Nhiều ngân hàng vừa điều chỉnh tăng lãi suất cơ sở, lãi suất tham chiếu dùng cho các khoản vay thả nổi, mức cao nhất lên đến 13,5%/năm.
Cụ thể, từ ngày 1/10, ngân hàng ACB điều chỉnh lãi suất cơ sở lên 9,5%/năm, áp dụng trên toàn hệ thống. Lãi suất cơ sở này được dùng cho các khoản vay có lãi suất tại kỳ tái định giá tính theo biểu lãi suất cho vay.
Trước đó, từ ngày 18/9, ngân hàng VPBank áp dụng biểu lãi suất cơ sở VND mới cho các khoản vay có tài sản bảo đảm của khách hàng cá nhân. Biểu lãi suất của ngân hàng này được chia theo thời điểm giải ngân, mục đích vay, thời hạn vay và chu kỳ điều chỉnh lãi suất.
Thứ nhất, với các khoản vay bất động sản, tiêu dùng, ô tô và sản xuất kinh doanh giải ngân sau ngày 15/11/2024, lãi suất cơ sở theo kỳ điều chỉnh 1 tháng nằm trong khoảng 11-13%/năm. Nếu lãi suất được điều chỉnh 3 tháng một lần, mức cơ sở dao động 11,8-13,5%/năm.
Thứ hai, với các khoản vay thuộc nhóm còn lại, lãi suất cơ sở thấp hơn: 9,4%/năm cho thời hạn vay 1 tháng, 10,6%/năm cho thời hạn 12 tháng và 11,4%/năm cho khoản vay trên 15 năm.
Cũng trong tháng 9, từ ngày 15/9, ngân hàng Techcombank áp dụng biểu lãi suất cơ sở/lãi suất tham chiếu mới cho khách hàng cá nhân vay mua bất động sản, vay tiêu dùng thế chấp và vay mua ô tô. Lãi suất cơ sở chuẩn của ngân hàng này là 9%/năm, áp dụng chung cho các khoản vay ngắn, trung và dài hạn. Một số sản phẩm chuyên biệt có mức lãi suất cơ sở riêng. Chẳng hạn, vay mua ô tô VinFast là 8,5%/năm, vay mua ô tô Thaco là 9,5%/năm, còn vay kinh doanh có tài sản bảo đảm của chủ hộ kinh doanh là 8,8%/năm.
Riêng nhóm vay tiêu dùng tín chấp tại ngân hàng Techcombank điều chỉnh theo lãi suất cơ sở chuẩn, như thấu chi, MyCash/F2 hoặc vay trả góp, có lãi suất cơ sở 13%/năm.
Việc ngân hàng tăng lãi suất cơ sở sẽ tác động đáng kể đến khách hàng vay mua nhà, mua ô tô hoặc vay kinh doanh dài hạn đã hết thời gian ưu đãi và sắp đến kỳ điều chỉnh lãi suất.
Lãi suất cơ sở tăng trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động và cho vay liên tục đi lên.
Lãi suất dự báo sẽ còn neo ở mức cao
Theo thống kê của Dân trí, lãi suất niêm yết cho tiền gửi tiết kiệm thông thường hiện đã chạm 8%/năm. Mức thực nhận có thể cao hơn, lên đến 9,4-9,6%/năm, do nhân viên ngân hàng cộng thêm lãi suất thỏa thuận tùy đối tượng khách hàng và số tiền gửi.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Giao dịch tiền tại ngân hàng (Ảnh: Tiến Tuấn).
Ở chiều cho vay, số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước cho thấy lãi suất cho vay bình quân trong tháng 8 của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng thương mại cổ phần ở mức 8,4-10,7%/năm. Mức này tính cho cả các khoản vay mới và các khoản vay cũ còn dư nợ. Riêng với vay mua nhà, mức lãi suất ưu đãi thường chỉ áp dụng trong thời gian đầu của khoản vay. Khi hết ưu đãi, lãi suất chuyển sang cơ chế thả nổi, phổ biến quanh mức 14-16%/năm.
