"Trả thù quá khứ" bằng những chiếc iPhone gần 20 năm tuổi
Trên chiếc bàn dài của một buổi gặp mặt tại Hà Nội, những thiết bị Apple thuộc nhiều thế hệ lần lượt được các thành viên mang ra giới thiệu.
Có chiếc iPhone 2G ra mắt từ năm 2007, iPhone 4, 4S, iPhone 5 vẫn chạy phiên bản iOS đầu tiên, bên cạnh những chiếc iPod Shuffle bé hơn lòng bàn tay hay các phiên bản iPod giới hạn vốn không còn được sản xuất từ nhiều năm trước.
Các thành viên trong cộng đồng mang nhiều mẫu iPhone, iPod đời đầu tới buổi gặp mặt để giao lưu, chia sẻ về thú sưu tầm (Ảnh: Tuấn Anh).
Phần lớn thiết bị đã không còn phù hợp với nhu cầu sử dụng hiện nay.
Có chiếc không thể nghe gọi bình thường, nhiều phiên bản iOS cũ không còn tải được Facebook hay các ứng dụng phổ biến. Thế nhưng, đối với những người có mặt tại đây, chính tuổi đời, tình trạng nguyên bản và câu chuyện phía sau mỗi thiết bị lại là điều làm nên sức hút.
Anh Lê Quang Đình (SN 1990), một trong những thành viên tham gia xây dựng hội "Người dùng iPhone cổ iOS thấp" từ những ngày đầu, cho biết anh đã gắn bó với nhóm khoảng 10 năm.
Anh Lê Quang Đình đã gắn bó với cộng đồng iOS cổ khoảng 10 năm, đồng thời là một trong những người tổ chức các buổi offline định kỳ (Ảnh: Tuấn Anh).
Từ một cộng đồng chỉ có ít người cùng sở thích, đến nay nhóm đã có khoảng 62.000 thành viên. Những buổi offline được tổ chức định kỳ một tháng hoặc vài tháng một lần để người chơi gặp gỡ, chia sẻ kiến thức, sửa máy hay trao đổi thiết bị.
Trong buổi gặp mặt, anh Đình mang theo một chiếc iPhone 2G bản 8GB, còn đầy đủ hộp và phụ kiện.
Chiếc điện thoại vẫn hoạt động nhưng gần như chỉ còn mang ý nghĩa sưu tầm. Theo anh, một câu nói vui thường được những người trong nhóm nhắc tới là "trả thù quá khứ".
"Ngày trước không có tiền để sở hữu, giờ có điều kiện thì tìm mua lại", anh Đình chia sẻ.
Chiếc iPhone 2G bản 8GB fullbox được anh Đình mang tới buổi gặp mặt, hiện chủ yếu mang giá trị sưu tầm (Ảnh: Tuấn Anh).
Bản thân anh bắt đầu mê điện thoại từ thời học cấp 3. Từ những chiếc điện thoại Trung Quốc, BlackBerry rồi tới iPhone 3G, iPhone 4, 4S…, sở thích dần chuyển thành việc tìm hiểu sâu hơn về phần mềm, jailbreak và những phiên bản iOS cũ.
Câu chuyện “bù đắp cho những trải nghiệm từng bỏ lỡ” cũng xuất hiện ở Ngô Tuấn Anh (SN 1991, sống và làm việc tại Hà Nội).
Khác với nhiều thành viên chơi lâu năm, Tuấn Anh mới bước vào thú sưu tầm từ tháng 4 năm nay. Trong một lần lướt Facebook, hình ảnh chiếc iPhone 2G khiến anh nhớ lại những món đồ công nghệ từng mơ ước nhưng chưa có điều kiện sở hữu.
Anh Ngô Tuấn Anh mới bắt đầu sưu tầm từ tháng 4 nhưng đã sở hữu khoảng 50 chiếc iPhone cổ với tổng tiền mua máy khoảng 130 triệu đồng (Ảnh: Tiến Đạt).
Chỉ trong khoảng 6 tháng, bộ sưu tập của anh đã tăng lên khoảng 50 chiếc, tổng tiền mua máy khoảng 130 triệu đồng.
"Ngày xưa mình chưa có đủ điều kiện để mua nhiều đời máy. Bây giờ đi làm, có điều kiện rồi thì mình muốn trải nghiệm lại những điều ngày trước chưa được trải nghiệm", Tuấn Anh chia sẻ.
Mỗi người một "trường phái" chơi Apple cổ
Nếu nhìn từ bên ngoài, thú sưu tầm có thể đơn giản chỉ là mua lại những chiếc điện thoại cũ. Nhưng trong cộng đồng, mỗi người lại đặt ra cho mình một tiêu chí rất khác.
