của gia đình bỗng nhiên phát bệnh hàng loạt. Cây xuất hiện các triệu chứng xì mủ, đen da, rụng lá, khô cành... 

Đến nay đã có khoảng 400 cây nhiễm bệnh, trong đó nhiều cây đã chết khô hoàn toàn. Ước tính thiệt hại ban đầu hơn 500 triệu đồng.

Vụ thu hoạch này, vườn sầu riêng của gia đình ông Thủy gần như mất trắng do thương lái không thu mua, do cây phát bệnh, trái bị sượng, ứ nước.

Theo ông Thủy, khoảng một năm trước ông từng phát hiện cây có dấu hiệu nhiễm nấm và tự mua thuốc về điều trị, thậm chí cắt ngang thân những cây nặng để tránh lây lan. Tuy nhiên, sau đợt mưa dầm dề kéo dài hơn 2 tháng qua, đến khi trời nắng lên thì cả vườn cây đồng loạt phát bệnh nặng, khô lá hàng loạt.

• Giá sầu riêng bất ngờ tăng giúp nhiều nông dân Tây Nguyên thu tiền tỉ

"Tôi đã phun đủ loại thuốc, thử đủ cách nhưng không cứu nổi. Giờ giải pháp duy nhất là chặt bỏ toàn bộ vườn sầu riêng để trồng cà phê thay thế", ông Thủy chua chát chia sẻ.

Tương tự, hộ ông Trần Ngọc Oanh (70 tuổi, thôn Hoàng Yên) cũng ước thiệt hại hơn 300 triệu đồng khi 160 cây sầu riêng bị bệnh, chết gần hết. Vườn cây của con rể ông có 250 gốc sầu riêng cũng bị chết tơi tả, năm ngoái thu hoạch hơn 3,7 tỉ đồng nhưng nay gần như mất trắng.

"Trước khi xuất hiện bệnh, vườn cây của tôi cây phát triển tốt, ai thấy cũng khen. Nhưng chỉ sau đợt mưa, cả vườn cây có biểu hiện xì mủ, rồi chết ngọn, chết thân", ông Oanh nói.

Nguyên nhân từ đâu? 

Không chỉ những vườn cây lớn, nhiều hộ dân trồng sầu riêng nhỏ lẻ tại địa phương cũng đang lo sốt vó. 

Bà Trịnh Thị Thanh (57 tuổi, thôn Hoàng Yên) cho biết dù đã chủ động mua thuốc phun phòng ngừa và cắt tỉa cành bệnh, nhưng 10/100 gốc sầu riêng đang kỳ thu hoạch của gia đình vẫn không tránh khỏi dịch bệnh. Có những cây to đang cho năng suất hơn 50 trái/vụ cũng bị héo lá, chết cành.

"Giờ bà con chỉ mong cơ quan chức năng sớm vào cuộc kiểm tra cụ thể, có giải pháp kỹ thuật hướng dẫn người dân ngăn ngừa dịch bệnh lây lan", bà Thanh kiến nghị.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Trần Đình Đông - Trưởng thôn Hoàng Yên, xã Chư Prông - xác nhận tình trạng cây sầu riêng bị bệnh, chết hàng loạt xuất hiện sau đợt mưa kéo dài 2 tháng qua. 

"Mưa lớn dầm dề khiến nhiều vùng trũng bị úng nước, có nơi nước còn phun ngược tràn lên mặt đất. Phần lớn vườn bị nhiễm nấm nặng, xì mủ thân, thối rễ dẫn đến chết cây", ông Đông cho hay.

Về vấn đề này, ông Trịnh Quốc Thanh - Phó chủ tịch UBND xã Chư Prông - cho biết chính quyền địa phương đã nắm được phản ánh của người dân về tình hình dịch bệnh trên cây sầu riêng. Xã đang cho lực lượng kiểm tra, rà soát thực tế để có đánh giá sơ bộ và đưa ra khuyến cáo phòng trị kịp thời cho bà con.

Ghi nhận ban đầu cho thấy dịch bệnh xảy ra chủ yếu trên các diện tích sầu riêng trồng xen canh trong vườn cà phê tại thôn Hoàng Yên (trước là thôn Hoàng Yên, Hoàng Ân, xã Ia Phìn cũ). 

Nguyên nhân chính được xác định do nấm Phytophthora gây hại mạnh sau khoảng thời gian mưa kéo dài.

Gần 1 tháng nữa mới bắt đầu thu hoạch sầu riêng chính vụ, nhưng các nhà vườn liên tiếp bị kẻ xấu phá hoại bằng cách cắt trái non, đẽo gốc cây cho chết đứng, thiệt hại hàng tỉ đồng.