Lãi suất ưu đãi thời gian đầu cho vay mua xe cũng đã chạm mốc hai con số. Theo bảng chào lãi suất của một ngân hàng thương mại, lãi suất ưu đãi vay mua ô tô dao động 9-11%/năm, cố định trong 12 tháng tùy loại xe. Lãi suất thả nổi hiện ở mức 16-18%/năm, một số trường hợp lên đến gần 20%/năm.
Dưới góc nhìn chuyên gia, ông Đỗ Thanh Tùng, Trưởng phòng cao cấp Trung tâm Phân tích, Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), cho biết lãi suất tăng là xu hướng chung khó tránh và dự báo sẽ còn neo cao đến cuối năm.
Với lãi suất huy động, thống kê của VDSC ghi nhận mặt bằng chung đã nhích nhẹ 30-50 điểm cơ bản trong khoảng một quý trở lại đây. Về mức lãi suất huy động cao tới 9,6%/năm, ông Tùng nhấn mạnh đây không phải là diễn biến chung mà chỉ mang tính cục bộ ở một số ngân hàng nhỏ. Dù vậy, theo chuyên gia, diễn biến này vẫn cho thấy áp lực tăng huy động để bù đắp thanh khoản vẫn còn.
Theo ông Tùng, hệ thống ngân hàng vẫn cần sự phối hợp từ chính sách tài khóa, như giảm thặng dư ngân sách nhà nước và tăng tiền gửi Kho bạc Nhà nước. Trong đó, tiền gửi Kho bạc Nhà nước tăng là nguồn hỗ trợ lớn cho thanh khoản, nhưng lại tập trung ở nhóm "Big4". Ngược lại, các ngân hàng tư nhân không có nguồn vốn này nên vẫn phải cạnh tranh tiền gửi dân cư bằng lãi suất.
Do đó, các ngân hàng tư nhân vẫn phải duy trì chương trình cộng thêm lãi suất, và lãi suất huy động ở nhóm này chưa thể hạ.
Với lãi suất cho vay, chuyên gia dự báo xu hướng sẽ phân hóa theo hai hướng. Lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh được giữ tương đối ổn định, thậm chí giảm nhẹ nhờ các gói ưu đãi, đặc biệt ở các ngân hàng quốc doanh. Ví dụ, BIDV đang triển khai gói tín dụng ưu đãi quy mô 200.000 tỷ đồng với lãi suất từ 6,8%/năm.
Ngược lại, lãi suất cho vay mua nhà và bất động sản đã tăng rõ rệt và tiếp tục duy trì ở mức cao. Theo chuyên gia, tín dụng bất động sản là lĩnh vực Ngân hàng Nhà nước điều hành rất chặt chẽ về hạn mức tăng trưởng ngay từ đầu năm. Các ngân hàng cũng đã điều chỉnh chính sách cho vay lĩnh vực này để phù hợp với chỉ đạo điều hành, trong đó có việc tối ưu lợi suất của phần vốn phân bổ cho tín dụng bất động sản.
Vì vậy, lãi suất vay mua nhà sẽ khó giảm sau khi đã tăng rõ rệt từ đầu năm; các khoản vay mới hiện được áp dụng mức lãi suất từ 10%/năm trở lên. Ngoài ra, do hiệu ứng tái định giá và chi phí vốn tăng, nhiều khoản vay giải ngân trong giai đoạn 2024-2025 đã và đang hết thời gian cố định lãi suất ưu đãi, chuyển sang chịu lãi suất thả nổi ở mức cao hơn.
Ở góc độ cơ quan quản lý, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Thanh Hà cho biết tốc độ tăng lãi suất đang chậm lại và mặt bằng lãi suất về cơ bản đang xoay quanh mặt bằng mới. Bên cạnh đó, Thông tư 50/2026/TT-NHNN nới trần tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) lên 95% theo lộ trình. Một số chuyên gia kỳ vọng chính sách này sẽ giảm áp lực huy động, giúp lãi suất tiền gửi đi ngang trong quý IV.