Đức Minh (SN 1999), hiện làm trong lĩnh vực lập trình và kỹ thuật điện tử, không đặt mục tiêu có nhiều máy.
Thứ anh tìm kiếm là những chiếc iPhone chạy phiên bản iOS càng gần thời điểm xuất xưởng càng tốt, đồng thời ưu tiên dung lượng bộ nhớ cao nhất của từng đời.
Anh Đức Minh (SN 1999) theo đuổi “trường phái” sưu tầm những chiếc iPhone có phiên bản iOS đời đầu và dung lượng bộ nhớ cao (Ảnh: Tuấn Anh).
Tại buổi gặp mặt, anh Minh mang theo iPhone 4S và iPhone 5. Trong đó, chiếc iPhone 5 bản 64GB vẫn chạy iOS 6. Anh còn giữ một chiếc iPhone 5S chạy iOS 7, phiên bản hệ điều hành gắn với thời điểm dòng máy này xuất hiện.
"Mục tiêu của mình là iOS thấp nhất và dung lượng cao nhất", anh Minh nói.
Chiếc iPhone 5 bản 64GB chạy iOS 6 là một trong những thiết bị được Đức Minh gìn giữ bởi phiên bản hệ điều hành cũ ngày càng khó tìm (Ảnh: Tuấn Anh).
Theo anh, lý do nằm ở độ hiếm. Những phiên bản bộ nhớ cao vốn có số lượng ít hơn, trong khi một chiếc máy còn giữ được hệ điều hành xuất xưởng sau hơn chục năm cũng không dễ tìm.
Trong khi đó, anh Đạt (SN 1995) lại theo đuổi một trường phái khác: New Seal - những thiết bị chưa kích hoạt, chưa bóc seal và còn nguyên tem.
Anh Đạt tập trung sưu tầm iPod New Seal, chưa kích hoạt và còn nguyên tem, trong đó nhiều mẫu phải mất từ một đến hai năm mới tìm được (Ảnh: Tuấn Anh).
Anh bắt đầu đơn giản bằng việc mua một chiếc iPod để nghe nhạc. Sau đó, từ một chiếc, số lượng máy "cứ nhân lên".
Dù bộ sưu tập có giá trị hơn 100 triệu đồng, với anh, tiêu chí lựa chọn không nằm ở giá tiền mà ở độ hiếm, tình trạng nguyên bản và dấu ấn riêng của từng thiết bị.
Những chiếc iPod Shuffle nhỏ gọn, không có màn hình, gợi lại một giai đoạn mà thiết bị nghe nhạc riêng biệt vẫn còn rất phổ biến (Ảnh: Tuấn Anh).
Anh Đạt đặc biệt thích những thiết bị màu đỏ vì sở thích cá nhân. Có chiếc iPod Nano Gen 4 màu đỏ còn nguyên seal, anh phải mất gần 2 năm mới tìm được.
Nếu nhiều thành viên bắt đầu từ iPhone, anh Kiên lại dành hơn 10 năm để tìm kiếm những thế hệ máy nghe nhạc từng tạo nên dấu ấn riêng của Apple, đặc biệt là các phiên bản giới hạn, fullbox hoặc có số lượng sản xuất ít.
Anh Kiên là người chơi iPod lâu năm, tập trung săn các phiên bản hiếm và giới hạn, trong đó có iPod Nano đời đầu phiên bản giới hạn mà anh mất nhiều năm mới tìm được (Ảnh: Tuấn Anh).
Có những thiết bị anh phải chờ hơn một thập kỷ mới tìm được. Một chiếc iPod Nano đời đầu phiên bản giới hạn, theo anh Kiên chỉ được sản xuất 1.000 chiếc cho thị trường Nhật Bản, được anh mua thông qua đấu giá với người chơi ở nhiều quốc gia. Mức giá cuối cùng khoảng 15 triệu đồng, trong khi phụ kiện vẫn còn nguyên, chưa bóc.
Theo anh Kiên, tổng số tiền đã dành cho bộ sưu tập hiện vào khoảng 400-500 triệu đồng. Tuy nhiên, khoản tiền này không được bỏ ra trong một thời điểm mà tích lũy dần qua nhiều năm.
Anh Đạt và anh Kiên bên những chiếc iPod cổ được hai người sưu tầm, từ các mẫu New Seal đến những phiên bản giới hạn khó tìm trên thị trường (Ảnh: Tuấn Anh).
