Thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 - Ảnh: NAM TRẦN
Theo dự thảo thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh, dự kiến từ năm 2027 các trường đại học sẽ không được tự cộng điểm cho thí sinh có chứng chỉ quốc tế như IELTS, giải học sinh giỏi...
Đề xuất khiến nhiều học sinh, phụ huynh băn khoăn, lo lắng sẽ mất lợi thế trong mùa tuyển sinh tới, rằng sẽ làm giảm động lực học tiếng Anh của học sinh...
Bỏ cộng điểm IELTS, thí sinh có chứng chỉ vẫn còn nhiều lợi thế
TS Lê Anh Đức - Trưởng phòng quản lý đào tạo, Đại học Kinh tế quốc dân - nhấn mạnh việc bỏ cộng điểm IELTS trong xét tuyển đại học không phủ nhận vai trò quan trọng của chứng chỉ IELTS.
Theo ông Đức, IELTS vẫn là một lợi thế của thí sinh trong xét tuyển. Thí sinh có thể dùng IELTS để quy đổi điểm thay thế cho môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, có thể dùng IELTS là điều kiện cần khi xét tuyển vào nhiều chương trình đào tạo - nhất là các chương trình giảng dạy và học tập bằng tiếng Anh.
Ông Đức cũng cho rằng điều chỉnh trên không làm mất đi quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo trong tuyển sinh, không ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh của nhà trường.
Với Đại học Kinh tế quốc dân, thí sinh có IELTS khi xét tuyển vào trường vẫn có lợi thế lớn khi có nhiều chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, được công nhận đạt chuẩn đầu ra tiếng Anh, công nhận kết quả và chuyển đổi tín chỉ cho các học phần tiếng Anh trong chương trình đào tạo.
Trước đó, từ tháng 6-2026, Đại học Kinh tế quốc dân đã công bố phương hướng tuyển sinh năm 2027. Trong đó, trường dự kiến bỏ xét tuyển kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế IELTS, TOELF iBT, TOEIC với kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực trong nước, gồm HSA (Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức), V-ACT (Đại học Quốc gia TP.HCM) và TSA (Đại học Bách khoa Hà Nội).
Thay vào đó, thí sinh chỉ được dùng điểm thi đánh giá năng lực để xét tuyển độc lập, còn chứng chỉ ngoại ngữ có thể được dùng để quy đổi thay cho môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp.
Ví dụ minh họa chênh lệch điểm của 362 thí sinh sử dụng chứng chỉ quốc tế để được cộng điểm vào một ngành sử dụng tổ hợp toán - văn - Anh (D01). Đường nét đứt thể hiện điểm tổ hợp D01; đường nét liền thể hiện tổng điểm xét tuyển sau khi cộng điểm năm 2026 - Ảnh: Bộ GD-ĐT
IELTS không được là "quyền lực mềm"
TS Hoàng Phương - Trường đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) nói việc các trường đại học tự cộng điểm cho IELTS, SAT hay giải thưởng học sinh giỏi từng tạo ra sự bất bình đẳng lớn trong tuyển sinh, đặc biệt gây bất lợi cho thí sinh ở các khu vực thiếu điều kiện tiếp cận các trung tâm luyện thi đắt đỏ.
Theo bà Phương, việc chuyển chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm thành phần quy đổi hoặc tiêu chí sàn (điều kiện cần) thay vì cộng điểm "vượt khung" sẽ chấm dứt tình trạng điểm xét tuyển vượt quá thang điểm chuẩn (ví dụ thí sinh đạt 32/30 điểm).
Phụ huynh lo 'bỏ cộng điểm IELTS làm giảm động lực học tiếng Anh', Bộ Giáo dục lên tiếng
Bỏ điểm cộng IELTS để cán cân thi cử công bằng hơn?
Bỏ điểm cộng IELTS có thực sự kéo lùi mặt bằng trình độ tiếng Anh không?
Từ đó, trả các chứng chỉ quốc tế về đúng chức năng của chúng: một thước đo năng lực ngôn ngữ hoặc tư duy chuẩn hóa, chứ không phải một loại "quyền lực mềm" để lách qua các môn học cốt lõi khác.
Thay vì dựa vào các điểm cộng phức tạp, việc thu hút sinh viên chất lượng cao sẽ phụ thuộc vào trải nghiệm học tập, mô hình giáo dục nhân bản, các chương trình học gắn liền với cọ xát thực tiễn và khả năng đồng kiến tạo giá trị giữa người học và nhà trường.
Sự thay đổi của quy định tuyển sinh buộc chiến lược của học sinh và phụ huynh phải chuyển dịch từ việc "tích lũy điểm cộng và rải thảm" sang "định hướng sớm và tập trung thực chất".
Trước đó, nhiều chuyên gia lĩnh vực giáo dục cũng bày tỏ đồng tình với chủ trương bỏ cộng điểm chứng chỉ IELTS trong tuyển sinh đại học như bộ đề xuất, nhưng cần có lộ trình để thí sinh, trường đại học có thời gian chuẩn bị.
Cộng điểm IELTS tạo bất bình đẳng tuyển sinh
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo - đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung là điều chỉnh cấp thiết nhằm đảm bảo công bằng, minh bạch trong tuyển sinh.
Dữ liệu tuyển sinh năm 2026 cho thấy hơn 37.300 thí sinh sử dụng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm; trong đó trên 35.900 thí sinh sử dụng IELTS. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.
Ngoài ra, ở nhóm ngành thuộc top 5% điểm chuẩn cao (từ 26,09/30 điểm trở lên), hơn 30% tân sinh viên có điểm cộng. Nhiều ngành lấy điểm chuẩn khoảng 28 nhưng cho cộng tới 1,5 điểm chứng chỉ khiến không ít em điểm thấp đỗ, còn hàng nghìn thí sinh đạt 26,5-28 điểm lại trượt nguyện vọng.
Nếu tính riêng ba phương thức, gồm xét điểm thi tốt nghiệp THPT, xét học bạ và kết hợp điểm thi tốt nghiệp với học bạ, hơn 51% thí sinh có điểm gốc thấp hơn điểm trúng tuyển của ngành.
"Đây là vấn đề cấp bách liên quan trực tiếp đến công bằng và cần được điều chỉnh ngay. Tự chủ tuyển sinh phải đi cùng trách nhiệm giải trình và không thể hợp thức hóa một tiêu chí làm sai lệch cạnh tranh giữa các thí sinh", ông Thảo nói.
Bộ Giáo dục nêu lý do bỏ cộng IELTS: Một IELTS 6.0, 26 mức điểm cộng khác nhauNăm 2026 có trên 35.900 thí sinh sử dụng IELTS để cộng điểm. IELTS 6.0 là mức phổ biến nhất, với 8.318 thí sinh, nhưng được các trường quy định thành 26 mức điểm cộng khác nhau.