Ngày 20/9, chiến dịch “Ngày Dọn rác Thế giới - World Cleanup Day 2026” đã chính thức diễn ra tại khu vực phường Linh Xuân, TP.HCM với sự tham gia của hàng trăm tình nguyện viên cùng nhiều doanh nghiệp lớn. Đây là chiến dịch cộng đồng về môi trường được tổ chức hằng năm, do Let's Do It World khởi xướng và được Liên Hợp Quốc công nhận, kết nối hàng triệu tình nguyện viên tham gia thu gom rác, làm sạch môi trường. Tại Việt Nam, Let's Do It Vietnam là đơn vị đại diện chính thức triển khai chiến dịch.
Theo đó, chỉ trong sáng cùng ngày, hơn 150 tình nguyện viên đã tham gia thu gom tổng cộng gần 700 kg rác thải, trong đó phần lớn là các loại rác thải nhựa sinh hoạt, bao bì nhựa một lần. Trước đó, sự kiện tại Hà Nội cũng thu hút hơn 550 tình nguyện viên tham gia, thu gom 1,7 tấn rác thải, chủ yếu là rác thải nhựa sinh hoạt, bao bì dùng một lần và đầu lọc thuốc lá.
Bà Nguyễn Thị Cẩm Tú, Điều phối viên Quốc gia của Let’s Do It Vietnam và Ngày Dọn rác Thế Giới tại Việt Nam nhìn nhận, rác thải nhựa không chỉ là mối đe dọa với hệ sinh thái mà còn phản ánh thói quen tiêu dùng chưa bền vững. Chiến dịch năm nay không dừng lại ở hành động nhặt rác, mà hướng tới thay đổi tư duy trong việc ngăn chặn rác thải ngay tại nguồn và coi rác thải là tài nguyên cần được đưa trở lại chuỗi tuần hoàn.
Vấn đề phân loại rác tại nguồn hiện đang được nhiều tỉnh, thành phố đặc biệt quan tâm. Tại TP.HCM, từ 1/9, UBND TP.HCM đã áp dụng quy định mới về giá thu gom, vận chuyển và xử lý rác sinh hoạt. Mức giá được phân theo 8 nhóm khu vực, số nhân khẩu, lượng rác phát sinh và việc phân loại rác tại nguồn. Đáng chú ý là trường hợp hộ gia đình, cá nhân thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn đúng quy định thì giá dịch vụ được tính theo khối lượng rác phát sinh thay vì số nhân khẩu. Theo đó, tổng giá thu gom và vận chuyển tại nhóm 1, nhóm 4 và nhóm 6 là 666 đồng/kg; nhóm 2, nhóm 5, nhóm 7 và nhóm 8 là 633 đồng/kg; riêng nhóm 3 là 600 đồng/kg. Các mức giá này chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng.
Đối với hộ gia đình, cá nhân chưa phân loại rác tại nguồn hoặc phân loại chưa đúng quy định, giá tiền rác được tính theo số nhân khẩu. Dự kiến đến năm 2027, TP.HCM sẽ triển khai đồng bộ quy định bắt buộc phân loại và bố trí phương tiện thu gom riêng biệt. Khi đó, các hộ làm tốt công tác phân loại sẽ không phải trả phí cho phần chất thải tái chế, đồng thời được hướng dẫn tự xử lý rác thực phẩm thành phân bón phục vụ nhu cầu gia đình.