Bỏ qua điều hướng
•

Nhờ World Cup 2026, bản quyền thể thao thế giới đạt kỷ lục 66 tỷ USD

Nhờ World Cup 2026, bản quyền thể thao thế giới đạt kỷ lục 66 tỷ USD
Nguồn ảnh: Tiền Phong

Thị trường bản quyền truyền thông thể thao toàn cầu đang trải qua giai đoạn bùng nổ chưa từng có, thiết lập cột mốc lịch sử 65,82 tỷ USD vào năm 2026. Đây là con số cao nhất từ trước tới nay, theo báo cáo mới nhất từ SportBusiness. Giải đấu truyền thống của Thái Lan 'ế khách', phải mời Brunei lấp ch...

tay-ban-nha-argentina-chung-ket-world-cup-2026.jpg
Sự kiện World Cup 2026 mang lại cú hích cho doanh thu bản quyền

Khoản tiền kỷ lục này được tiếp sức mạnh mẽ nhờ sự cộng hưởng của chu kỳ tổ chức các đại hội thể thao quy mô nhất hành tinh, tiêu biểu là kỳ World Cup sôi động tại khu vực Bắc Mỹ cùng Thế vận hội mùa Đông. Bên cạnh những sự kiện diễn ra theo định kỳ 4 năm một lần, nguồn thu ngành phát sóng còn nhận cú hích dài hạn từ các gói thỏa thuận thương mại đắt giá thuộc những sân chơi thường niên hàng đầu như giải bóng rổ nhà nghề Mỹ (NBA) hay đấu trường võ thuật tổng hợp UFC.

Dù vậy, bức tranh tài chính rực rỡ ấy lại phản chiếu một thực tế phân hóa sâu sắc. Dòng tiền khổng lồ không hề chảy đều vào túi mọi liên đoàn hay bộ môn, mà ngược lại đang dồn dập đổ về nhóm thiểu số đứng đầu chuỗi giá trị. Đánh giá về xu hướng này, SportBusiness Media chỉ ra rằng miếng bánh thị trường thực chất đang bị thâu tóm bởi số ít thế lực thống trị, trong khi tất cả các môn nằm ngoài Tốp 10 gom lại chỉ vớt vát được vỏn vẹn khoảng 1% tổng giá trị bản quyền.

Sự chênh lệch ấy đẩy các môn thể thao kém tiếng hoặc có tệp khán giả hẹp vào cuộc chiến sinh tồn khốc liệt để tìm kiếm tài trợ và giữ sóng truyền hình. Vì hiện tại, còn rất nhiều môn thể thao không bán được bản quyền, các VĐV tham dự chỉ hòa vốn nếu lọt vào những vòng đấu cuối.

dish-sports-basketball-watching-tv.jpg
NBA vẫn là giải đấu kiếm bộn tiền hàng đầu

Xét về mặt địa hạt kinh tế, sự áp đảo tuyệt đối tiếp tục thuộc về nước Mỹ. Xứ cờ hoa hiện thâu tóm tới 53,9% giá trị thị trường phát sóng toàn cầu, bứt phá ngoạn mục so với mốc 46% ghi nhận vào năm 2022. Ngoài World Cup thì NBA vẫn là đầu tàu. Gói bản quyền truyền thông kéo dài 11 năm (bắt đầu có hiệu lực từ mùa giải 2025/2026 đến 2035/2036) ký với Disney, Universal và Amazon đạt con số kỷ lục lên tới khoảng 77 tỷ USD. Mỗi năm, giải bóng rổ nhà nghề Mỹ kiếm về 7 tỷ USD.

Ở cấp độ giải đấu đơn lẻ ngoài biên giới Mỹ, giải Ngoại hạng Anh vẫn khẳng định vị thế "con gà đẻ trứng vàng" khi một mình chiếm tới 7,8% thị phần thế giới. Nhưng con số của Premier League chỉ đạt khoảng 4,8 - 5,1 tỷ USD/năm, kém khá xa NBA.

Sức hút của 2 giải có thể tùy theo từng khu vực, vì một số quốc gia yêu thích bóng rổ một số không, nhưng điểm mạnh của NBA là số lượng trận đấu vô địch (1.230 trận vòng bảng mỗi mùa, chưa kể play-off). Trong khi đó, Premier League chỉ có 380 trận mỗi mùa.

SportBusiness dự báo quy mô thị trường năm 2027 sẽ hạ nhiệt xuống khoảng 62,2 tỷ USD, tương đương mức sụt giảm 5,5% (khoảng 3,62 tỷ USD). Dẫu vậy, sự điều chỉnh này chủ yếu phản ánh tính chu kỳ tự nhiên sau khi các giải đấu lớn khép lại. Phải đến những năm như 2028 hay 2030 thì các cột mốc khác mới có thể được thiết lập do đó là năm tổ chức Olympic, EURO (2028) hay World Cup 2030.

Thị trường bản quyền truyền thông thể thao toàn cầu dự kiến thiết lập cột mốc lịch sử 65,82 tỷ USD vào năm 2026 nhờ chu kỳ đồng hội tụ của World Cup tại Bắc Mỹ cùng Thế vận hội mùa Đông. Cú hích này còn được trợ lực bởi các bản hợp đồng phát sóng dài hạn từ các giải đấu thường niên hàng đầu như giải bóng rổ nhà nghề Mỹ NBA và đấu trường UFC. Sự bùng nổ tài chính nêu trên đang khoét sâu thêm khoảng cách phân hóa khi dòng tiền chủ yếu dồn vào nhóm tinh hoa. Nước Mỹ hiện thâu tóm tới 53,9% giá trị thị trường thế giới, nổi bật với gói bản quyền 11 năm trị giá 77 tỷ USD của NBA cùng sức mạnh vượt trội về mật độ trận đấu. Ngược lại, toàn bộ các bộ môn nằm ngoài Tốp 10 chỉ giành được khoảng 1% thị phần, buộc nhiều liên đoàn nhỏ phải chật vật duy trì tài trợ và sóng truyền hình. Quy mô thị trường được SportBusiness dự báo sẽ hạ nhiệt xuống khoảng 62,2 tỷ USD vào năm 2027 do kết thúc chu kỳ tổ chức các đại hội lớn. Dù vậy, làn sóng đầu tư sẽ sớm phục hồi và xác lập các kỷ lục mới khi Olympic, EURO 2028 hoặc World Cup 2030 chính thức lăn bánh.
amung