Anh cho biết thời gian đầu mình chơi một mình, sau này mới tham gia cộng đồng. Khi gặp thêm nhiều người có chung sở thích, anh vừa học hỏi kiến thức từ người khác, vừa chia sẻ những hiểu biết của mình về iPod và âm nhạc.
Với anh, sức hấp dẫn của iPod không nhất thiết đến từ chất lượng âm thanh.
"iPod thiên về trải nghiệm nhiều hơn. Có thể âm thanh không quá hay so với một số máy nghe nhạc khác, nhưng nó mang lại trải nghiệm về click wheel, tiếng click…", anh Kiên nói.
Giữ cả phần mềm đã "biến mất"
Không chỉ thiết bị, thứ cộng đồng này muốn lưu giữ còn là trải nghiệm phần mềm của một thời.
Một chiếc iPhone 4 chạy iOS 4, iPhone 4S chạy iOS 5 hay iPhone 5 chạy iOS 6 có thể không còn hữu dụng với người dùng phổ thông. Nhiều ứng dụng đã ngừng hỗ trợ, máy không thể tải trực tiếp game và phần mềm từ App Store như trước.
Đối với người sưu tầm, đó lại là lý do khiến những thiết bị này trở nên đặc biệt.
Những chiếc iPhone chạy iOS đời đầu được người chơi gìn giữ để tái hiện trải nghiệm phần mềm nguyên bản của từng thế hệ máy (Ảnh: Tuấn Anh).
Anh Đình cho biết một phần công việc của các thành viên am hiểu kỹ thuật là lưu trữ lại các phiên bản phần mềm, game và ứng dụng cũ để có thể cài đặt lên những thiết bị Apple cổ.
Nhờ vậy, một chiếc iPhone cũ không đơn thuần chỉ bật sáng màn hình để trưng bày. Người chơi còn có thể trải nghiệm lại giao diện, trò chơi và những ứng dụng từng xuất hiện vào đúng thời kỳ thiết bị đó được sử dụng phổ biến.
Các buổi offline cũng là dịp để người chơi hỗ trợ nhau khôi phục phần mềm, cài ứng dụng cũ và giữ lại trải nghiệm của những phiên bản iOS đã biến mất (Ảnh: Tuấn Anh).
Đây cũng là lý do Đức Minh đặt phiên bản iOS lên hàng đầu khi tìm mua máy.
Trong các buổi offline, thành viên có thể mang thiết bị gặp lỗi tới nhờ nhau kiểm tra, hỗ trợ cài đặt hoặc kết nối với những người đang sở hữu mẫu máy mà mình tìm kiếm.
Khi những món đồ công nghệ trở thành ký ức
Điểm chung dễ nhận thấy giữa những người chơi là phần lớn không nhìn các thiết bị này như một khoản đầu tư ngắn hạn.
Chiếc điện thoại hàng chục năm tuổi có thể không còn gọi điện, một chiếc iPod chỉ có chức năng nghe nhạc hoặc phiên bản iOS cũ gần như không thể đáp ứng nhu cầu hiện đại.
Thứ giữ chân họ là cảm giác được chạm lại một giai đoạn công nghệ đã qua.
Với nhiều thành viên, giá trị của iPhone, iPod cổ không nằm ở khả năng sử dụng hiện tại mà ở cảm giác hoài niệm mỗi khi cầm lại, nghe nhạc hay bật những giao diện quen thuộc (Ảnh: Tuấn Anh).
Từ chiếc iPhone 2G fullbox, những chiếc iPhone chạy iOS nguyên bản đến iPod chưa từng bóc seal, mỗi món đồ trên bàn có thể được xem như một mảnh nhỏ trong lịch sử phát triển sản phẩm của Apple.
Những thiết bị đã lỗi thời về công nghệ vẫn được người chơi gìn giữ như một phần ký ức, gắn với những trải nghiệm họ từng có hoặc từng bỏ lỡ (Ảnh: Tuấn Anh).
Đặt cạnh smartphone hiện đại, chúng chậm hơn, màn hình nhỏ hơn và nhiều tính năng đã trở nên lỗi thời.
Nhưng trong những buổi gặp mặt của cộng đồng, chúng vẫn được bật lên, chuyền tay, nghe thử một bản nhạc hay cài lại một trò chơi từng quen thuộc.
Và có lẽ chính khoảnh khắc đó khiến căn phòng với hàng chục thiết bị cũ giống một "bảo tàng Apple" thu nhỏ - nơi những món đồ công nghệ đã hết vòng đời thương mại vẫn tiếp tục sống trong ký ức của những người từng yêu thích chúng.
Ảnh: Anh Nguyễn